Jak układać żywność w lodówce według stref przechowywania

Żywność w lodówce układaj zgodnie z przeznaczeniem jej komór i wymaganiami na etykietach. Produkty gotowe do jedzenia trzymaj oddzielnie od surowego mięsa i ryb, a te zabezpiecz tak, aby nic z nich nie wyciekało na inne jedzenie. Najchłodniejszą strefę ustal na podstawie instrukcji urządzenia — jej położenie zależy od konstrukcji lodówki.

W 30 sekund

• Sprawdź opis półek i szuflad w instrukcji; układ temperatur nie jest taki sam w każdej lodówce.
• Surowe mięso i ryby przechowuj w szczelnym pojemniku, w odpowiedniej dla nich strefie, poniżej żywności gotowej do spożycia.
• Nabiał, wędliny i gotowe potrawy rozmieść na półkach zgodnie z wymaganiami ich przechowywania.
• Drzwi przeznacz na produkty tolerujące większe wahania temperatury, np. część sosów i przetworów, jeśli pozwala na to etykieta.
• Oznaczaj datę otwarcia opakowań i pozostawiaj miejsce na przepływ powietrza.

Najpierw sprawdź, gdzie lodówka ma najchłodniejszą strefę

Rozmieszczenie produktów zacznij od sprawdzenia instrukcji konkretnego modelu. W wielu tradycyjnych lodówkach chłodniejsza jest dolna część komory, nad szufladami na warzywa. Urządzenia z wymuszonym obiegiem powietrza mogą mieć bardziej wyrównaną temperaturę, a osobne komory — własne warunki przechowywania. Z tego powodu schemat „mięso zawsze na dolnej półce, nabiał zawsze na środkowej” wymaga dopasowania do urządzenia.

Zwróć uwagę na oznaczenia szuflad. Komora o podwyższonej wilgotności służy innym produktom niż strefa przeznaczona na świeże mięso i ryby. Podobny wygląd pojemników nie oznacza, że można korzystać z nich zamiennie.

Wyświetlacz lodówki zwykle pokazuje temperaturę ustawioną lub odczyt z określonego miejsca, a nie warunki na każdej półce. Jeśli masz wątpliwości, pomocny będzie termometr do lodówki. Odczyt sprawdzaj po ustabilizowaniu pracy urządzenia, a nie bezpośrednio po długim otwarciu drzwi czy włożeniu zakupów. Porównaj go z wymaganiami produktów i zaleceniami producenta.

Co przechowywać na półkach, w szufladach i na drzwiach

Podział lodówki na strefy pomaga utrzymać odpowiednie warunki i ograniczyć kontakt żywności surowej z gotową do jedzenia. Poniższy schemat dopasuj do instrukcji urządzenia; szczególne wymagania na opakowaniu produktu również muszą być spełnione.

Schemat rozmieszczenia żywności — dopasuj go do modelu lodówki i wymagań produktów

Miejsce	Produkty	Warunek przechowywania
Półki nad strefą surowego mięsa i ryb	Gotowe dania, resztki posiłków, żywność gotowa do spożycia	Zamknięte pojemniki i temperatura zgodna z etykietą
Półki o warunkach odpowiednich dla nabiału	Jogurty, sery, mleko, wędliny	Szczelne opakowania; oddzielenie od surowych produktów
Najchłodniejsza odpowiednia strefa lub dedykowana komora	Surowe mięso i ryby	Szczelny pojemnik chroniący przed wyciekiem
Szuflady na warzywa i owoce	Produkty wymagające chłodzenia	Wilgotność dopasowana do zawartości; usunięte zepsute sztuki
Półki na drzwiach	Wybrane sosy, przetwory i napoje	Etykieta dopuszcza takie warunki

Gotowe potrawy i nabiał: osłonięte, z łatwym dostępem

Żywność gotową do spożycia umieszczaj tak, aby nie mogły kapać na nią soki z surowego mięsa lub ryb. Dotyczy to także produktów, które nie będą już podgrzewane: kanapek, sałatek, serów czy otwartych wędlin. Przechowuj je w zamkniętych opakowaniach lub pojemnikach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Dla nabiału wybierz półkę zapewniającą warunki podane na opakowaniu. Drzwi są częściej narażone na ogrzewanie przy otwieraniu lodówki, dlatego mleko i inne wrażliwe produkty lepiej umieszczać w głębi komory, jeśli instrukcja urządzenia nie wskazuje inaczej.

Gotowe posiłki ustawiaj w widocznym miejscu. Pojemnik schowany za dużymi opakowaniami łatwo przeoczyć, a sam pobyt w lodówce nie zapewnia nieograniczonej trwałości.

Surowe mięso i ryby: chłód oraz zabezpieczenie przed wyciekiem

Surowe mięso i ryby wymagają miejsca zgodnego z ich warunkami przechowywania oraz oddzielenia od pozostałej żywności. FoodSafety.gov w poradniku „4 Steps to Food Safety” zaleca oddzielanie surowych produktów od żywności gotowej do jedzenia oraz przechowywanie surowego mięsa i owoców morza w pojemnikach lub szczelnych, nieprzeciekających torbach. Samo fabryczne opakowanie może nie wystarczyć do zatrzymania wycieku, zwłaszcza po otwarciu. Włóż produkt do szczelnego pojemnika lub ustaw opakowanie w pojemniku, który zatrzyma ewentualne soki.

Dokładną strefę dla mięsa i ryb ustal według instrukcji lodówki i etykiety produktu; przywołany poradnik FoodSafety.gov nie wskazuje konkretnej półki. Jeżeli lodówka nie ma osobnej komory, ułóż produkty tak, aby ewentualny wyciek nie trafił na żywność gotową do jedzenia — umieszczenie zabezpieczonego mięsa poniżej niej służy temu celowi, ale nadal wymaga odpowiednio chłodnego miejsca. Nie kładź mięsa bezpośrednio obok nieosłoniętych warzyw, owoców ani wędlin.

Tak samo zabezpieczaj mięso i ryby rozmrażane w lodówce. Pojemnik powinien pomieścić płyn uwalniany podczas rozmrażania. Po wycieku umyj zabrudzoną półkę i pojemniki; samo przestawienie produktów nie usuwa zanieczyszczenia.

Warzywa i owoce: szuflada dobrana do produktu

Szuflady na warzywa i owoce pomagają ograniczyć wysychanie, ale nie każdy produkt potrzebuje takich samych warunków. Warzywa liściaste łatwo tracą wodę, natomiast część owoców gorzej znosi nadmiar wilgoci. Jeśli szuflada ma regulację, korzystaj z niej zgodnie z opisem producenta.

Nie wkładaj do szuflady mokrych produktów w szczelnie zamkniętym opakowaniu, jeśli miałoby to zatrzymywać wodę na ich powierzchni. Umyte warzywa i owoce osusz przed schowaniem. Regularnie usuwaj sztuki z oznakami psucia, ponieważ kontakt i wyciek mogą zanieczyścić pozostałą zawartość.

Nie wszystkie owoce i warzywa wymagają lodówki. O miejscu przechowywania decydują gatunek, dojrzałość oraz to, czy produkt został przekrojony. Cały owoc może nadawać się do przechowywania poza chłodziarką, a po pokrojeniu wymagać już chłodzenia w zamkniętym pojemniku.

Drzwi: tylko produkty tolerujące zmienne warunki

Półki na drzwiach są wygodne, lecz podczas otwierania lodówki częściej mają kontakt z ciepłym powietrzem. Przeznaczaj je przede wszystkim na produkty, których wymagania pozwalają na takie miejsce, np. wybrane sosy, przetwory i napoje.

Otwarty sok, sos czy przetwór może wymagać innych warunków niż zamknięte opakowanie. Przed ustawieniem go na drzwiach przeczytaj informację dotyczącą przechowywania po otwarciu. Obecność dopasowanego uchwytu lub pojemnika w lodówce nie przesądza, że jest to najlepsze miejsce dla danego produktu.

Jak oznaczać otwarte opakowania i ustalać kolejność zużycia

Otwarta żywność powinna być łatwa do rozpoznania i zużycia w terminie wskazanym przez producenta. Data na opakowaniu nie zawsze określa trwałość po otwarciu: dodatkowe zalecenie może wymagać wcześniejszego spożycia.

Przy odkładaniu produktów stosuj prosty porządek:

1. Sprawdź warunki przechowywania i zalecenia po otwarciu.
2. Zapisz datę otwarcia na opakowaniu lub etykiecie pojemnika.
3. Na żywności przełożonej do innego naczynia dopisz nazwę, a przy gotowym daniu także datę przygotowania.
4. Produkty wymagające wcześniejszego zużycia ustaw z przodu, w odpowiedniej dla nich strefie.
5. Przed kolejnymi zakupami przejrzyj zawartość półek i szuflad.

Nie dokładaj świeżej porcji do pojemnika ze starszą żywnością. Utrudnia to ocenę czasu przechowywania i może przenieść zanieczyszczenia na nową porcję. Lepiej użyć czystego pojemnika i osobnego oznaczenia.

Po awarii zasilania sam prawidłowy zapach i wygląd nie wystarczają do oceny bezpieczeństwa żywności. FoodSafety.gov zaleca w takiej sytuacji uwzględnienie temperatury i czasu przechowywania oraz przestrzega przed próbowaniem jedzenia w celu sprawdzenia jego bezpieczeństwa. Na co dzień przestrzegaj oznaczenia „należy spożyć do” i warunków podanych na etykiecie.

Pozostaw miejsce na chłodzenie i szybko chowaj zakupy

Układanie żywności w lodówce działa tylko wtedy, gdy chłodne powietrze może krążyć między produktami. Nie zasłaniaj otworów nawiewu, nie upychaj opakowań na siłę i zachowuj odstępy wymagane w instrukcji. Produkty dotykające bardzo zimnej tylnej ścianki mogą miejscowo przemarzać.

Zakupy wymagające chłodzenia odkładaj do lodówki możliwie szybko. Gotowych potraw nie zostawiaj na blacie do całkowitego wystygnięcia. FoodSafety.gov w poradniku „4 Steps to Food Safety” zaleca dzielenie resztek posiłków na porcje w płytkich pojemnikach i szybkie wstawianie ich do lodówki. Dużą porcję rozdziel więc do mniejszych, płytkich pojemników, aby szybciej oddawała ciepło. Uwzględnij przy tym zalecenia producenta urządzenia dotyczące chłodzenia potraw.

Jeśli mimo prawidłowego rozmieszczenia i ustawienia lodówka nie utrzymuje wymaganych warunków, potrzebna jest kontrola jej działania, a w razie usterki — serwis. Przeniesienie jedzenia na inną półkę nie rozwiąże problemu niesprawnego chłodzenia.

O autorze

Piotr Brzeziński

Piotr Brzeziński — redaktor silmaris.pl. Przygotowuje artykuły o urządzaniu wnętrz, remoncie i wyposażeniu domu. Wyjaśnia kryteria wyboru, sposoby planowania prac oraz kwestie, które warto omówić z wykonawcą lub projektantem.

Wszystkie artykuły autora →