Spis treści

Proza:

Puste metafory

Jedlova

To byliśmy my: Droga przez mąkę

Z nocą polarną pod rękę

Jesienne czereśnie

Joie de vivre noire

Sprawa Dariusza G.

Napad

Życie pod psem

Jak na sznurku

Publicystyka:

Za stary jestem…?

Enumeracja strachów

Między paskudną rzeczywistością a krainą ostów

Wars i Sawa,

O wiedźmie, co nie umiała czarować

Legendy stare i nowe

Dinozaury w ludzkiej skórze

Dziwne listy od podejrzanego pana

Skutki zostania bohaterem

Oda do rewolucji

Kiedy rzeczywistość dogania fantastykę

Elf, czyli jedno imię – wiele znaczeń

Tytułem wstępu

Miło mi, że mogę rozpocząć od zawiadomienia naszych Czytelniczek i Czytelników, iż nominowana do Nagrody imienia Janusza Zajdla nasza redakcyjna Koleżanka uległa prośbom, dzięki czemu możecie poznać dalsze dzieje Meele i Kaspara. Rozrywka gwarantowana.

Oczywiście powyższe opowiadanie nie jest jedynym wartym przeczytania. Ciekawi Was skutek niespodziewanej zamiany miejsc? Przedstawia go nie kto inny, jak Karol Mitka. Korsarze, lupanar na morzu, młody książę i zblazowany współtwórca nowego świata? Prezentuje tę prawie wybuchową mieszankę Aleksandra Buczek-Stachowska. Nieco grozy, nieco śmiechu, coś do przemyślenia w jednym… Zakręcone jak baranie rogi, że zacytuję jedną z recenzentek, opowiadanie Grzegorza Patronia także nazwałbym wieloskładnikową pigułką. Albo zajrzeniem w potencjalną przyszłość przez dziurkę od klucza. Jak kto woli. A skoro o zaglądaniu w przyszłość mowa, to polecam także tekst spod rąk Krzysztofa Piaska. Nie ujawnię, jakie wywołał u mnie refleksje, jednak sądzę, że Wasze będą podobne. Analogicznie z opowiadaniem drugiego Krzysztofa, Matkowskiego. Nie wybiega w przyszłość, alternatywną rzeczywistością nie szpanuje, ale i tak coś ciekawego mówi.

Miniopowiadania konkursowe również są zróżnicowane, lecz nie będę ich w żaden sposób (pozytywnie) spoilował — krótkie, do połykania jednym haustem, będą jak wielosmakowy koktajl z bakaliami.

W publicystyce jak to w niej — recenzje, niekoniecznie same pochwalne, oraz artykuły, z których dowiecie się, czym były elfy i jak fantazja potrafi wyprzedzić rzeczywistość.

Kończąc, zdradzę wielką tajemnicę. Myślimy o konkursie… a to myślenie zamieni się w konkrety, toteż czekajcie na siódme wydanie „Silmarisa”…

Satysfakcjonujących lektur życzę —

Autor o sobie:

Student medycyny. Lubi pisać i podróżować. Co pół roku znajduje sobie nowe zainteresowanie, które po jakimś czasie porzuca. Z kobietami tak nie robi. Debiutował w “Histerii” opowiadaniem “Diabeł albinos i brudny człowiek”.

Krzysztof Matkowski

Puste metafory

Weronika urodziła się z zepsutą metaforą. Na pierwszy rzut oka wszystko było w porządku: zielona barwa, kształt kuli, wymiary prawidłowe. Problem w tym, że metafora darła się głośniej niż dziewczynka. Medycyna nie znała takiego przypadku, lekarze rozkładali ręce. Nikt nie zdążył rozwiązać zagadki, bo kilka minut po narodzinach zielona kula umilkła, upodabniając się do wszystkich metafor świata.

Pięć lat później przemówiła po raz pierwszy. Miało to miejsce na przedszkolnym placu zabaw. Zielona kula rozmiaru arbuza lewitowała na wysokości bioder Weroniki Jasińskiej. Metafory innych dzieci — cytrynowe, purpurowe, seledynowe; wielkości pomarańczy, melonów, dyni; unoszące się przy kostkach, wokół brzucha, nad głową — próbowały nadążyć za ganiającymi maluchami. Słońce grzało, wiatr orzeźwiał, piasek wdzierał się do butów. Nic nie zapowiadało, że tego dnia życie Weroniki się odmieni.

— Ja pierdolę — powiedziała metafora.

I w tym momencie stało się oczywiste, że nie będzie normalnie.

***

Siedemnaście lat później Weronika postanowiła pozbyć się swojej metafory.

Ludzie w autobusie byli ściśnięci jak sens w haiku, ale ich zapach nie miał nic wspólnego z poezją — czerwiec nie sprzyjał takim podróżom. Różnobarwne kule gniotły w żebra, wciskały się pod nogi, uderzały o głowę. Tuż przed Weroniką spocony osiłek ukulturalniał współpasażerów puszczaniem rapu o rapie; natomiast nad uchem szczebiotały dwie studentki nauk humanistycznych, a poruszane przez nie tematy sprawiały, że Jasińska traciła chęć do bycia człowiekiem.

Przez ten zgiełk początkowo nie usłyszała, że jej metafora coś mówi. Wrzask, na który zwróciła uwagę, był zatem wrzaskiem, który wzbudził zainteresowanie całego autobusu:

— Zaraz pęknę!

Hałas przycichł. Dziesiątki par oczu spojrzały na Weronikę. Nawet spocony osiłek się odwrócił, a jego brązowa metafora uderzyła jakiegoś dzieciaka w skroń.

— To nie ja — powiedziała Jasińska.

— Zabierz mnie stąd — poprosiła zielona kula z wysokości bioder.

— O kurwa — palnął osiłek. — Ona gada.

— Nie ona, lecz on — zaoponowała metafora Weroniki. — Łukasz jestem.

— Ty! — zawołał dzieciak z obolałą skronią do niewidocznego kolegi. — Kameruj to!

— Na Wielkiego Poetę! — krzyknęła staruszka, której wielka, czarna kula zajmowała jedno z siedzeń. — Wstyd!

— Ten żałosny performance — zaszczebiotała jedna ze studentek nauk humanistycznych — chyba stara się być ironiczną apoteozą minionych czasów niedosłowności.

Twarz Weroniki płonęła ze wstydu. Dziewczyna miała wrażenie, że każdy pasażer mówi o przypadłości, z którą się urodziła. Ich metafory były takie, jak Wielki Poeta przykazał: jednolite, okrągłe, lewitujące, a przede wszystkim — milczące. Natomiast arbuzopodobny twór u boku Jasińskiej przed chwilą przemówił tak głośno, że wszyscy usłyszeli i zrozumieli. Bo co tu nie rozumieć? Gadająca metafora to zepsuta metafora.

— Zabierz mnie stąd, Wera, błagam, zabierz mnie stąd. Gdybyś ty słyszała, co mówią te ich metki, zaraz wyskoczyłabyś przez okno.

— To jakieś oszustwo! — pluła się staruszka od czarnego giganta. — Herezja! Bluźnierstwo!

Weronice zakręciło się w głowie. Zamknęła oczy i zaczęła odpływać. Wyobrażała sobie, jak jedzie karetką do szpitala. Tam wyjawiłaby wrodzoną przypadłość. Trafiłaby pod opiekę metaforologa…

…który odesłałby ją między innych frajerów z zepsutymi metaforami.

Nie, to nie wchodziło w grę. Rozwiązanie było jedno. Dziewczyna otworzyła oczy. Decyzja została podjęta.

Autobus zatrzymał się na przystanku. Jasińska przedarła się przez tłum szepczących i wytykających palcami, po czym wypadła na gorące, czerwcowe powietrze.

— Od razu lepiej — sapnął Łukasz.

— O tak — zgodziła się Weronika. — A będzie jeszcze lepiej.

***

Na stronie z zadawaniem pytań napisała: „jak usunąć metaforę?”, a najwyżej punktowana odpowiedź brzmiała: „klawiszem backspace”.

— Możesz już zdjąć ze mnie koc? — dobiegł stłumiony głos Łukasza. — Przeprosiłem cię z milion razy za ten wybryk w autobusie.

Weronika go zignorowała. Sama przejrzała „z milion” (a tak naprawdę czterdzieści) stron internetowych, ale na żadnej nie znalazła odpowiedzi. Widocznie Wujek Binoocle czuwał i jak zawsze chronił człowieka przed człowiekiem.

— Co ty tam robisz na tym komputerze? — zapytała kula spod koca, naśladując głos ojca Weroniki. Potem, słodkim tonem młodszej siostry, dodała: — Przygotowujesz dla mnie niespodziankę?

— Yhm.

— Jaką niespodziankę? Powiedz, Wera, błagam, powiedz.

Nie powiedziała. Jej wzrok powędrował ku wiszącej na ścianie fotografii, która przedstawiała skromną rodzinę Jasińskich: mamę, tatę, Natalię i Weronikę. Przy ramieniu matki unosiła się szkarłatna kula, a przy uchu ojca — niebieska. Roman Jasiński mawiał: małżonka to kobieta-ogień, a zarazem źródło ciepła; ja jestem wodą, która dba, by nikt się nie poparzył ani nie przegrzał. Śmiał się przy tym, co nie było dziwne, bo własne żarty zawsze najbardziej go bawiły. Weronika wiedziała jednak, że ojciec głęboko wierzy w taki sens metafor.

Młodszej siostrze przypadła biała, leciutka kula — wisiała nad głową niczym aureola. Niewinna i nieskazitelna jak aniołek? Tylko w oczach rodziców. Gdyby metafory mogły się zmieniać wraz z uczynkami ich właścicieli, ta należąca do Natalii Jasińskiej byłaby równie czysta, co podłoga po dyskotece: pełna petów, kondomów i rozlanego piwa.

A zieleń Weroniki? Chyba jednoznacznie sugerowała, co dziewczyna ma w głowie, nie? Problemy z nią zaczęły się przecież dawno temu, gdy na przedszkolnym placu zabaw padło brzydkie słowo, które usłyszała przedszkolanka…

Jasińska spojrzała wściekle na zarysowaną pod kocem kulę.

— Wera, Wera, Wera… — mamrotał stłumiony głos.

Dziewczyna pamiętała, jak metafora kazała się nazywać „Łukasz”. Pamiętała, jak niewybredne słowa padały w najbardziej nieodpowiednich momentach. Pamiętała, jak dochodzące spod stołu narzekanie obnażyło jej wstydliwą przypadłość przed całą rodziną; jak wyrzucili ją z matury za rzekome podpowiadanie („mam dosyć tego świata” — palnęła metafora, a tematem wypracowania był romantyzm); jak przez lata odwiedzała różnych specjalistów, a Łukasz odezwał się tylko przy jednym, wyrzucając z siebie „wcaleniemówięnicniesłyszałeś” i nic poza tym.

— Wera? — irytujący głos wytrącił ją z rozmyślań. — Wiesz, że zakrywanie metafor przynosi pecha, prawda?

Zakręciła się na krześle i kopnęła w sam środek ukrytej pod kocem kuli. Łukasz krzyknął (choć tak naprawdę go to nie bolało), odleciał na dwa metry, po czym wrócił do swojego stałego położenia — kilkanaście centymetrów od lewego biodra.

— Ej! Bo…

— Bo co? — przerwała mu. — Strzelisz focha i przestaniesz się odzywać? Nawet nie wiesz, jak bym chciała…

— To nie fair — pożalił się. — Inne metafory też mają uczucia, o czym nikt nie wie, bo nie potrafią mówić. Ale nikt ich nie rani. Ja potrafię mówić i przez to mi się obrywa.

Nie, ty nie mówisz, pomyślała. Ty pierdolisz.

Ale nie powiedziała tego na głos, bo słowa Łukasza dawały do myślenia.

— I na dodatek jestem wrażliwszy niż inne metafory — mówił czy też pierdolił dalej. — One są tępe, ja nieprzeciętnie inteligentny. Mnie nie można traktować jak powietrze, bo jak powietrze gada, to trzeba iść do psychiatry…

Starała się go nie słuchać. W wyszukiwarce wpisała: „zepsuta metafora — gdzie się udać?”. Przez kilka minut przeglądała wyniki. Potem uśmiechnęła się i powiedziała:

— Ale będziesz miał niespodziankę…

***

Schodzili się. Zakapturzone postaci zmierzały w stronę sali gimnastycznej, a obok nich sunęły dziwaczne obiekty skryte pod prześcieradłami, kocami i kołdrami. Po wejściu wszyscy zdejmowali kaptury, odsłaniając zawstydzone oblicza, a następnie zajmowali miejsca w kręgu utworzonym z czarnych, składanych krzeseł.

Weronika też tam była. Siedziała między grubym okularnikiem i bladą anorektyczką. Spod potrójnej warstwy kołder dobiegały stłumione jęki Łukasza, który wyczuwał myśli innych metafor.

— Nie, tylko nie świry, zabierz mnie stąd, tylko nie świry…

Spotkanie LIM-ów zaczęło się z pięciominutowym opóźnieniem. Przewodniczący grupy wsparcia, przygarbiony jegomość o fizjonomii manekina, wyszedł na środek, a zakryty prześcieradłem obiekt nie odstępował go na krok.

— Chyba wszyscy są. — Mężczyzna powiódł wzrokiem po zebranych. — I widzę też nową twarz.

Dwadzieścia par oczu spojrzało na Weronikę. W ciszy, która zapadła, dało się słyszeć narzekanie skrytej pod kołdrami kuli.

— …będą gadać, jacy to oni…

— Mamy tutaj taką tradycję — podjął przewodniczący — że każdy nowy odsłania swoją metaforę jako pierwszy. Tak żeby uniknąć tych okropnych ludzi, którzy przychodzą się pośmiać. Ale w tym przypadku…

— Zabierz mnie stąd, błagam, zabierz mnie — mamrotał Łukasz.

— …odsłonięcie chyba nie jest konieczne. Jeśli wszyscy się ze mną zgadzają, proszę cię, Robert, żebyś zamknął drzwi. Dziękuję. Teraz możemy zdjąć kamuflaże.

Prześcieradła, koce i kołdry opadły na podłogę. Przez moment panowała zupełna cisza, dopóki Łukasz nie wypalił:

— A nie mówiłem, żebyś mnie stąd zabrała?

Ludzie z Innymi Metaforami — tak kazali się tytułować. Nazwy, słowa, eufemizmy. Zepsute metafory pozostawały zepsutymi metaforami.

Były różne. Obok grubego okularnika lewitował pomarańczowy sześcian. Blada anorektyczka posiadała kulę prawidłowego kształtu, lecz na tyle przezroczystą, że dało się przez nią dostrzec przypadłość sąsiadki — fioletowy, wirujący stożek. Wokół przewodniczącego latał czarny, rozmywający się obiekt. Pozostałe także wyglądały na uszkodzone: świecąca metafora wielkości orzecha; przesłaniająca twarz, zielona kula w czerwone kropki; płaska, okrągła figura-zwierciadło.

Weronika nie żyła na tym świecie od wczoraj. Zdarzało jej się widzieć zepsutą metaforę, ale była na tyle dobrze wychowana, by odwracać wzrok. Teraz grzeczność wymagałaby zamknięcia oczu.

Ciszę po raz drugi przerwał Łukasz. Westchnął teatralnie i oznajmił:

— No ja pierdolę.

Nie rozwiązało to problemu.

— Chcesz się z nami podzielić świadectwem? — zapytał przewodniczący.

— Tak. — Dziewczyna wstała i zrzuciła kołdry ze swojej kuli. — Mam na imię Weronika, a to jest moja metafora. Chcę się jej pozbyć. Mam nadzieję, że mi pomożecie.

***

— Nie można się ich pozbyć — powiedziała blada anorektyczka, kładąc rękę na przezroczystej kuli. — Są z nami od urodzenia do śmierci.

— Ściśle rzecz biorąc — wtrącił się gruby okularnik — od poczęcia po grób i jeszcze dłużej. Nasze ciała zgniją, one przetrwają.

— Mówiąca metafora to fenomen — stwierdził przewodniczący. — To może być przełom w historii, wydarzenie na miarę Przeniesienia sprzed trzech tysięcy lat.

— To taki sam fenomen, jak gadająca papuga — zaoponowała Weronika.

Nikt nie słuchał, wszyscy mówili. Jedni zaczęli opowiadać historie swojego życia; drudzy puścili wodze wyobraźni i snuli domysły o tym, że ludzkość w końcu będzie mogła poznać sens towarzyszących im bytów; trzeci po prostu przeklinali i złorzeczyli. W tej ostatniej grupie — złożonej głównie z mruczących pod nosem gburów — wyróżniał się Łukasz.

— Ty niewdzięcznico! — wrzeszczał. — Jak mogłaś mi to zrobić, jak mogłaś? Mnie, swoją rodzoną metaforę, zranić? Oj, pożałujesz tego, pożałujesz. Słuchajcie wszyscy, kiedy Wera miała dwanaście lat…

Nie słuchali. Chaos przerwał dopiero drobny mężczyzna z kulą, która zmieniała kolory.

Gdy tylko wstał, w sali pociemniało. Wszyscy umilkli i spojrzeli w jego stronę. On natomiast odwrócił się, po czym rzekł:

— Dzięki, Robert, za tę skuteczną, choć nieco teatralną synchronizację.

— Do usług — odparł woźny, przywracając normalne oświetlenie.

— Chciałem coś powiedzieć — oznajmił drobny człowieczek. Był ubrany cały na czarno, a w dłoni trzymał melonik. — Jest sposób na pozbycie się metafor.

— Żebym ja się zaraz ciebie nie pozbył! — wrzasnął Łukasz. — Ty… ty… ty melonikarzu jeden!

— Pani Weroniko, mogłaby pani…

Dziewczyna zasłoniła zieloną kulę trzema kołdrami, a kilka osób dorzuciło jeszcze swoje nakrycia.

— Kontynuuj, Konradzie — poprosił przewodniczący.

Konrad wyszedł na środek zgromadzenia. Jego kula była aktualnie jasnoróżowa.

— Miałem nawet możliwość pozbycia się… mojej towarzyszki — podjął. — Ale nie skorzystałem. Wiecie państwo czemu?

Nie wiedzieli.

— Otóż to. — Zrobił pauzę, a kula przybrała malinowy odcień. — Nie znamy powodów, dla których Wielki Poeta zesłał nam nasze metafory. Ale nie ulega wątpliwości, że je widzimy. Ich kształty, rozmiary, barwy. Widzimy, czy są lekkie i śmigają nam koło ucha niczym przyjazne muchy; czy też ciężkie i niemal toczące się po ziemi jak przysłowiowa kula u nogi. Tysiące, jeśli nie miliony, podejmowały się prób powiązania cech metafor z naszymi charakterami. Wszystko na próżno! Nie ma powiązań! Wszystko jest dziełem przypadku! Więc po co nam one?

Powiódł wzrokiem po słuchaczach. Kąciki jego ust drgnęły. Wszyscy uważali. Nawet Łukasz nadstawił niewidzialnego ucha.

— Po co nam one? — powtórzył człowiek z melonikiem. Kula czerwieniła się jak zawstydzona panienka. — Sam często zadawałem sobie to pytanie. Odpowiedzi nie znalazłem. Wiedziałem jednak, że ludzie krzywo na mnie patrzą lub jeszcze krzywiej udają, że nie widzą. Postanowiłem pozbyć się mojej zmiennobarwnej towarzyszki. — Poklepał ją czule. — Latami szukałem rozwiązania, zjechałem świat wzdłuż i wszerz, aż znalazłem. Ale nie skorzystałem. Jak wszyscy widzicie. Dlaczego?

Weronika chciała przerwać. Nie miała dylematów moralnych. Łukasz wystarczająco wiele razy wpędził ją w kłopoty, imitując głosy różnych osób lub rzucając obraźliwe uwagi w stronę cudzych metafor. Jasińska pragnęła tylko poznać rozwiązanie, skorzystać, a potem wreszcie zaznać chwili ciszy, autentycznej ciszy, której nie zakłóci irytujący, znajomy głos.

— Bo my sami musimy znaleźć powiązania z naszymi metaforami — mówił Konrad. — One są czymś więcej niż nasze twarze, bo z twarzy da się czytać. W tych kolorowych kulach… czy też nie kulach… kryje się niespotykana możliwość. Możliwość samodzielnego znalezienia w nich sensu. I to właśnie…

— Bla, bla, bla, bla, bla — przedarło się przez warstwę kołder. — Gdybyś wiedział, co myśli sobie ta twoja purpurowa koleżanka, nie prawiłbyś takich morałów.

Drobny mężczyzna zbladł, a jego kula przybrała kolor krwistej czerwieni.

— To… to… to potrafi czytać myśli innych metafor?

— Nie — powiedziała Weronika.

— Tak — powiedział Łukasz.

A potem Robert zgasił światło i zaczęły się prawdziwe problemy Weroniki Jasińskiej.

***

Kiedy zdjęli jej worek z głowy, ujrzała trzy postaci w kominiarkach i lewitujące obok nich pudełka.

— Serio? — zapytała. Chciało się jej śmiać, choć była przywiązana do krzesła i więziona w jakimś garażu. — Przecież was widziałam na spotkaniu LIM-ów. A właściwie: FIM-ów.

Nikt nie zapytał o rozwinięcie skrótu, więc poczuła się trochę rozczarowana.

— Tamci oddali cię nam — wychrypiała jedna z zamaskowanych postaci. — Ale nie bierz tego osobiście. Chodzi nam o Łukasza.

Dopiero teraz spojrzała w stronę lewego biodra. Zielona kula była na swoim miejscu.

— Kazał wam tak na siebie mówić?

— Początkowo był bardzo podniecony i sporo gadał — stwierdził porywacz. — Ta sprawa z bielizną…

— To bzdura — wypaliła dziewczyna, czując, że płonąca twarz i tak ją zdradza.

— No, to nas nie interesuje. — Człowiek w kominiarce przysunął sobie krzesło, a pozostałym dwóm dał znak, by stanęli gdzieś w kącie. — O wiele ciekawsze było to, co mówił o innych metaforach.

Weronika parsknęła śmiechem.

— Co wy, macie pięć lat? A może nadmiar chromosomów? Wierzycie czemuś, co wygląda jak arbuz?

— Sama wyglądasz jak arbuz — burknął Łukasz.

Jasińska wskazała głową na kulę.

— Słyszycie? Pierdoli od rzeczy.

— Ty pierdolisz od rzeczy — warknął porywacz. — I nie zapominaj, z kim rozmawiasz.

— Pamiętam. Trzech kolesi z kominiarkami na głowach i kartonami na metaforach. Ale skoro to nie o mnie chodzi, siedzę już cicho. Gadajcie sobie.

Zamaskowani spojrzeli po sobie.

— Problem w tym — powiedział ten, który najwyraźniej był ich przywódcą — że Łukasz się obraził i, pomijając uwagę o arbuzie, od kilku godzin milczy. Możesz go skłonić do odpowiadania na nasze pytania?

— Wątpię. Od kiedy postanowiłam się go pozbyć, nie jesteśmy w zbyt dobrych stosunkach.

— Zdradziecka suka — burknęła zielona kula.

— Widzicie? Odzywa się, kiedy zechce. Mnie nic do tego.

Jeden z porywaczy podszedł do szefa i szeptał mu coś do ucha. Weronika rozejrzała się po garażu. Nie wyglądał na miejsce, w którym często odbywały się przesłuchania. Wciśnięty w kąt stół do ping-ponga sugerował raczej co innego. Dziewczyna przygryzła wargę i próbowała się przekonać do powagi sytuacji. Ale z jakiegoś powodu porwanie jej nie przerażało. Zniknięciem pewnie nikt się nie przejmie. Rodzice uznają, że córka marnotrawna wróci za parę dni, i skupią się na uwielbianiu swojego aniołka z białą kulą. I chociaż Łukasz wpędził Weronikę w poważniejsze problemy niż kiedykolwiek wcześniej, tym razem nie wiązało się to z upokorzeniem, lecz z przygodą, która wnosiła do życia powiew…

— Metafory nie zmusimy do mówienia, ale ciebie tak. — Porywacz wskazał na imadło przy małym warsztaciku. — Czy ta zielona piłka naprawdę słyszy myśli swoich… no, braci?

Łukasz jęknął.

— No — przyznała Weronika. Przygoda przygodą, ale imadło imadłem.

— Mówił ci o tym?

— Niestety bywa wylewny.

— Co takiego mówił? — podniecił się porywacz. — Co myślą nasze metafory?

— Wolałbyś nie wiedzieć.

— Mów!

Powiedziała. Wyobrażała sobie, jak twarze pod kominiarkami bledną, jak znikają z nich uśmiechy, jak z trzech serc nadzieja ulatuje niczym powietrze z balonu. Pod koniec monologu przywódca porywaczy zaczął kręcić głową, a z jego ust wydobywało się coraz głośniejsze, powtarzane w kółko: „nie”.

— To nieprawda — powiedział, gdy dziewczyna umilkła. — Metafory takie nie są. To bzdury.

— A nie mówiłam? — zapytała Jasińska. — Wymyślił to sobie.

— Dlaczego miałbym kłamać? — odezwał się Łukasz. — Mnie nie można nic zrobić. A człowieka da się zastraszyć. Poza tym, panie przebierańcu, wspominałeś pan o tym, jak Weronika…

— Łukasz.

— …wiadomo co zrobiła z bielizną, a twoja seledynowa kuleczka wyszeptała mi na moje metaforyczne uszko całkiem ciekawe rzeczy na twój temat. Choćby ten incydent z parasolem…

— Zamknij się! — ryknął porywacz.

— Z parasolem? — zdziwiła się Weronika. — Na epitety Poety, co to za zboczenie?

— On zmyśla! — Zamaskowany mężczyzna wskazał palcem na zieloną kulę.

Stało się jasne, że arbuzopodobna metafora mówiła prawdę.

***

Kiedy jedni porywacze przekazywali Weronikę innym porywaczom, zdała sobie sprawę, że stawką nie jest wyłącznie jej godne życie.

Od jakiejś gadającej zielonej kuli zależą losy świata, pomyślała. Jeśli Łukasz trafi do odpowiednich (albo raczej nieodpowiednich) ludzi, prawda o metaforach wyjdzie na jaw. A to ten rodzaj prawdy, z którym powinno się postępować jak z radioaktywnym odpadem — włożyć do betonowego sarkofagu i zakopać na dnie jakiegoś zapomnianego morza.

Prawda nie była nawet straszna, lecz po prostu głupia i żałosna.

Weronika wyobraziła sobie, jak ojciec dowiaduje się, że historyjka o kobiecie-ogniu i hamującym ją mężczyźnie-wodzie to bujda. Czerwona kula matki kryła w sobie niezbyt bogatą, za to okropnie leniwą, flegmatyczną i upierdliwą osobowość. Jej głównym zajęciem było obdarzanie innych metafor pogardliwymi myślami, jeśli tamte nie charakteryzowały się optymalnym ciężarem — takim, który pozwalał lewitować na wysokości ramion, a zarazem na poziomie serca („przecież to nie ma znaczenia” — pieklił się Łukasz). Z kolei niebieski twór towarzyszący ojcu przejawiał mentalność jaskiniowca. Bawiło go, kiedy cudze metafory obijały się o otoczenie, próbując nadążyć za właścicielami; a temperamentem dorównywał komarowi. Natomiast biała kula Natalii… Wystarczy powiedzieć, że biel nie wiąże się wyłącznie z czystością.

Gdyby prawda wyszła na jaw, miliardy osób mogłyby się załamać.

A może nikogo by to nie obeszło. Weronika nie była pewna. Nie znała się na ludziach. Mimo to rozważała skrajne rozwiązanie, po którym lewitująca obok lewego biodra kula upadłaby na ziemię i nie przemówiłaby nigdy więcej.

Przechodziła z rąk do rąk, aż któraś sekta oddała ją służbom państwowym.

— Mam prawo do jednego telefonu! — krzyknęła Weronika, widząc oficjalne plakietki.

— O nie, kolejni? — jęknął Łukasz. — Niech ktoś mnie podziurawi…

— Ma pani prawo do tylu telefonów, ile zechce — odparła jakaś ruda kobieta. — Nie jest pani aresztowana, tylko tymczasowo izolowana dla bezpieczeństwa całego narodu.

— Bezpieczeństwa…? Nieważne, wystarczy mi jeden telefon. Chyba.

— Nie ufajcie jej! — darła się zielona kula. — Ona coś kombinuje! Wtedy się nie dowiecie…

Jasińska z jednej strony przywykła do nieustannych wrzasków, a z drugiej dochodziła do wniosku, że po tym wszystkim będzie jej potrzebny pewien lekarz specjalista i to nie metaforolog.

— Kombinuje coś pani? — zapytała ruda kobieta z wymuszonym uśmiechem.

— Nie — skłamała Weronika. — Tylko jeden telefon.

Było to jedno, bardzo długie, złożone połączenie, które prawdopodobnie (ale nie na pewno) uratowało świat. Najpierw zadzwoniła do centrali, podała adres szkoły, a po chwili została przekierowana na odpowiedni numer. Potem tak długo krzyczała na szkolną sekretarkę, aż tamta wezwała do aparatu woźnego z zepsutą metaforą. Następnie dziewczyna wytłumaczyła wszystko Robertowi, który początkowo udawał, że nie uczestniczył w żadnym porwaniu, ale w końcu pojął powagę sytuacji. Zgodnie z poleceniem Jasińskiej zatelefonował do niejakiego Konrada Zniszczyka, po czym przyłożył swoją komórkę do szkolnego telefonu. Weronika drugi raz opisała problem, choć tym razem dokładniej. W końcu człowiek z melonikiem pokiwał głową, mimo że jego rozmówczyni nie mogła tego widzieć, i powiedział, w jaki sposób można pozbyć się metafory.

Zabij ją dosłownością.

Telefon był na podsłuchu, więc funkcjonariusze państwowi rzucili się, by powstrzymać Weronikę.

Za późno.

***

Weronika Jasińska zniszczyła go, zanim zdążył wypowiedzieć ostatnie słowa. Właściwie czasu życia wystarczyło mu tylko na powiedzenie:

— Lepiej się sama…

Potem pękł. Jak balon. Jak arbuz, do którego jakiś dzieciak włożył petardę. Jak mała, jednoosobowa planeta.

Sposób Konrada okazał się prostszy, niż dziewczyna sądziła. Wystarczyło trochę wyobraźni. Nic dziwnego, jeśli wziąć pod uwagę to, że metafory nie były zbyt skomplikowanymi bytami. Ot, kulki dziwnej materii. Nic więcej. No bo takie wnętrze, jakie według słów Łukasza miały — to nie wnętrze.

A skoro były puste, pękały z niemałym hukiem.

To, co się potem działo, Weronika wzięła początkowo za ogłuszenie. Upadła. Z uszu, nosa i ust ciekła krew. Świat przed oczami wirował. Jak przez mgłę widziała zbiegających się funkcjonariuszy jakiejś tajemniczej państwowej organizacji. Ruda kobieta jako pierwsza dopadła do Jasińskiej, potrząsnęła nią i powiedziała trochę więcej, niż dziewczyna zdążyła usłyszeć.

— Coś ty…

I w tym momencie życie Weroniki się urwało. Nagle, bez huku.

Oczywiście tylko to życie, o którym była mowa.

***

Lata wcześniej, na przedszkolnym placu zabaw, kiedy zielona kula nie mogła już dłużej znieść prymitywizmu swoich pobratymców, wypowiedziała swoje pierwsze słowa w ludzkiej mowie.

To samo zdanie cisnęło się na usta Weroniki po tym, jak wzięła pierwszy wdech w nowym życiu.

Miało to miejsce na sali porodowej. Pozornie wszystko wyglądało normalnie: świetlówka na suficie, drzwi po prawej, okno po lewej, a do tego sporo medycznego sprzętu. Jednak na łóżku, zamiast kobiety, leżała wielka, niebieska kula. Z niej wydostawała się mniejsza, zielona — przypominało to pączkowanie grzybów. W pomieszczeniu były też inne podobne twory: czerwony, żółty, brązowy, oliwkowy. Wszystkie owalne, jednolite, gładkie. Jedne toczyły się w pośpiechu po błyszczącej podłodze, drugie stały nieruchomo jak posągi.

Weronika unosiła się obok małej, zielonej kuli. Potem usłyszała, jak oliwkowa mówi do brązowej:

— Wszystko dobrze, prawda?

— To pan ma być w przyszłości lekarzem. Proszę samemu wziąć i ocenić.

Przyszły lekarz przyciągnął do siebie nowonarodzony byt, używając jakiejś niewidzialnej siły. Jasińska poczuła szarpnięcie i także poszybowała w jego stronę.

— W mojej ocenie wszystko dobrze — powiedział oliwkowy stażysta. Potem zerknął na lewitującą obok dziewczynę. — Metafora też wygląda na prawidłową.

Weronika nie miała już w głowie żadnych słów. Zaczęła krzyczeć.

Brązowa kula westchnęła.

— Niestety, jednak zepsuta.

Autor o sobie:

Korpo-trybik o romantycznej duszy, dzielący skromne zasoby wolnego czasu pomiędzy ukochaną rodzinę a własne pasje: eksploracje dziwnych miejsc, české tmavé pivo, RPG z kośćmi przy świecach i stawianie literek w edytorze tekstu. Wyznawca geniuszu Lema, fan talentu Sapkowskiego i Grzędowicza. Ulubiona książka: „Mały książę”. Credo: „Always look on the bright side of life”. Debiut literacki w 2014 r. w zbiorze opowiadań „Zapisane w błękicie”.

Jarosław Ciunik

Jedlova

Zgrzytając hamulcami, pociąg zatrzymał się na stacji. Ziąb ukłuł w policzki, gdy tylko wyskoczyłem na peron. Kolejowy budynek z rozświetlonymi oknami jawił się niczym przytulna oaza pośród czarnej nocy. Nim do niego dotarłem rozległ się gwizdek i skład ruszył dalej.

W barze panował ścisk, smród potu i kuchni. Zdjąłem kurtkę. Kilka dużych stołów ściśnięto na małej powierzchni. Za ladą bufetowa nalewała pieniące się piwo. Tuż nad głową lokal przecinała gruba, drewniana belka, na której poustawiano stare, kolejowe lampy. Ściany ozdobiono zdjęciami pociągów i dyplomami dla najlepszego dworcowego baru w usteckim kraju.

— Dzień dobry — zagadnąłem bufetową. — Nazywam się Milan Kafka. Szukam pani Petry Bergerowej.

— W sprawie? — Spojrzała podejrzliwie znad piwnego kija.

— W sprawie kredytu.

— Pan poczeka. — Kobieta wyraźnie się rozluźniła. Nacisnęła dźwignię i bursztynowy napój popłynął do kolejnego kufla. — Córka niebawem wróci.

Westchnąłem i rozejrzałem się w poszukiwaniu wolnego miejsca.

— Tutaj, kolego! — Ktoś szarpnął mnie za łokieć.

Obok siedział chudy, brodaty gość w okrągłych, drucianych okularach. Za duży, wytarty sweter w jodełkę upodabniał go do stracha na wróble.

— Tu siadaj. — Wskazał kraniec ławy. Przesunął się kawałek, robiąc więcej miejsca.

— Dzięki, kolego. — Odwzajemniłem uśmiech. Teczkę z dokumentami kredytowymi postawiłem obok stołu, a kurtkę ułożyłem na kolanach.

— Dawid. — Brodacz wyciągnął przyjaźnie dłoń.

— Milan.

Uścisnęliśmy sobie ręce.

Nie zdążyliśmy rozpocząć konwersacji, gdy zjawiła się bufetowa z jadłospisem.

— Jedna desitka i utopenec — powiedziałem, nie zaglądając do menu.

Spojrzałem na Dawida.

— Co robisz na takim zadupiu, kolego?

Jedlova była dziurą pośrodku niczego. Nie mieściło się tutaj nic poza kolejową stacją i barem. Wokół same lasy i góry. Jedynym powodem, dla którego wybudowano tutaj cokolwiek, było skrzyżowanie się, akurat w tym miejscu, kilku linii kolejowych. W związku z tym musiały powstać rozjazdy i bocznice, co wymusiło obecność skromnej stacji. Kolejarze mogli więc się ogrzać i odpocząć, podczas gdy ich składy były dzielone, przetaczane i łączone na nowo.

— Jeżdżę koleją. — Dawid pociągnął solidny łyk z oszronionej szklanki. — Jem i piję w dworcowych knajpach. Tak spędzam wolny czas.

— Ciekawe hobby. — Uśmiechnąłem się. — Jakie trasy polecasz?

— Największą przygodą było przejechanie z Moskwy do Władywostoku. Dziewięć tysięcy kilometrów, sześć stref czasowych. Herbata z samowara. Liczne znajomości i przedziałowe imprezy. Kawał świata… Z kolei Colombo — Kandy to uroczy Orient. Góry, bambusowe lasy i ryżowe pola. Ale najpiękniejsze widoki są między Oslo a Bergen. Fiordy, tunele, góry, wodospady. Zakochałem się w Norwegii.

— A skąd tak dobrze znasz czeski? — zapytałem. Dawid mówił płynnie, ale wyczuwałem obcy akcent.

Zawahał się chwilę z odpowiedzią.

— Żona mnie nauczyła. Czeszka. Teraz Francuz uczy ją ślimaki gotować, a ja wróciłem do Polski. Ale nie zniechęciłem się do czeskich knajp i kolei.

— Dziękuję — powiedziałem do bufetowej, która przyniosła piwo i utopenca. — Desitka Svijany — mruknąłem zadowolony. Stuknąłem się z Dawidem i po chwili chłodny bursztyn rozlał się przyjemnie po gardle i żołądku.

Zapadła między nami chwila ciszy, którą przerwała głośna owacja. To Karel Gott, jak co roku, zdobył Czeskiego Słowika. Telewizor zawieszony obok bufetu transmitował uroczą galę. Szkło powędrowało w górę i wypiliśmy zdrowie Karela.

Mój towarzysz okazał się sympatycznym facetem. Rozmawialiśmy o kolejach, podróżach i kulturowych różnicach. Dawid co chwilę zerkał na zegarek. Nim się spostrzegłem, opróżniliśmy kufle. Narzuciłem kurtkę i wyszedłem do toalety na drugim końcu stacji. Myjąc ręce zauważyłem za oknem mgłę, której nie było wcześniej. Przybywało jej w jakimiś nienaturalnie szybkim tempie. Zupełnie, jakby ktoś ją wypuszczał z butli pod ciśnieniem.

Gdy wyszedłem na peron, usłyszałem jazgot nadjeżdżającego składu i przeraźliwy zgrzyt hamulców. Z koszmarnej kakofonii wyłowiłem coś jakby gwizd i sapanie parowozu. Mgła ciągle gęstniała.

Parowóz? Kto o tej porze wozi turystów? Spojrzałem na zegarek. Właśnie minęła północ.

Ruszyłem nieśpiesznie w stronę baru. Próbowałem dostrzec stojący pociąg, ale światła latarni grzęzły w białych tumanach. Aby nie zmylić drogi, szedłem blisko budynku. Od strony torów dochodził miarowy syk pary.

Z knajpy wybiegli dwaj kolejarze. Służbowe kurtki dopinali w biegu. Wiedziony ciekawością ruszyłem za nimi. Przeklinali niezapowiedziany przyjazd. Szliśmy na ślepo w gęstych oparach. Przed nami trzasnęły drzwi i usłyszałem wysiadających. Mgła urwała się kilka kroków od krawędzi peronu. Jej wystrzępione brzegi falowały w powietrzu. Jeden z fragmentów poszybował niczym jesienny liść i osiadł na kapeluszu dystyngowanej damy. U jej nóg ujadał salonowy piesek. Kobieta powiedziała coś w dziwnym języku. Niemal tak dziwnym, jak jej strój, pasujący raczej do Wielkiej Pardubickiej czy Royal Ascot Racecourse niż do zapomnianej stacji Jedlova. Uśmiechnęła się i cierpliwie powtórzyła, wskazując palcem płatek mgły na kapeluszu. Chwyciłem go i zrzuciłem na peron. Powiedziała coś, co mogło być podziękowaniem, po czym ruszyła w stronę baru. Mgła rozsuwała się przed nią. Kilku innych pasażerów, ubiorem pasujących do damesy z towarzystwa, podążyło jej śladem. Przestrzeń za ich plecami szybko wypełniał gęsty, skłębiony tuman.

Spojrzałem na kolejarzy. Stali, jakby ktoś wcisnął pauzę na pilocie. Podążyłem za ich wzrokiem. Gapili się na parowóz. Czarne cielsko lokomotywy lśniło, syczało i buchało parą. Zdawało się oddychać i poruszać pękatym brzuchem. Drewniane wagony również wyglądały jak z innej epoki. W okienku budki hamulcowej zamajaczyła biała twarz i zaraz zniknęła. Jeden z kolejarzy szarpnął mnie za ramię.

— Uciekaj, człowieku.

Facet zerkał nerwowo, raz na pociąg, raz w stronę baru.

— Nie rozumiesz? — wrzasnął. — To pociąg widmo!

Drugi kolejarz szarpnął go za kołnierz. Gubiąc czapki pobiegli wzdłuż peronu.

Zostałem sam pomiędzy tajemniczym składem a ścianą mgły. Wiedziony odruchem ciekawości oparłem nogę na stopniu wagonu i nacisnąłem klamkę. Drzwi otworzyły się bezgłośnie.

Znalazłem się w salonce tak ekskluzywnej, że za cenę jej wyposażenia mógłbym kupić dom w Pradze. Stopy zapadły mi się w puszysty dywan. Wielkie fotele i tapicerowane szezlągi pachniały skórą. Finezyjne stoliki ze słoniowej kości i hebanowa boazeria inkrustowana złotem lśniły nieskazitelną czystością. Na drugim końcu wagonu umiejscowiono barek z kontuarem. Stały tam alkohole z całego świata. Kolorowe płyny w okrągłych, kwadratowych i cholera wie jakich butelkach. Gdy chciałem podnieść jedną z nich, okazało się, że nie mogę jej ruszyć. Przyklejona? Szarpnąłem mocno, ale butelka ani drgnęła. Spostrzegłem, że to nie były prawdziwe trunki, tylko imitacja. Zamiast alkoholu w środku znajdowała się kolorowa masa. Co za tandeta. Otworzyłem drugie drzwi i wyskoczyłem na peron. Zderzyłem się z dystyngowaną damą. Poprawiła ozdobiony piórem kapelusz. Uśmiechnęła się i powiedziała coś, wskazując palcem drzwi do wagonu.

— Nie rozumiem pani. — Chciałem ją ominąć, ale z mgły wynurzyli się jej osobliwi towarzysze. Zastąpili drogę. Przede mną stanął wysoki, wąsaty oficer w mundurze c.k. armii. Zmarszczył krzaczaste brwi i wydał rozkaz w dziwnym języku. Zaczynało mnie to irytować.

— Wybacz, ziomuś — powiedziałem. — Ale nie zapiszę się do waszego bractwa kurkowego. Poza tym zaraz wracam do Czeskiej Lipy, a wy jedziecie na Decin.

Oficer chwycił mnie za ramię. Poczułem, jakby wkręcono mi rękę w imadło. Damesa uśmiechnęła się, a on ruszył w stronę wagonu. Szarpnąłem raz i drugi. Bezskutecznie. W końcu uwiesiłem się na jego ręce i pociągnąłem z całej siły. Straciłem równowagę i upadłbym, ale żelazny chwyt utrzymał mnie w pionie.

— Puszczaj — wrzasnąłem. Miałem wrażenie, że walczę z terminatorem.

— Puść go! — Usłyszałem znajomy głos.

Z mgły wyłonił się Dawid. Na brodzie i wełnianym swetrze osiadły białe nitki.

— Ja pójdę zamiast niego — oświadczył.

Towarzystwo spojrzało po sobie, a potem wszystkie oczy zwróciły się w stronę kobiety. Nawet piesek zamarł, wyczuwając nastrój zaskoczenia.

Dama skinęła przyzwalająco. Uniosła łaskawie dłoń. Szpakowaty mężczyzna we fraku ujął ją i pomógł wspiąć się na schodki.

Oficer uwolnił mnie z żelaznego uścisku. Jakiś mały człowieczek w dżokejskim stroju dźgnął Dawida szpicrutą, wskazując ruchem głowy wagon.

— O co tu chodzi, do cholery? — zapytałem.

Kolega z baru zatrzymał się i spojrzał mi prosto w oczy. Jego twarz była jasna i uśmiechnięta.

— Jest taka legenda o pociągu widmo — powiedział. — Zatrzymuje się na stacjach całego świata i zabiera pasażera w wieczną podróż.

— Powaliło cię — odpowiedziałem. — Chcesz już zawsze mówić w ich kretyńskim języku i gapić się na sztuczny absynt? — Nawet nie zauważyłem, kiedy mój umysł zaakceptował istnienie widm, duchów i sił nadprzyrodzonych.

— A co mnie tu czeka? — Wzruszył ramionami. — Żona odeszła. Dzieci nie mam. Mam za to nudną pracę, w której odliczam dni do kolejnej podróży. Będę robił to, co kocham. Za darmo i do końca świata.

— To nie przypadek, że się tutaj znalazłeś — stwierdziłem. — Wiedziałeś, że w Jedlovej będzie to cholerne widmo. A jedź sobie i do samego piekła, ty durny Polaku. Ale powiem ci, że za rok, albo za sto lat, frajda, jaką masz teraz, stanie się nudną rutyną. Będziesz potrzebował coraz mocniejszych bodźców. I co wtedy zrobisz? Zaczniesz straszyć kolejarzy? Będziesz porywał dziewczyny z peronów? Za jaką cenę kupujesz sobie wieczną podróż?

Dawid uśmiechnął się i ruszył do wagonu. Na schodkach obrócił się i powiedział:

— Oni i tak kogoś zabiorą. Chyba lepiej, żebym to był ja, niż ty.

Patrzyłem bezradnie, jak sympatyczny brodacz odwraca się i znika wewnątrz salonki. W ślad za nim podążyli dżokej i oficer.

Parowóz gwizdnął przeciągle i buchnął parą. Zgrzytnęły szarpnięte wagony. Załomotały żelazne koła. Biały tuman wypełnił wszystko, a gdy opadł, nie było już nawet słychać dudnienia pociągu.

Autor o sobie:

Archeolog z wykształcenia, dziennikarz z zawodu. Debiutowała w magazynie „Fahrenheit” w 2010 roku. Jej teksty pojawiały się między innymi w „Esensji”, „Creatio Fantastica”, „Silmarisie” i „Szortalu”. Kilkukrotnie wyróżniona w konkursach Świetlnego Pióra. Dumna matka tytułowego opowiadania w antologii „Na nocnej zmianie” z Fabryki Słów. W 2017 roku jej teksty pojawiły się miedzy innymi w „Fantomie” i „Świcie ebooków”. W tym samym roku dwukrotnie nominowana do Nagrody imienia Janusza A. Zajdla.

Anna Szumacher

To byliśmy my:

Droga przez mąkę

Blady strach padał na każdego, kto musiał przebyć trasę do młyna. Ludzie woleli iść przez godzinę z ziarnem od gościńca, a w drodze powrotnej targać na plecach worki z mąką, niż jechać tam wozami. Niejedna furmanka straciła koło. Niejeden koń złamał nogę. Wszystko przez dziury.

Garet wprowadził się do wsi niedawno i, mimo że ludzie snuli o drodze najstraszliwsze historie, zbył je machnięciem ręki.

Nie miał jeszcze własnego zboża, a musiał z czegoś wypiekać chleb, więc udał się do młyna pustym wozem. Prawie stracił zęby. Koła klekotały, deski drżały, koń co rusz się potykał, a całość — czyli wóz wraz z woźnicą — podskakiwała na każdej przeklętej wyrwie. Garet, wściekły i poobijany, przejechał przez drewniany most i stanął pod młynem. Już prawie westchnął z ulgą, gdy przypomniał sobie, że czeka go jeszcze droga powrotna. Z opuszczonymi ramionami i doszczętnie obitą kością ogonową załomotał pięścią w drzwi.

Obładowany wóz kolebał się na boki, gdy Garet wracał do domu. Na jednym z kolejnych zakrętów od furmanki po prostu odpadło koło. Potoczyło się malowniczo przed siebie, zawirowało i upadło na pobocze. Określenie „malowniczo” zdecydowanie nie pasowało do tego, co zostało po wypadku. Koń wierzgał, kręcąc się w przekrzywionym chomącie. Garet nie zdążył nawet krzyknąć; zleciał z siedziska i głucho uderzył w ubity grunt. Kilka worków z mąką spadło na ziemię i w wyschnięte krzaki okalające trakt.

Gdy woźnica pozbierał się na tyle, by wziąć głębszy oddech, obrzucił długą wiązanką przekleństw koło, wóz, konia, drogę, młynarza, żonę młynarza, a także ich dzieci, wnuki i prawnuki.

Oswobodził szamoczącego się konia, zarabiając przy okazji dwa solidne kopniaki, które rzuciły go we wspomniane krzaki. Leżąc, pobluźnił jeszcze trochę. Później obejrzał zniszczenia. Stwierdził, że sam nie da rady zreperować złamanej osi. Oraz że koń jest w stanie podobnym do wozu, czyli chwilowo niezdatny do użytku, a przynajmniej kompletnie bezużyteczny jako wierzchowiec. Kuśtykając oraz klnąc w pień i w kamień drogę, dziadków i pradziadków młynarza oraz ogólnie zaistniałą sytuację, ruszył w kierunku pobliskiej wsi, by sprowadzić pomoc.

Nie zwrócił uwagi na to, że jeden z przygniecionych przez worki krzaków obwieszony był półprzezroczystymi, tęczowymi kokonami. Zresztą, miał inne problemy na głowie.

***

— Zauważyłeś, że dawno nic się nie wydarzyło? — Meele siedziała na obramowaniu studni i machała chudymi nogami.

— Cały czas coś się dzieje — mruknął Kaspar. — Wczoraj przyłapali najmłodszą księżniczkę na romansie z dowódcą straży. Przedwczoraj grupa alchemików zamieniła ołów w błoto. Niby blisko złota, ale to jednak nie to. A dopiero co dzisiaj słyszałem, jak…

— Mówię, że nie wydarzyło się nic z dziedziny: „dziwne”. Wiesz, magicznie nieokiełznane.

Kaspar popatrzył w niebo. Na błękitnym firmamencie nie było ani jednej chmurki.

— Minęło już trochę czasu od Wybuchu, może magia się rozrzedziła albo wsiąkła i nie jest już tak agresywna jak do tej pory. — Mag zaryzykował postawienie hipotezy. — Byłoby dobrze. Przede wszystkim dlatego, że większości ludzi, którzy mogli coś z tym zrobić, nie ma już na tym łez padole.

— Albo to cisza przed burzą — powiedziała Meele, życiowa optymistka.

***

Droga była pokryta równą warstwą białego puchu. Albo raczej pyłu, jak okazywało się przy bliższym badaniu. Drobny proszek był tym, co pojawiło się w okolicy, wraz z szerokim na kilka łokci, podłużnym śladem wyrąbanym w zbożu. Natomiast jeśli chodzi o listę przedmiotów i istot, które zniknęły, wpisywały się na nią: cztery kury, jedna krowa, pół kamiennego muru dzielącego dwa pola oraz młyn. W komplecie z kołem i młynarzem. Oraz młynarzową.

Była to z pewnością spora lokalna atrakcja oraz uciążliwość dla korzystających z młyna, gdyż musieli przenieść się z mieleniem do sąsiedniej wioski. Jednak nie było to nic takiego, co wzbudziłoby większe zdziwienie czy popłoch. W latach następujących po Wybuchu trzeba było zdecydowanie więcej, by poruszyć ludzi.

***

Meele dorabiała na różne sposoby. Między innymi w ciemnych zaułkach, po których błąkała się, dopóki ktoś nie postanowił jej napaść. Dzisiaj nawet miała farta. Nie do końca, co prawda, bo jeden częściowo ogłuszony złodziej jej uciekł, za to zdążyła go wcześniej obrobić do czysta, więc w sumie rachunek się zgadzał.

— Jak łowy? — zagadnął ją Kaspar, kiedy wróciła do chatki przyklejonej do miejskich murów.

— Jednego zgubiłam, drugiego zepsułam — odpowiedziała, wysypując fanty na krzywy stół. — A u ciebie?

— Zaciągnąłem się do królewskiej gwardii, dostałem nawet pierwszy żołd — pochwalił się Kaspar.

Meele zapomniała oddychać.

— J… jak ci się to udało?! — Dopiero po kilku minutach intensywnego wpatrywania się w maga odzyskała głos. — Przecież z daleka widać, że nie nadajesz się nawet do pilnowania drzwi od wychodka!

— Drobna iluzja, akurat natknąłem się na odpowiedni rodzaj dzikiej magii. Nie wiem do końca, co zobaczyli, ale raczej mnie nie rozpoznają. Czyli nie będą gonić — odpowiedział mężczyzna, niespecjalnie biorąc do siebie sugestię co do własnej przydatności.

Meele przez chwilę zastanawiała się, czy go nie zganić za sposób zarabiania pieniędzy, ale z drugiej strony tak rzadko przynosił coś do wspólnej kasy, że należała mu się raczej pochwała.

— Jutro widzimy się na targu? — zapytała zamiast tego.

— Tak, mam małe stoisko niedaleko fontanny — potwierdził Kaspar.

— Dobra, ja jestem w strefie z żarciem, wpadnij, coś na pewno uda się podiwanić — zaproponowała dziewczyna.

— Nie musisz mi tego dwa razy powtarzać.

***

Pierwsze pogłoski o nowym kataklizmie dotarły do Meele, kiedy obracała mięso na wielkim rożnie. Kaspar był zbyt zaabsorbowany jednoosobowym teatrzykiem kukiełkowym, a może i słuchaniem głosów we własnej głowie.

— Podobno zburzyło wieżę z zaklętą księżniczką i teraz potwora błąka się po lasach, dusząc podróżnych swoim warkoczem. — Brodaty mężczyzna opierał się o kontuar. Jego towarzysz maślanym wzrokiem śledził obracające się na rożnie mięso, kompletnie ignorując niewysoką obracającą.

— Ja za to słyszałem, że zmiotło jeden ze świętych gajów. Wiadomo, co to takiego?

Brodaty pokręcił głową.

— Cholera wie, nie ma nikogo, kto mógłby o tym opowiedzieć. Zostaje tylko zniszczenie, chaos i biały pył.

— Biały pył? — zapytał maślany. — Skąd?

— A cholera wie — powtórzył brodaty. — Te, mała, w końcu podasz to mięso, czy nie?

Rozmowę o podobnym wydźwięku Meele usłyszała jeszcze tego samego wieczora, wracając z wychodka.

— Cały czas coś znika, jakby olbrzym uniósł to z ziemi — opowiadał stojący na placu rynkowym rudy jegomość o wyjątkowo zatrważających pryszczach. — Chałupy. Zwierzęta. Ludzie. Nikt nie wie, gdzie się podziewają.

Towarzysząca mu kobieta, równie ruda, choć o nieco bardziej zadbanym wyglądzie, ziewnęła, wyraźnie wskazując, że temat jej nie interesuje.

Meele uznała podsłuchaną plotkę za lokalną ciekawostkę, ale też nie zaprzątała sobie nią głowy. Znika to znika, mówi się trudno i żyje się dalej.

Taka sytuacja trwała jeszcze przez kilka dni. Aż zaginione rzeczy zaczęły wracać.

***

Pierwsza pojawiła się krowa, po wypalonym na zadzie znaku uznana za własność jednego z większych gospodarzy ziemskich zamieszkujących królestwo. Problem polegał na tym, że zauważono ją na dachu ratusza oddalonego od jej obory o jakieś czterdzieści staj. Jednak bardziej niepokojące niż kwestia, jak znalazła się na dachu, było jej zachowanie. Mućka bowiem chodziła tylko do tyłu, od czasu do czasu wydając z siebie głośne i przejmujące: „Uuuuuuum, uuuuuuuuuum”.

Powróciło również koło od młyna, zaginiony mnich pustelnik, dotychczas mieszkający na słupie, który obecnie zadomawiał się na czyimś balkonie, oraz młynarzowa. Ta ostatnia, co prawda, odkryta została w łóżku kowala, więc jej tajemnicze zniknięcie aż takie tajemnicze nie było, jednak przy braku wciąż zapodzianego młynarza mieszkańcy wioski uznali, że nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Szczególnie, że młynarzowa znana była z wypiekania świetnych, chrupiących bułeczek.

Wszystkie te informacje docierały do Kaspara i Meele drogą okrężną i nierzadko w dosyć rozbudowanych i podkoloryzowanych wersjach. Często wykluczających się nawzajem. Zbywali to wzruszeniem ramion i prowadzili normalne, podmiejskie życie, starając się zarobić tyle, by wystarczyło im na żarcie i ewentualnie dalszą podróż.

A potem biały pył pojawił się również w stolicy.

Ich mała, ulepiona z gliny i słomy chatka, którą odziedziczyli po kimś nieposiadającym żadnej wyobraźni co do kwestii konstrukcyjnych i architektonicznych, drżała w posadach. Utrzymywało ją w miejscu chyba tylko to, że dosłownie przytwierdzona była do zamkowego muru jak jaskółcze gniazdo.

Przesiedzieli wichurę pod jedyną w miarę stabilną ścianą, modląc się do wszystkich znanych im bogów, głównie do tych znanych osobiście, bo mogli ich potem dorwać, gdyby coś poszło nie tak. Jednak zasadniczy atak porywistego wiatru skierowany był na zupełnie inne miejsce. Dowiedzieli się tego, gdy rankiem szli przez zasypane dachówkami i belkami ulice, oglądając ogrom zniszczeń.

— Urąbało dach z królewskiego zamku, przeleciało przez połowę komnat — opowiadał poobijany strażnik miejski swojemu koledze, gdy pomagali przy odgruzowywaniu miasta. — Zerwało suknię z królowej, zgarnęło srebrną zastawę i wielką skrzynię ze złotem. Powiem ci, myślałem, że umrę, ale widok królowej był wart śmierci… — Odrzucił na bok odłupany z muru głaz i otarł pot z czoła. — Nie porwało mnie razem z całym tym szajsem, bo schowałem się w kominku i trzymałem żelaznych okuć. Mówię ci, w życiu nie widziałem takiej trąby powietrznej, a na dodatek cholerstwo wszędzie sypało mąką. Cały zamek w białym gównie…

— A czego się trzymała królowa? — zainteresował się jego kompan, który burzę przespał w swoim własnym łóżku, akurat nie mając zmiany na zamku. Znany był z wyjątkowo mocnego snu.

Szeroki uśmiech opowiadającego wydarzenia z nocy starczył za odpowiedź.

Meele przystanęła, kiedy słowa strażnika i płynące z nich wnioski dosłownie wbiły ją w ziemię. Tymczasem Kaspar, nieświadomy stanu towarzyszki, grzebał w stercie obok, sprawdzając, czy wiatr nie przywiał przypadkiem czegoś zdatnego do jedzenia.

— Krowa — mruknęła Meele, nie ruszając się z miejsca. — Krowa — powtórzyła.

— Nie mamy pieniędzy na wołowinę — przypomniał jej mag, wyciągając poobijaną kapustę. Zawsze coś.

— Krowa! — wrzasnęła wojowniczka. — Krowa wróciła! To znaczy, że skrzynia ze złotem też gdzieś wyląduje! Musimy znaleźć ten huragan!

— Co? — Kaspar wyprostował się. — Jak niby masz zamiar to zrobić?

— Jesteś magiem! Wymyślisz coś! Wyobraź sobie, tyle złota…

— Złoto, złoto — zamarudził mag.

— Wiesz, ile za skarb królewski dałoby się kupić żarcia?

Kaspar zastanowił się.

— Dobra, może i znajdzie się sposób. Ale niczego nie obiecuję.

***

Leżeli na wzgórzu i obserwowali, jak biały słup wirującego wiatru przemieszcza się wzdłuż doliny, wyciągając ryby z rzeki i rozrzucając je po obsianych zbożem polach.

— W porządku… — Meele odruchowo przylgnęła jeszcze bliżej ziemi. — Możemy uznać, że twoje wyliczenia są trafne. Co teraz? Będziemy za tym czymś iść, aż wyrzuci z siebie złoto?

Kaspar milczał. Myślał. W końcu jednak mruknął:

— To tylko taka sugestia, ale może powinniśmy to zatrzymać?

Meele obserwowała właśnie, jak huragan wjeżdża w stado uciekających w popłochu owiec, zmniejszając jego liczebność mniej więcej o połowę.

— Jak zamierzasz to niby zrobić? Może się zmęczy i samo przestanie?

Trąba powietrzna jakby przyśpieszyła i zmieniła kierunek. Po chwili drewniany płot poszybował w górę, a następnie upadł, roztrzaskując się na drobne kawałki.

— Albo i się nie zmęczy — dodała dziewczyna. — Chyba powinniśmy się zbierać, zanim do nas dotrze.

Ostrożnie odczołgali się na bezpieczną odległość i wstali dopiero wtedy, gdy uznali, że magiczna trąba ich nie zauważy. Może i mieli paranoję, ale już nie raz uratowała im życie.

***

Meele opierała łokcie o stół; brodę trzymała na dłoniach.

— Nawet nie wiemy, jak to cholerstwo powstrzymać. To raz. Za taką sztuczkę ktoś powinien słono zabulić. To dwa. Król nam nie zapłaci — mówiła. — Przede wszystkim dlatego, że to stary sknera. A poza tym stał się nie tylko starym, ale i strasznym sknerą, odkąd wywiało mu stertę złota.

— Może w takim razie… — zaczął mag.

— Nawet o tym nie myśl! Kiedy się nauczysz, że nie ma nic za darmo?

— W mordę można dostać za darmo — zauważył radośnie. — Zresztą, póki co nie ma problemu, bo nie wiem, jak się zająć sprawą.

— To tylko utwierdza mnie w przekonaniu, że „mag” oznacza pracownika magazynu portowego. Choć ty nawet na niego się nie nadajesz, bo musiałbyś mieć mięśnie i krzepę.

Kaspar podrapał się po policzku.

— Nic nie poradzę na swój wygląd. Po prostu nie tyję. Tak jak ty nie poradzisz nic na to, że jesteś strasznym pokurcz…

Obudził się dwie godziny później z wielkim guzem i niejasnym wspomnieniem lecącego w jego stronę krzesła.

***

— Głodny jestem. Zjadłbym coś — jęczał mężczyzna, teatralnie trzymając się za brzuch. — Jak mam przytyć, kiedy cały czas głodujemy?

— Nie moja wina. Wiodło mi się zdecydowanie lepiej, kiedy nie miałam cię na karku — burknęła Meele, idąc obok wielkoluda. — Przypominam ci także, że znoszę twoje towarzystwo tylko dlatego, że jesteś mi winien pieniądze.

— Cały czas mi to umyka — powiedział Kaspar i odsunął się poza zasięg ramienia wojowniczki. — Myślałem, że twoja skromna osoba to efekt jakiejś wyszukanej i okrutnej klątwy. Zjadłbym kurczaka — powiedział, patrząc na stragan. — Albo miskę fasoli z kiełbasą.

Zaburczało mu w brzuchu.

— A na deser ciasto… takie z owocami, puszyste i lekkie, jak robiła moja matka. Zawsze mieszała… — Przystanął. — Chyba mam pomysł — powiedział ostrożnie. — To by się nawet mogło udać. Tylko potrzebujemy kilku składników…

Meele zmarszczyła brwi.

— Czy twój pomysł obejmuje zdobycie skrzyni ze złotem?

— Obejmuje ściągnięcie jej na ziemię — odpowiedział mag. — Skarb zgarnie ten, kto dopadnie do niego pierwszy i zdąży z nim uciec. Ale król nie musi o tym wiedzieć, a przydałaby się jego pomoc. Nie mamy pieniędzy, żeby kupić tyle rzeczy, poza tym mówiłaś, że nie ma nic za darmo.

– Mogę ci wklepać za darmo, jeśli natychmiast nie przestaniesz mówić ogólnikami – powiedziała wojowniczka, podwijając rękawy. – To jak będzie?

***

Podwójne drzwi zamknęły się za Kasparem z trzaskiem.

— Mówiłam, że to stary sknera — rzuciła czekająca w podcieniach dziewczyna. — Na dodatek wszyscy wiedzą, że nie znosi magów.

— Nie wszyscy wiedzą. Poza tym trudno jest nie znosić czegoś, czego prawie nie ma na świecie. To tak, jakby nienawidził pawi albinosów — odpowiedział Kaspar, masując się po nerkach, w które kilka razy został przyjacielsko dźgnięty halabardami. — To już nie wiem. Ogłaszamy po mieście, że potrzebujemy cukru, jabłek…

— Teraz uruchamiamy plan B — powiedziała wojowniczka.

— Mamy plan B? Czemu nic o tym nie wiem?

— Chciałam zobaczyć, jak wyrzucają cię przez takie ładne drzwi. — Wzruszyła ramionami. — Skombinuj wóz i worki. Spotykamy się godzinę przed świtem na rogu Tylnej i Bocznej.

To mówiąc, zniknęła za rogiem, zanim Kaspar zdążył zaprotestować.

***

— A jak cię złapią? — Kaspar podsadzał towarzyszkę do niewielkiej, prostokątnej dziury w murze, która — wedle informacji — pełniła jednocześnie funkcję tunelu wietrzącego królewską spiżarnię.

— Złapią, złapią, do tej pory nie złapali, czemu mieliby teraz to zrobić? Dzieciaki czasami tędy przechodzą, zresztą to od nich dowiedziałam się kilka lat temu o tunelu. Nie chybocz wozem i podnieś mnie jeszcze trochę wyżej. Będzie to wymagało kilku rundek, więc siedź tutaj spokojnie, a jakby przechodził strażnik to… no, zrób coś, żeby nie zaalarmował całego zamku. Normalnie nie potrzebowałabym nikogo na zwiadach, ale jak mam ukraść kilkadziesiąt kilo żarcia, przydadzą się plecy. — Stęknęła, podciągając się na rękach. — Dobra, jestem — dodała ciszej, wczołgując się do środka.

***

Odległe szuranie worka po kamieniach wywietrznika wydawało się Kasparowi tak głośne, jakby przewalała się tam lawina. A jednak do tej pory nikt się nie zorientował, że opróżniają królewską spiżarnię. Mogli to przecież robić codziennie — dumał Kaspar. — Nie chodziliby głodni…

— Hej, co tu robisz? — dobiegło go pytanie, gdy zza rogu wychynął zaspany strażnik.

Kaspar podskoczył, pisnął, a potem rzucił w kierunku wartownika szklaną fiolką z tęczową dżdżownicą w środku. Szkło rozprysnęło się pod nogami mężczyzny, zanim ten zdążył dobyć miecza.

Kaspar wypuścił powietrze i usiadł z powrotem na koźle. To powinno na chwilę załatwić sprawę. Szczególnie, że…

— Jesteś? To łap! — Usłyszał i z góry spadł na niego worek pełen jabłek. Kilka z nich wypadło i potoczyło się po spodzie wozu, dudniąc, jakby pod zamkowymi murami przejeżdżała cała królewska konnica. A może magowi tylko się wydawało.

— Wracam jeszcze po jaja i to by było tyle. — Głowa Meele była ledwo widoczna na tle wciąż ciemnego nieba. — Tu wszystko w porządku?

— Cisza i spokój — potwierdził mag. — Podziwiam posągi. Są jak żywe.

— Ty to jednak jesteś obłąkany. Lepiej wozu pilnuj! — Głowa zniknęła.

***

Nie mogli schować wozu w swojej mizernej chatce, dlatego, mimo zmęczenia i ataku chronicznego ziewania, od razu ruszyli w drogę. Szczególnie, że nie było wiadomo, gdzie dokładnie znajduje się trąba powietrzna, nawet jeśli mieli wierzyć położeniu chmur czy zachowaniu zwierząt. Poza tym mączny huragan był szybszy od jednokonnego, wyładowanego wozu i nie trzymał się dróg. Dupek.

***

Znaleźli orkan dopiero następnego dnia wieczorem, gdy pustoszył niewielki lasek w dolinie.

— Uda mi się go tu ściągnąć. Powinno — powiedział mag, zeskakując z wozu. — Ale musimy mieć do tej pory wszystko gotowe. Rozstawisz skrzynki z jabłkami tutaj, tam, koło kamienia, potem tam… — Pokazał ręką. — I jeszcze tam koło krzaka i tutaj w zagłębieniu. To samo z cukrem i masłem, żeby było mniej więcej po równo. Mam nadzieję, że masło nie wypłynęło nam przez deski, trochę ciepło…

Meele położyła drobne dłonie na biodrach.

— Wydaje mi się, czy wykorzystujesz mnie do ciężkich prac fizycznych? A co ty w tym czasie będziesz robić? Leżeć?

— Muszę upleść dwa zaklęcia, jedno przywołujące, drugie zamykające w pentagramie — mruknął mag. — Poza tym będę ubijać pianę. Z kilkudziesięciu jaj. Potem jeszcze czeka do zrobienia zaklęcie ognia, które przez godzinę będzie musiało trzymać odpowiednią temperaturę. Co prawdopodobnie mnie zabije, bo jestem strasznym leserem i nigdy nie wykonywałem tylu magicznych czynności z rzędu. Nie mogę skorzystać z pomocy energetycznej dzikiej magii, bo jest, no, dzika. Nie chcemy tu dodatkowych nieprzewidzianych w skutkach zjawisk. Na przykład drugiej trąby. Jeszcze jakieś pytania?

Dziewczyna prychnęła.

— Mam nadzieję, że wiesz, co robisz. — Schyliła się i sięgnęła po jedną ze skrzyń. — Mówiłeś, że gdzie to postawić? Przy tamtym kamieniu?

***

Zgodnie z przewidywaniami i wyniesioną z Kapituły wiedzą, trąba, zainteresowana do tej pory wyrywaniem drzewek, skręciła i ruszyła w kierunku pentagramu. Kaspar ustawiał na środku wyznaczonego produktami spożywczymi wzoru kilka mis z ubitymi białkami, a w tym czasie Meele kładła na krawędziach gwiazdy misy z żółtkami.

Mag sprawdził uplecione zaklęcia, jeszcze raz zerknął na biały słup powietrza i rzucił się do upatrzonej kryjówki.

Chwilę później dostał w głowę jabłkiem. Zakrył uszy i zmrużył oczy, kiedy nadciągnął wiatr. A potem huk. I żar. Skulił się w zagłębieniu w skale. Jeśli to przeżyje to… a zresztą, po co być nadmiernym optymistą.

***

Kaspar opuścił ręce, kaszlnął i otrzepał płaszcz z mąki. Popatrzył na mocno nieuczesaną kozę, która stała skołowana kilka stóp od niego.

— Eeeeem. Eeeeeeeem — zameczała.

Mag przez moment wpatrywał się w niepokojące, prostokątne i poziome źrenice.

— Meele? — zawołał, wstając i wychodząc zza skały. — Meele?!

Odpowiedziała mu cisza. Rozejrzał się po okolicy. Wzruszył ramionami, nie widząc nigdzie swojej towarzyszki. Cóż, widocznie gdzieś ją wywiało.

Podszedł do tego, co zostało po olbrzymiej trąbie powietrznej i urwał kawałek jasnej masy. Wsadził do ust i przeżuwał przez chwilę. Niezłe, choć mało słodkie — ocenił, podnosząc głowę i starając się objąć wzrokiem wielką ciastowatą hałdę, która zaległa na polach. — Następnym razem można też dodać trochę cynamonu. Tak ze dwie, trzy beczki.

***

Na wyspie na środku rzeki ktoś ułożył krzyż z gałęzi. Może był to zaczątek szałasu albo sterty drewna do palenia. Teraz jednak na samym środku stykających się prostopadle gałęzi stała uchylona skrzynia. Promienie słoneczne odbijały się od jej zawartości, rozsyłając po okolicy złote błyski.

Pewne rzeczy po prostu muszą się wydarzyć.

***

— Nigdy więcej ciasta — przysięgała Meele, idąc krętą dróżką w stronę zachodzącego słońca. Dziś miało interesujący, akwamarynowy odcień.

— Ja sobie trochę wziąłem na drogę — przyznał mag.

— Ty nie musiałeś wygryzać sobie drogi na wolność przez kilka warstw — odpowiedziała dziewczyna. — Nigdy więcej jabłek — dodała. — I jeszcze szlag trafił plan z odzyskaniem skrzyni, bo wypadła wcześniej. Ciekawe, co się z nią stało.

Doszli na szczyt wzgórza, do rozwidlenia dróg. Jedna ścieżka, wąska i kręta wędrowała dalej wśród pagórków i niknęła z oczu. Druga, prosta, schodziła do doliny. Przez chwilę stali, rozważając wybór.

— Coś tam się rusza — mruknęła Meele, podnosząc dłoń do czoła i osłaniając oczy przed słońcem. — Duże jakieś…

Mag uważnie wpatrywał się w ten sam punkt. Nagle na jego twarzy zakwitł szeroki uśmiech.

— Wiem! Słyszałem o tym! Powiadają, że gdzieś w tej części królestwa spadł wieloryb, złamał sobie nogę i teraz czołga się po gościńcach, pożerając każdego na swojej drodze! — Zamilkł. W sumie byli jedynymi ludźmi w okolicy…

— Pójdziemy tędy. — Meele ruszyła w stronę wzgórz, nie oglądając się za siebie. Mag, kiwając głową ze zrozumieniem, podążył za nią.

Meele i Kaspar powrócą — to na pewno nie koniec!

Autorka o sobie:

Wieczna marzycielka, której śni się podróż życia — na Księżyc, ale której nigdy nie zrealizuje ze względu na finanse. Chyba że w przyszłym życiu, gdy na satelitę będą kursowały regularne linie — ale to już nie będzie to samo. Przynajmniej w literaturze nie ma żadnych barier i przeszkód, dlatego chętnie zabieram się z innymi pisarzami w ich światy, ale też zapraszam czytelników na wycieczki ze mną — te prawdziwe (publikując teksty o podróżach głównie w prasie motoryzacyjnej) i te wyimaginowane do krainy fantazji.

Aleksandra Cebo

Z nocą polarną pod rękę

Zaprzęg przeciął skraj zaspy. Śnieg wystrzelił fontanną na wszystkie strony. Zatrzeszczały przewracane sanie, a psy wyły i skowyczały. Wszystko się zakotłowało. Wyrzucone w powietrze ciało Kamili upadło między drewniane szczątki. Zsunięty kaptur nie zamortyzował bolesnego uderzenia. Jak przez watę słyszała odgłosy panicznej obrony husky, ale z twarzą w futrze renifera nie widziała rozszarpującej je dzikiej, białej furii.

Ocknęła się tuż po zmroku, przysypana puchem. W pierwszej chwili nawet nie wiedziała, kim jest, gdzie jest i jak długo tak leży. W głowie jej huczało, wzrok miała zamglony. Nawet nie zwróciła uwagi na skrzepłą krew, sklejającą włosy. Jak pijana wyczołgała się spod resztek sań i stanęła chwiejnie obok nich.

Kamila zadrżała z zimna, kaszlnęła. Kilka kroków dalej, tam, gdzie powinny znajdować się psy, widziała w bladym blasku księżyca jedynie ciemne, nieregularne kształty i plamy. Nie chciała podchodzić bliżej, żeby dokładniej je zbadać. Zamiast tego rozejrzała się wkoło. Po odciskach łap i płóz nie pozostał ślad — wszystko zatarł wiatr i niedawne opady.

Sięgnęła niemrawo do wewnętrznej kieszeni kurtki po telefon. Miała w nim zapisany numer do Anniken — gospodyni, u której wynajęła pokój. Ona będzie wiedziała, co robić — pomyślała. Stłuczone żebra zabolały tak, że Kamila jęknęła. Ucierpiało jednak nie tylko ciało, ale i aparat, którego nie udało się uruchomić.

Żadna inna, rozsądna myśl nie mogła przebić się przez panujący w głowie chaos. Kamila odwróciła się więc tyłem do pobojowiska i ruszyła półprzytomnie przed siebie, w kierunku, z którego przyjechała. Tak jej się przynajmniej wydawało. Zdrętwiałe z zimna nogi początkowo odmawiały posłuszeństwa i potykała się co kilka kroków, a do tego zapadała w białym puchu po kolana.

W rosnącej zasłonie chmur pojawiały się wyrwy, przez które prześwitywał księżyc, oblewając świat nikłą poświatą. Kamila próbowała wykorzystywać te chwile, by zorientować się w położeniu, jednak mroczna rzeczywistość różniła się znacznie od jasnego dnia. Najbliższa okolica jawiła się tajemniczą marą, a dalsza tonęła w ciemności.

W pewnym momencie dziewczyna minęła ostatnie krzewy i wkroczyła na pas srebrzystej pustyni. Rzeka. Nie pamiętała, żeby po niej jechała, jak i wielu innych zdarzeń z ostatniego dnia.

Wędrówka w końcu zaczęła ją męczyć. Człapała wolniej i ciężej, krok za krokiem. Powieki przymykały się na coraz dłuższe chwile, para z odsłoniętych ust osiadała na otulającej szyję i brodę chuście. Pod obitą czaszką kołatały poplątane myśli, a ciało krzyczało o odpoczynek.

Przystanęła przy wysokim brzegu. Opadła na kolana przy zaspie.

Obudziło ją szarpnięcie za ramię. Ktoś coś mówił, ale słowa do niej jeszcze nie docierały. Usiadła, otwierając oczy. Pierwsze, co zobaczyła w szarówce przedświtu, to nogi w skórzanych spodniach, po kolana zatopione w śniegu. Powędrowała spojrzeniem w górę. Nad nią stał potężnej budowy mężczyzna w sile wieku. Pierwsze skojarzenie, jakie przyszło jej na myśl, to Thor z komiksu Rosińskiego i Van Hamme’a. Z nagiego torsu unosiła się para, zmierzwiona broda i włosy okalały ogorzałą od wiatru twarz, której lewą stronę przecinała stara blizna.

— Pytam, co tu robisz, dziecko!

— Grzeję się — odparła cicho i niezbyt przytomnie. Mówił dziwnie, ale rozumiała go. — W śnieżnej jamie…

Olbrzym pokiwał głową.

— Skąd ci to przyszło na myśl?

— Psy tak robią. — Próbowała wstać, ale zdrętwiałe kończy nie chciały jej słuchać.

— To nie całkiem tak działa. Tu nawet nie masz namiastki porządnej śnieżnej jamy. — Bez wysiłku postawił ją na nogi. — Skąd się tu wzięłaś i dokąd idziesz?

— Byłam na przejażdżce, ale sanie się rozleciały, a psy zniknęły… Chyba. Nie pamiętam. Wracam do domu Anniken… będzie się niepokoić… A pan?

— Żaden ze mnie pan. Możesz mówić mi Ainar. Wybrałem się na dłuższą przebieżkę po saunie i mało brakło, bym w ciebie wdepnął…

Kamila nie dała mu dokończyć. Serce zabiło jej mocniej, przepełnione nową nadzieją. Wyciągnęła ręce do nieznajomego, ale przecież nie było rękawa, który chciałaby chwycić.

— Sauna? Masz tu dom gdzieś blisko? Zabierzesz mnie? Zimno mi… Marzę o czymś ciepłym… I mogłabym zadzwonić do Anniken…

Ainar spojrzał na nią z dziwnym smutkiem w oczach.

— Moja chata na nic ci się nie zda, dziecko. Musisz wrócić do swoich. A farma Anniken znajduje się na południu, nie na północy. Idziesz w złym kierunku. Chodź, odprowadzę cię kawałek.

Rozczarowanie prawie fizycznie ją zabolało. Przybysz pociągnął bezradną dziewczynę za rękaw kurty. Całym wysiłkiem woli zmusiła nogi do marszu.

Wlokła się za Ainarem, korzystając z tego, że mężczyzna przecierał jej szlak. Szli, czas upływał, wkoło było wciąż tak samo szaro. A przecież powinno świtać.

— Zaraz wyjdzie słońce… Będą mnie szukać. Może skuterami. Nie będę musiała już iść…

— Dziecko, słońce nie wzejdzie. Nie dziś.

Kamila zatrzymała się, marszcząc czoło.

— Masz na myśli, że nie przebije się przez chmury? Tak?

Ainar nawet nie zwolnił kroku, więc odpowiedź ledwie do niej dotarła.

— Nie. Mam na myśli dokładnie to, co powiedziałem. Nie wzejdzie, nie wychynie ponad horyzont. Nie dziś. Dziś trwa noc. I lepiej się ruszaj, przed nami jeszcze kawał drogi. Nie możesz się zatrzymywać, nie bez ważnego powodu.

Kamila wznowiła wędrówkę, wciskając zmarznięte, mimo rękawic, dłonie do kieszeni kurtki. Palce u nóg ledwie czuła. Do nieustającego bólu głowy i szczypiącego mrozu dołączyło burczenie żołądka. Dziewczyna, skonfundowana dziwnym zachowaniem niespodziewanego przewodnika, zacisnęła zęby i postanowiła nie przyznawać się do głodu.

Nawet nie zauważyła, kiedy Ainar zniknął. Była pewna, że szła za nim cały czas. W pierwszej chwili chciała się rozpłakać, że znów została sama w tej lodowatej pustce. Odetchnęła głęboko kilka razy i wzięła się w garść. Przecież powiedział, że odprowadzi ją tylko kawałek. Wskazał drogę. Mógł jednak powiedzieć chociaż słowo na pożegnanie — pomyślała zirytowana. — Pokażę mu, że sama dam radę!

Ruszyła samotnie dalej, usiłując pilnować właściwego kierunku. Szarość nienarodzonego dnia zamieniła się znów w ciemność pochmurnej nocy.

Tym razem zjawił się kompletnie ubrany. Prawie go nie poznała w futrzanej kurcie z kapturem zasłaniającym większość twarzy. Rzucił jej pod nogi kilka reniferowych skór, a w dłonie wcisnął pakunek. Ze zdumieniem rozpoznała własny prowiant.

— Nie ma czasu, dziecko. Zaraz rozpęta się tu piekło. Musisz się schować — mówiąc to, odpiął od pasa saperkę i zaczął pracować.

Kamila, nie zwracając uwagi na towarzysza, niezdarnie otworzyła torbę i wyjęła paczkę suszonego mięsa. Uznała, że tylko ono z zamrożonego jedzenia nada się do spożycia. Rozerwała opakowanie i wsunęła do ust sztywny pasek. Zanim z trudem przeżuła pierwszy kawałek, śnieżny schron, wyłożony skórami, był gotowy.

— Musi wystarczyć, bo nie ma czasu na nic lepszego. Do środka — zakomenderował mężczyzna. — I nie wychodź, póki po ciebie nie wrócę.

Posłusznie wgramoliła się do wnętrza prowizorycznego schronienia.

— A ty? — zapytała, wystawiając z kryjówki twarz. — Ciasno tu.

— Ja mam do pogadania z pewnym miśkiem, który przybył na krze z początkiem lata. Dawno straciłem jego trop, ale przy szczątkach twojego zaprzęgu ponownie go odnalazłem. Może w końcu sprawa się rozstrzygnie…

Odszedł. A wraz z nim resztki dobrej pogody, której miejsce zajęła zamieć.

Kamila nie wiedziała, jak długo siedziała skulona w jamie. Na przemian jadła i drzemała. Słysząc wycie wiatru, bała się choćby wyjrzeć. Dopiero gdy ucichło, zaczęła odgarniać świeży śnieg z zasypanego wyjścia. W końcu, ciężko dysząc z wysiłku, wyczołgała się w księżycowy blask. Spojrzała w rozgwieżdżone niebo i na moment zapomniała o zimnie i bólu, a Ainar wydał jej się sennym zwidem. Wspomniała dawne lekcje i odszukała wzrokiem Gwiazdę Polarną. Wierzyła, że da radę. Ruszyła przed siebie.

Szarpnięcie omal nie zwaliło jej z nóg. Ainar podtrzymał ją w ostatniej chwili. Kaptur zsunął mu się na tył głowy.

— Czy ty naprawdę nie rozróżniasz stron świata, dziecko? — zapytał z lekkim rozbawieniem w głosie. — Teraz idziesz na wschód, a mówiłem, że twój kierunek to południe.

— Komórka mi padła, GPS nie działa. A tu wszystko wygląda tak samo. Prowadzi mnie Gwiazda… — Umilkła na widok świeżej rany na czole Ainara, jednak nie zapytała o jej pochodzenie.

— Ech, wy nowocześni miastowi…

***

Gdy się ściemniło, a Kamila nie wracała, Anniken zaczęła się niepokoić o gościa. Znała swoje husky. Wiedziała, że potrafiły same trafić do domu. A jednak nerwowa atmosfera na farmie wzrastała z każdą chwilą.

Mężczyźni wsiedli na skutery i ruszyli na poszukiwania. Rozdzwoniły się telefony w sąsiednich gospodarstwach.

Björn rąbał drwa, gdy dostrzegł w pierwszych promieniach słońca nowego dnia samotną postać, mijającą pastwisko renów. Wbił siekierę w pieniek i, wołając matkę, pobiegł w kierunku idącej.

Nie zdążył złapać Kamili, gdy ta, wyczerpana i przemarznięta, potknęła się i runęła na ziemię. Björn pochylił się nad nią, a Anniken po chwili do nich dołączyła. Półświadoma Kamila spojrzała na mężczyznę.

— Wróciłeś, Ainar… — wymamrotała. Ściągnęła brwi i, nie zdejmując rękawicy, dotknęła dłonią twarzy mężczyzny. — Gdzie twoja blizna?

Björn, unosząc dziewczynę, spojrzał na matkę. Ta odpowiedziała:

— To przecież mój syn, Björn, nie Ainar. I nigdy nie miał blizny.

Szli w milczeniu w stronę domu, ale pewna myśl nie dawała staruszce spokoju. Po chwili zadumy zaczęła mówić:

— Znałam tylko jednego Ainara. Mojego dziada, który otrzymał imię na cześć legendarnego drenga, walecznego, acz o wątpliwej moralności. Dziad miał bliznę na lewej części twarzy. Opowiadał, że to pamiątka po nierozstrzygniętym spotkaniu z białym niedźwiedziem, który przydryfował na krze. Zwykł mówić do mnie „dziecko”. Ainar wyszedł z domu którejś zimy, sześćdziesiąt kilka lat temu, i nie wrócił. — Umilkła na chwilę. — Słuch po nim zaginął…

Słowa te wprawdzie dotarły do otępiałego umysłu Kamili, ale z ich znaczeniem dziewczyna nie umiała sobie na razie poradzić. Przyjdzie na to czas, gdy odpocznie.

Autorka o sobie:

rasa: krasnolud (nizinny); klasa: uzdrowicielka; charakter: chaotyczny neutralny; siła:12; zręczność: 3; kondycja: 5; inteligencja:18 (skromność: 3); mądrość: 7; charyzma: 16; zdolność specjalna: losowe niszczenie obiektów praktycznie niezniszczalnych, aktualnie w trakcie zadania “Wychowanie Imperatorowej Chaosu” (postęp:7%)

Aleksandra Buczek-Stachowska

Jesienne czereśnie

Z podziękowaniami dla Gosi i wszystkich przyjaciół z fantastyka.pl

I

Albatros nieczęsto żałował wyboru zawodu.

W końcu korsarstwo było rodzinną tradycją. Tatko z dumą prezentował wszystkim chętnym i niechętnym patent kaperski, który pradziad otrzymał od księcia Narwala, ostatniego z suwerennych władców Mokhrany. Chyba dostałby apopleksji, gdyby któryś z jego synów, miast pójść w ślady słynnych przodków, został szczurem lądowym. Tak, dobry był to fach: ciekawy, dochodowy i, jak przystało na kraj ponoć założony przez piratów, powszechnie szanowany.

Kapitan zwykle nie potrafił wyobrazić sobie lepszego sposobu na życie.

Jednak w tamtej chwili, gdy gorączkowo usiłował wyszarpnąć rapier, złośliwie uwięzły w bechterze martwego Kenmarczyka, gdy mierzący ze cztery kroki olbrzym pędził na niego z wrzaskiem na ustach i toporem w dłoni, o, wtedy w głowie Albatrosa zaświtała myśl, że może jednak trzeba było zająć się szkutnictwem.

Kiepsko oceniał swe szanse w starciu. Kompani utknęli z tyłu, związani walką, a on nie dość, że został ranny w udo, to miał krótki kordzik za całą broń. Zacisnął powieki, by wróg nie dojrzał strachu w jego oczach.

Na syrenie dydki, co za gówniana śmierć…

Jednak miast świstu opadającego ostrza usłyszał rumor, jakby ktoś rzucił na deski wór kapusty.

Otworzył ostrożnie jedno oko, potem drugie. Odchrząknął.

Dryblas leżał u jego stóp, z pociętymi łydkami, paskudną raną z boku szyi i jasnowłosym młokosem na plecach.

— Chyba nie jesteś zły, że przeszkodziłem ci w zabawie, Mistrzu? — zapytał Albatrosa jego nastoletni wybawca.

— Nie, Kotiku, chłopcze drogi — westchnął pobłażliwie korsarz. — Rozumiem, jak trudno w twoim wieku powściągnąć entuzjazm. Mnie się trochę przejadły podobne rozrywki. Nie ten, to będzie inny.

Młodzieniec uśmiechnął się tylko. Wyczyścił ostrze szabli i wstał. Nie oczekiwał podziękowań — kapitanowi nie wypadało się roztkliwiać. Zerwał z szyi jedwabną chustę i podał ją Albatrosowi.

— Mam ściągnąć tu Konowała? — zapytał, łypiąc podejrzliwie na zakrwawione spodnie.

— Nie, nie zawracaj mu teraz tyłka. Cięcie wygląda na gorsze niż w rzeczywistości — mruknął kapitan, obwiązując udo. — Miałem farta: kciuk wyżej i rozwaliłby mi tętnicę. Niepotrzebnie pchałem się tu za draniem. — Niemrawo kopnął zwłoki kenmarskiego dowódcy i podniósł upuszczony przez olbrzyma topór. — Jak reszta?

— Zabili Łęczaka, Kwokacz i Chudy lekko ranni, Ślicznotka stracił ucho. Za to Łodzik się wkurzył, więc jeśli się pan nie pospieszy, z ichniej załogi żywa dusza nie zostanie i trzeba będzie wziąć to cudo na hol.

— Racja. — Albatros wprawnym ciosem odrąbał głowę kapitańskiemu trupowi i chwycił ją za włosy. — Idziemy, młody.

***

— Wasz dowódca nie żyje! — wrzasnął, wyszedłszy z forkasztelu, i uniósł wysoko krwawe trofeum. — Poddajcie się!

W jego głosie brzmiała pewność siebie i charyzma, która niejednego wilka morskiego zmusiła do szorowania pokładu. Niestety, tym razem nikt kapitana nie słuchał.

Walka wrzała w najlepsze, mokhrańscy korsarze tłukli się zaciekle z kenmarskimi marynarzami. Łodzik, Pierwszy Albatrosa, olbrzym o aparycji rudego niedźwiedzia i nieco podejrzanym pochodzeniu, siał postrach w szeregach wroga, kręcąc młyńca własnej roboty bronią, stanowiącą dziwaczny mariaż bosaka i rohatyny. Bosman Ostrosz próbował wepchnąć głowę jakiegoś chudzielca między szprychy koła sterowego, a Ślicznotka…

Albatros westchnął ciężko.

— Kotik, pączusiu, czy mógłbyś zapewnić mi odrobinę uwagi?

W piwnych oczach błysnęła dzika radość.

— Rozkaz, mistrzu! — zawołał chłopak i podskoczył.

Wywinął salto do tyłu, po czym pewnie wylądował na nadburciu. Dobył szabli, przebiegł kilka kroków i ciął po szyi zmagającego się ze Ślicznotką marynarza. Potem wybił się ponad głowę kamrata. Wolną ręką pochwycił wantę, zaczepił stopami o drablinki i rozpoczął wspinaczkę.

Albatros przez moment gapił się z rozdziawionymi ustami na te akrobacje, lecz gdy młodzieniec schował szablę i wyciągnął sztylet, najwyraźniej planując zrobić coś równie widowiskowego co głupiego, ryknął:

— Kurwa, Kotik, po prostu uderz w dzwon!

Młokos stropił się, znieruchomiał. Niepyszny zeskoczył na śródokręcie i, wyrąbawszy sobie drogę między Kenmarczykami, dopadł ringabuliny.

Rozbrzmiała donośna pieśń mosiądzu. Ten i ów z walczących odwrócił głowę, zawahał się. Niejeden krwią lub życiem przypłacił chwilę rozkojarzenia. Albatros ani myślał marnować okazji.

— Stać, durnie! — zagrzmiał, potrząsając głową wrażego dowódcy. — Oto wasz Stary, niekompletny, jak widać. Poddajcie się, a ocalicie tyłki! Nie macie z nami szans!

— Nig…! — próbował krzyknąć kurdupel w oficerskim mundurze, lecz sztylet, który Kotik przystawił mu do gardła, szybko przekonał raptusa o zaletach pacyfizmu.

Brzęknął upuszczony na deski pałasz. A potem kolejne.

II

— Nie prościej byłoby ich wszystkich zabić? — zrzędził Łodzik, drepcząc za kapitanem i spoglądając z niesmakiem na jeńców.

Albatros westchnął ciężko.

— Nie damy rady manewrować łajbą za pomocą garstki naszych chłopaków, a wzięcie jej na hol spowolniłoby nas i zachęciło konkurencję. Potrzebujemy ludzi.

— Więc mam zaufać tym pustynnym szczurom? — prychnął Pierwszy. — Wbiją mi kozik w plecy przy byle okazji. Jak dla mnie, to zbędny balast i banda gąb do wykarmienia.

— Och, nie przesadzaj. Większość to najemnicy, na pewno znajdziesz wśród nich dość rozsądnych, by uzupełnić załogę.

Łodzik naburmuszył się i skrzyżował ramiona na piersi.

— Wobec tego — mruknął ponuro — zostaw mi chłopaka.

— Kotika? — zdziwił się kapitan. — A na cholerę ci on? Przecież nie potrzebujesz nawigatora.

— Nie. Za to przyda mi się ktoś mocny w gębie.

— Pomyślę o tym — rzekł wymijająco Albatros, schodząc ostrożnie po stromych stopniach. — Jak już sprawdzimy, na co z takim utęsknieniem czeka cesarz Abdagryk.

Właściwie kapitan powinien był się zaniepokoić, gdy tylko zauważył, że ładownię podzielono na kilka mniejszych pomieszczeń albo w chwili, w której poczuł delikatny zapach cedru, róż i piżma. Jednak zmęczenie i nadmiar obowiązków nieco przytępiły słynny korsarski instynkt, toteż Albatros odsunął rygiel jednej z prowizorycznych kabin zupełnie nieświadom grożącego mu niebezpieczeństwa.

Stanął w progu niczym wryty, rozejrzał się, cofnął i szybko zatrzasnął za sobą drzwi.

Łodzik zerknął na niego z obawą.

— Co się stało, kapitanie? Co tam jest?

— Kłopoty — westchnął Albatros, odsuwając się od wejścia. — Całe stado chędożonych kłopotów. Zresztą sam zobacz.

Zaciekawiony Pierwszy ruszył, by obejrzeć trefny ładunek. I zdębiał.

— O, w żelazną dupę Rundhy… — wyszeptał bluźnierczo, gapiąc się na trzydziestkę równie pięknych co zirytowanych niewiast.

***

Mewki! Wolałby znaleźć w ładowni gniazdo węży niż bandę wypindrzonych mewek. Jak miał wytłumaczyć ludziom, że kandydatki na cesarskie konkubiny nie mogą być traktowane jak łup wojenny? Służba diukowi Mokhrany zobowiązywała. Albatros dobrze wiedział, iż mocodawca nie byłby zachwycony, gdyby do jego uszu dotarły wieści o ewentualnych gwałtach. A co do tego, że wieści owe do uszu władcy w końcu by dotarły, kapitan nie miał żadnych wątpliwości.

Z drugiej strony, nakazanie gromadzie wygłodzonych mężczyzn, by trzymała łapy tudzież inne części ciała z dala od zdobycznych spódniczek, byłoby równie rozsądne co głaskanie rekina. Tu i Błogosławiona Gołębica nie poradziłaby!

Albatros przygryzł wargi. Cudny wybór mu dano: z jednej strony groził bunt, z drugiej szubienica.

Na jaja Thuuna, że też mnie podkusiło ganiać ten przeklęty statek! — zaklął w myślach i nerwowo przeczesał palcami brodę.

Westchnął bezsilnie. W takiej sytuacji należało odstawić na bok zasady moralne oraz resztki sumienia i sięgnąć po najbardziej obrzydliwą ze znanych ludzkości broni: biurokrację.

III

Kotik poprawił kaftan i odetchnął głęboko.

Musiał poskromić nerwy. Jego niepokój był zupełnie naturalny i zrozumiały — w końcu minęło sporo czasu, od kiedy ostatnio to robił. Niby takich rzeczy się nie zapomina, raz nauczone stają się naturalne niczym oddychanie, a jednak bał się porażki i związanego z nią wstydu.

Zapukał nieśmiało do drzwi niewieściej kabiny.

Otworzyła wysoka, czarnowłosa dziewczyna. Spojrzała podejrzliwie na gościa i warknęła:

— Czego?

Chłopak zignorował jej obcesowość i, przywoławszy na twarz zawodowy uśmiech, skłonił się lekko.

— Dobry wieczór szlachetnym damom — powiedział z namaszczeniem, jednocześnie zapobiegliwie blokując drzwi stopą. — Przychodzę w imieniu kapitana Albatrosa. Przysłano mnie, by omówić warunki dalszego pobytu pań na tej jednostce. Czy mógłbym wejść?

Nie czekając na odpowiedź, z gracją przemknął pod ramieniem zasłaniającej wejście kobiety.

Rozkaz kapitana nieco Kotika zaskoczył. Albatros nie mógł wiedzieć o jego doświadczeniach z zamtuzami, więc najwyraźniej uznał, że handel zbożem i kupczenie damskimi wdziękami niewiele się różnią.

Wolał nie myśleć, jak odniósłby się do tego jego poprzedni mentor, jeden z poważniejszych graczy na rynku pszenicy.

Rozejrzał się z zaciekawieniem. Pomieszczenie było suche i schludne, rozświetlone lampami olejowymi; pełne kobiet, poduszek i suszących się damskich szmatek. Pachniało cedrem i piżmem. Domem. Kotik odkaszlnął i oznajmił:

— W związku z uwolnieniem pań spod jarzma rozpustnego władcy Kenmarku oraz jednoczesnym brakiem możliwości przebywania na statkach należących do floty kaperskiej Mokhrany osób niebędących członkami załogi lub jeńcami wojennymi, kapitan proponuje…

— Uwolnieniem?! — krzyknęła z oburzeniem filigranowa blondynka, zerwawszy się z koi. — Jakim znowu uwolnieniem? Przez was straciłyśmy życiową szansę! Miałam zostać cesarską konkubiną! Mieszkałabym w pałacu, rozumiesz, gnojku?

— Uspokój się, Różyczko. — Rudowłosa niewiasta o ładnej, okrągłej twarzy i imponującym biuście położyła dłoń na ramieniu drażliwej towarzyszki. — Nasz młody przyjaciel chce tylko pomóc. Mamy ogromne szczęście, że trafiłyśmy na uczciwych korsarzy, nie zaś bezpańskich piratów, bo wtedy nikt nie pytałby nas o zdanie. A tak porozmawiamy chwilkę jak cywilizowani ludzie i postaramy się wynegocjować warunki zadowalające obie strony. Gdyż w przeciwnym razie jego przemiły kapitan wysadzi nas na najbliższej skale, by nie kusić niepotrzebnie podwładnych. Zgodnie z literą prawa. Czyż nie, chłopcze?

Była bystra. Niebezpieczna. Intrygująca. I zdecydowanie dla niego za stara — musiała mieć ze trzydzieści lat. Szkoda. Kotik, spojrzawszy jej w oczy, od razu rozpoznał godną przeciwniczkę. Dobre i to. Uśmiechnął się, tym razem szczerze. Niepokój zniknął, jak zawsze, gdy rozpoczynał grę. Zostało tylko podniecenie.

— Niestety, ma pani rację, pani…?

— Hortensjo.

— Kotik Ab’Lea, oficer nawigacyjny „Księżnej Alki”. — Skłonił głowę. — Czy mogę uznać panią za przedstawicielkę tu zgromadzonych, Hortensjo?

Ruda zmrużyła figlarnie oczy i zbliżyła się do niego.

— Możesz mnie uznać za co tylko chcesz, mój książę — szepnęła mu zmysłowo do ucha, łaskocząc ciepłym oddechem. — Pobawimy się, chłopczyku?

Nawet nie drgnął.

— Może za kilka lat — rzekł beztrosko — gdy już zmądrzeję na tyle, by cenić doświadczenie bardziej niż świeżość. Tymczasem wolałbym skupić się na interesach.

Roześmiała się.

— Słodki jesteś. Jak szczeniaczek, który groźnie ujada, by po chwili zrobić pod siebie siusiu. Ale dość już tych wzajemnych uprzejmości. Usiądź, chłopcze. — Wskazała mu miejsce na poduszce przy niskim stoliku. — Więc, co proponuje twój kapitan?

— Oszalałaś, Hortensjo? Chcesz negocjować z Błotniakami? — parsknęła naburmuszona Różyczka. — Oni zawsze obiecują gruszki na wierzbie i jesienne czereśnie!

— Kochana — ruda łagodnie uśmiechnęła się do porywczej ślicznotki — ten uroczy młodzieniec planuje założenie zamtuza na statku. Jeśli to nie jest szaleństwo, to nie wiem, co można tym mianem określić.

Przez następne ćwierć wachty ustalali warunki pracy kurtyzan: od zakresu świadczonych usług i żądanych stawek, po kwestie wyżywienia i opróżniania damskich nocników. Kotik nie wiedział, czy lupanar, który stworzyli, był pierwszym na wodach Zielonego Morza, lecz z pewnością niewiele podobnych przybytków mogło pochwalić się równie dobrą organizacją.

Gdy wreszcie miał się pożegnać i odejść, ruda chwyciła go za rękę.

— Ach, jeszcze jedno! Uwolnijcie Kamelię. Ci dranie zamknęli ją osobno, związali i poili jakimś świństwem, bo zraniła jednego, gdy próbował się do niej dobrać. Tylko powiedz kamratom, by zostawili dziewczynę w spokoju. Nasza umowa jej nie obejmuje. To jeszcze dziecko.

— Jak sobie życzysz, pani.

Chłopak skłonił się i ruszył złożyć raport Albatrosowi.

IV

Konował roztarł na nadgarstkach dziewczyny maść arnikową.

— Nie, to nie ma sensu — mruknął zirytowany. — Każ babom najpierw ją umyć. Śmierdzi jak nieboskie stworzenie. Tylko zapaskudzę rany tym syfem. Grunt, że nie odniosła żadnych poważniejszych obrażeń.

Kotik skinął głową. Kamelia rzeczywiście potrzebowała kąpieli, a on był gotów biegać w kółko z wiadrami, byle zapewnić jej tę możliwość. Bo dziewczyna, nawet brudna i wymizerowana, pozostawała uderzająco piękna.

Była rok lub dwa młodsza od niego. Miała długie, czarne włosy, chwilowo zlepione w tłuste strąki, delikatną trójkątną twarzyczkę i wielkie, przestraszone oczy, kształtem przypominające migdały. Kwintesencja zachodniej urody. Kotik musiał przyznać, że wyniósł z dzieciństwa słabość do tego typu kobiet.

— Chodźmy, Kamelio. Zaprowadzę cię do twoich przyjaciółek. — Podał jej rękę. — Dasz radę wstać?

Dziewczyna zaszczebiotała coś niezrozumiale w dziwnym, farneńskim narzeczu, ale z ufnością chwyciła wyciągniętą ku niej dłoń.

— No proszę — burknął medyk. — Potulna niczym owieczka. A jak próbowałem ją zbadać, to darła się i wykręcała niby polewana wrzątkiem. Durna koza!

Kotik zerknął z uśmiechem na towarzysza. W sumie trudno było się panience dziwić. Konował, ze swoim krzywym nosem i obliczem pustynnego rozbójnika, raczej nie wzbudzał zaufania należnego jego profesji.

Nim chłopak zdążył coś opowiedzieć, Kamelia wspięła się na palce i pogładziła go po policzku. Wyszeptała z uczuciem kilka obcych słów. Byłoby to zapewne bardzo miłe, gdyby trochę mniej cuchnęła.

— O tak — westchnął młodzieniec, pilnując, by się nie skrzywić. — Jak najszybciej zaprowadzimy cię do przyjaciółek.

— Słusznie. Tylko potem przyślij kogoś, by tu posprzątał. — Medyk zachichotał, rozbawiony Kotikowym nieszczęściem, i podniósł leżący w kącie celi bukłak.

— Ciekawe, co to jest… — Potrząsnął lekko pojemnikiem. — Nic, sprawdzę później.

***

Kotik wpatrywał się w rozgwieżdżone letnie niebo. W zenicie migotał Melkor, a nad zabarwionym jutrzenką horyzontem niemal równie jasna Al Rischa. Chłopak uwielbiał chwile na morzu tuż przed wschodem słońca, gdy nawet wiatr słabnął, a cały świat trwał przez moment w milczącym oczekiwaniu.

Wzdrygnął się, słysząc dźwięk kończącego wachtę dzwonu. Poczuł ciężar czyjejś dłoni na ramieniu.

— Nie śpij, bo cię okradną! — ryknął mu do ucha Łodzik.

— Nie spałem — mruknął Kotik. — Przez chwilę wydawało mi się, że, nie wiedzieć czemu, lekko schodzimy z kursu. Poza tym rozkoszowałem się ciszą przed końcem wachty, wiedząc, iż wkrótce przyjdzie mi wypoczywać w towarzystwie bandy chrapiących morświnów.

Pierwszy ziewnął i podrapał się po zadku.

— Źle ci? Ja tam bym nie pogardził jeszcze chwilką w koi i nie miałbym nic przeciw zamianie, ale dziś potrzebuję cię w pełni sił i władz umysłowych. Ostrosz obiecuje, że do południa zdąży naprawić takielunek pocięty przez nasze łańcuszki, a ja zdołałem zreperować balisty na „Alce”. Swoją drogą, nadal nie rozumiem, skąd ta durna ludzka niechęć do prochu i armat. Bzdury i zabobony! — Łodzik zamilkł na chwilę, spostrzegłszy, że nieco się zagalopował. Odchrząknął. — Więc marsz spać! Masz się stawić za półtorej wachty, rześki jak stepowy źrebaczek.

— Tak jest! — Chłopak uderzył pięścią w pierś, salutując, po czym ruszył w kierunku kubryku.

Nim jednak zszedł pod pokład, drogę zastąpiła mu drobna, odziana na czarno postać.

— Kamelia? — zdziwił się. — Co ty tutaj robisz?

Dziewczyna chwyciła go za rękę i pociągnęła w stronę stosu zapasowych żagli, przygotowanych przez bosmana. Młodzieniec był zbyt zaskoczony, by choć próbować się opierać.

Pogłaskała go po policzku. Tym razem pachniała zupełnie przyjemnie — gorzką pomarańczą i lawendą. W czarnych, skośnych oczach lśniły gasnące gwiazdy i uwielbienie.

— Pięk-ny. Kot-tik — wydukała skupiona, po czym położyła jego dłoń na piersi i szepnęła zalotnie: — Chcesz?

Głupie pytanie. Była słodka, egzotyczna i sama do niego przyszła. W ten sposób przecież nie łamał rozkazu kapitana ani umowy z Hortensją. A jeśli zażądałaby pieniędzy… Cóż, Kotik od lat nie miewał problemu z finansami — zawsze w pobliżu znalazł się ktoś, kto nie potrafił się nauczyć, że gra z jasnowłosym podrostkiem w lenro to niezbyt dobry pomysł.

Wsunął palce pod sztywny materiał stanika, drugą ręką pieszcząc smukłą szyję. Kamelia chwyciła chłopaka w pasie i wpiła się w jego usta miękkimi, ciepłymi wargami. Dotknął językiem jej podniebienia. Smakowała miodem. Westchnęła i mocniej naparła nań biodrami. Kotik, nie przerywając pocałunku, bawił się jedwabistymi, czarnymi jak noc włosami dziewczyny. Delikatnie przeciągnął kciukiem wzdłuż brzegu jej ucha.

Zmartwiał, wyczuwając lekko zaostrzony czubek małżowiny. Przełknął nerwowo ślinę i odruchowo odsunął się od kobiety. Podniecenie opuściło go momentalnie, niczym cofająca się fala.

— Bastardka — wyszeptał z niedowierzaniem. — Jesteś mieszańcem.

Kamelia wbiła w młodzieńca przerażone spojrzenie. A potem krzyknęła i odepchnęła go gwałtownie.

Siła, przypominająca uderzenie huraganu, porwała Kotika w powietrze. Brakło mu tchu w piersiach. Ostatnim, co zobaczył przed upadkiem, był przelatujący obok fragment falszburty.

V

Albatros uśmiechnął się szeroko, zerkając na śpiącą Hortensję.

Ech — pomyślał — dziewka była warta swojej ceny. Któż by przypuszczał, że jeśli kobieta wsadzi tam palec i sprytnie pomanewruje, da się osiągnąć takie wrażenia!

Fakt, że po tylu latach świat nadal miał dlań w zanadrzu równie przyjemne niespodzianki, napełniał kapitana nieopisanym zachwytem.

Nagle sielski nastrój prysł — na zdobycznym statku rozległ się kobiecy krzyk, a potem trzask pękającego drewna.

— Co tam się, na jaja Thuuna, dzieje?! — warknął zirytowany korsarz. — Oka zmrużyć nie dadzą!

Wciągnął pospiesznie spodnie i narzucił kaftan na plecy.

Hortensja chwyciła go za rękaw.

— Dokąd to? — mruknęła niczym niezadowolona kotka.

— Wybacz, ciągutko, obowiązki wzywają. Śpij smacznie. — Przypasał rapier i cmoknął kobietę w czoło. Fuknęła i odwróciła się obrażona. Klepnął pojednawczo jej pośladki i obiecał: — Jeszcze tu wrócę.

Wybiegł z kajuty, zapinając po drodze guziki.

Przeszedł po siatce abordażowej na pokład kenmarskiej karaki i niemal zderzył z cofającym się Łodzikiem. Pierwszy, z zatrważająco poważną miną, ściskał w dłoni pseudo-rohatynę.

— Co, do… — zaczął Albatros, lecz potężny oficer nakazał mu gestem milczenie i wskazał na drobną dziewczynę, klęczącą obok wyrwy w burcie i łkającą rozpaczliwie.

— Ta głupia dziwka wrzuciła Kotika do wody — warknął gniewnie. — A teraz chyba tego żałuje.

— Wrzuciła… Kotika? — Kapitan pobladł. — To na co się gapisz? Trzeba go ratować!

Wielkolud rzucił dowódcy niezbyt miłe spojrzenie.

— Więc proszę przodem, chętnie zobaczę, jak się obezwładnia stukniętą Tragarkę.

Nim Albatros zdążył zrugać bezczelnego podwładnego, panna wyciągnęła przed siebie dłoń i wrzasnęła coś w dziwacznym języku. Obok statku powstała ogromna fala, która jednak zaraz opadła łagodnie, ledwie zakołysawszy karaką. Przez chwilę w powietrzu unosiły się kawałki desek, wodorosty, kilka ryb i jeden bardzo zdziwiony żółw, lecz w końcu i one runęły do morza.

— Oż, kurwa… — stęknął bezsilnie kapitan. Wreszcie zrozumiał, czemu jego dzielni korsarze czaili się przy burtach, jakby na pokładzie rozgościł się kraken.

Dziewczyna okręciła się, zoczyła Albatrosa i, nim ten zdołał pomyśleć o ucieczce czy obronie, podbiegła do niego.

— Nie ma! — krzyknęła żałośnie, chwytając za poły munduru. — Kot-tik! Nie ma! Nie chci…

Łodzik rąbnął ją w potylicę styliskiem swej broni. Kamelia osunęła się nieprzytomna.

— Dobrze, że odwróciłeś jej uwagę, kapitanie — mruknął. — Inaczej mielibyśmy przesrane. Teraz trzeba tylko grzecznie wypytać pustynne gnidy, gdzie ukryły bezdar. Bo to, że mają gdzieś to świństwo, jest pewne. W przeciwnym razie skośnooka wariatka już dawno rozpirzyłaby tę krypę.

VI

Na szczęście zderzenie z powierzchnią wody nie ogłuszyło Kotika; zdołał też nabrać powietrza, nim pogrążył się w głębinach. Szybko okiełznał panikę, zdjął buty i popłynął ku powierzchni.

Wynurzył się jakieś dwa rzuty od karaki. Przez chwilę rozważał ponowne zanurkowanie — nie miał pewności, czy Kamelia działała pod wpływem impulsu, czy naprawdę usiłowała go zabić. Gdy jednak dziewczyna wychyliła się za burtę, płacząc i wykrzykując jego imię, Kotik uznał, że jest bezpieczny.

— Hej! — zawołał, wymachując butami nad głową. — Żyję! Tutaj jestem! Wyciągnijcie mnie!

Pełniący wachtę korsarze nie zwracali na niego uwagi. Potrafił to zrozumieć — nieobliczalna Tragarka stanowiła śmiertelne zagrożenie. Nikt nie chciał podzielić losu młodego nawigatora. Kamelia zachowywała się niby niespełna rozumu. Choć nie mogła nie dostrzec chłopaka, rozglądała się gorączkowo i nawoływała. Wreszcie uniosła ramiona, a z oceanu wystrzelił w górę słup wody.

Przerażony Kotik wziął głęboki wdech i czekał na uderzenie fali. To jednak nie nadeszło. Dziewczyna musiała odzyskać pełną kontrolę nad Darem — pozwoliła fali opaść tak, by nie zagrozić statkowi i jednocześnie wykorzystała moc jako ogromne sito. Chłopak uśmiechnął się. Może nie robiła tego zbyt umiejętnie, ale próbowała go ratować.

— Kamelio! Tutaj! — krzyknął, lecz ponownie został zignorowany. Nie miał pojęcia, dlaczego.

Z żalem wyrzucił buty i spróbował podpłynąć do statku. Ocean był spokojny, a żagle zwinięte na czas naprawy takielunku, więc plan miał szansę się powieść.

Jednak gdy do celu zostało Kotikowi jakieś dziewięćdziesiąt kroków, coś odepchnęło go. Zdziwiony, zanurkował i przyspieszył. Tylko po to, by ponownie odbić się od niewidzialnej bariery.

Nie rozumiał, co się dzieje, jednak pewne fakty wydawały się oczywiste. Był uwięziony. Prawdopodobnie niewidoczny dla towarzyszy. Wiedział, że w obecnych warunkach miną najwyżej dwie wachty, nim zemdleje z wyczerpania. I umrze.

VII

Thuyon Saha lubił łowić ryby. Głównie dlatego, że było to zajęcie z założenia niezbyt ekscytujące, nagradzane nielicznymi chwilami chwały. Stąd, w przeciwieństwie do innych rozrywek, na dłuższą metę nie traciło na atrakcyjności. Po ponad pięciu mileniach wydawało się tak samo nudne jak w dniu, w którym ojciec nauczył go wędkować.

Poza tym, miło od czasu do czasu zjeść coś normalnego, pachnącego drzewnym dymem i czosnkopodobnym zielskiem, które rosło na północy Wyspy. Wypluwaczka, jak zwykł pieszczotliwie określać wielofunkcyjną drukarkę molekularną, teoretycznie potrafiła zsyntetyzować, co tylko sobie zamarzył. Teoretycznie — bo Thuyon we wszystkich produkowanych przez rupieć potrawach wyczuwał smrodek wodorostów służących za podstawowy substrat.

Ziewnął, gapiąc się na nieruchomą szczytówkę. Nic. Morze było niezwykle spokojne, ciszę zakłócały tylko wrzaski laarpfeli.

Zmarszczył brwi. Dziwne. Durnowate ptaszyska wydawały się wyraźnie podniecone. Tylko czym? Martwą rybą? Zdechłym głowonogiem? Banieczka nie przepuszczała większych obiektów.

Thuyon od jakiegoś czasu zauważał u siebie brzydką tendencję do nadawania wszystkiemu Nazw. Niemal widział je, pisane wersalikami. Początkowo z tym walczył, ale wkrótce się poddał. Miał prawo do odrobiny patosu; w końcu niektórzy uważali go za boga.

Teraz jednak wypadało wziąć swoją świętobliwą dupę w troki i zobaczyć, co tak rozsierdziło latające worki guano. Zwinął wędkę i, po chwili wahania, wrzucił do łódki wiosła. Uruchomił silnik. Laarpfele, spostrzegłszy zbliżającego się intruza, rozpierzchły się spłoszone. Nie lubiły Thuyona. Całkiem zasłużenie, gdyż komandor Saha strzelał celniej niż sam bóg łowów, a ptaki tolerował tylko po przepuszczeniu przez Wypluwaczkę.

Gapił się na znalezisko, nie wierząc własnym oczom. Coś musiało uszkodzić Banieczkę, bo pole siłowo-maskujące zaprogramowano tak, aby odpychało przedmioty cięższe niż dziesięć kilogramów, a dryfujący fragment kadłuba statku ważył dużo więcej.

Podobnie jak leżące na nim ciało.

VIII

— Książę?! — Łodzik niemal zakrztusił się grogiem. — Prawdziwy skurkowany książę?!

Dwadzieścia lat spędzonych w mokhrańskiej flocie znieczuliło Pierwszego na różne dziwy i dziwactwa, jednak niektóre pomysły Błotniaków nadal przekraczały granice jego pojmowania.

— Kto, na dzidę Dumraga, wysyła następcę tronu, stołka czy co też tam wasz chędożony namiestnik zajmuje, na dziesięcioletnią wycieczkę krajoznawczą?!

Albatros wzruszył smętnie ramionami i nadal rysował cycate syreny rozlanym na blacie trunkiem. Nie miał zamiaru przekonywać rozsierdzonego półibra do zalet rodzimej tradycji.

— Czy teraz rozumiesz, dlaczego nie możemy zaprzestać poszukiwań? — zapytał spokojnie . — Chrzanić sympatię, którą darzę dzieciaka, ale jeśli wrócę do domu bez niego, kanclerz mnie zabije. Zapewne powoli i z fantazją.

Łodzik upił kolejny łyk.

— Cały czas próbuję go odnaleźć. Naprawdę próbuję, przyjacielu. Łeb mi pęka od używania Daru. Nie mogę spać. Czasami nawet widzę Kotika. Jest cały i zdrów, słucha kobiecych śpiewów, gra w lenro i je czereśnie. Mamy wrzosiec, Albatrosie, od ponad miesiąca nigdzie nie znajdziesz czereśni. Zresztą zanim nastała flauta, usiłowałem skierować statek tam, dokąd prowadziły mnie obrazy. Nie da się. Po prostu. Twój wychowanek musiał trafić do pałacu Mamona. Pogódź się z tym. Nie wygrasz z bogiem.

— Pieprzyć bogów! — Kapitan uderzył pięścią w stół, aż zabrzęczały cynowe kufle. — I z Thuunem się wezmę za bary, jak będzie trzeba. Mniej mi on straszny niż wściekły Lord Cieni. Ale nim zaczniemy walczyć z nieśmiertelnymi, wpierw trzeba się rozprawić z materialnymi wrogami.

IX

— Czeresienkę? — zapytał radośnie chłopak, przesuwając figurę generała na sąsiednie pole. — Są naprawdę pyszne.

Thuyonowi przypomniał się Jack Nicholson z klasycznych elżbietańskich filmów. Nie to, żeby smarkacz był do tamtego podobny — przez typowe dla swego gatunku proporcje ciała, zbyt duże oczy i nieco szersze niż u ludzi tęczówki, młody hiar stanowił dość kiepską imitację Homo sapiens. Jednak obserwując sytuację na stupolowej planszy, komandor Saha odnosił wrażenie, że zasiadł do stołu z diablęciem.

Nie spodziewał się, że jego pierwszy od prawie dwóch wieków kontakt z istotą ludzką, a przynajmniej humanoidalną, będzie wyglądał w ten sposób.

***

Kiedy tamtego ranka stał w łodzi, gapiąc się przez dłuższą chwilę na, jak mu się wydawało, szczątki statku, leżący na deskach rzekomy trup kaszlnął i odwinął osłaniającą twarz koszulę. Zamrugał, spojrzał na Thuyona wielkimi, piwnymi oczami i rzekł chropawą, mokhrańską gwarą:

— Dzień dobry. Proszę się wreszcie zdecydować, czy mnie pan ratuje, czy nie, bo płoszy mi pan mewy.

Komandor Saha zachował się, jak na dumnego absolwenta MIT-u przystało i odrzekł elokwentnie:

— Hę?

— Mewy. — Rozbitek wskazał palcem na kołujące nad nimi laarpfele. — Na surowo są ohydne, ale czego się nie robi, by przeżyć.

Thuyon na moment zbaraniał.

Jego rozmówca musiał mieć jakieś szesnaście lat, co dla hiarów oznaczało próg dorosłości. Chłopak był wyraźnie zmęczony i — na ile komandor potrafił to ocenić — odwodniony, lecz nawet tak tragiczne położenie nie wyrugowało z jego głosu nutki bezczelności.

Nastoletni Błotniak — pomyślał Thuyon z rozgoryczeniem. — Gorzej się trafić nie dało. Jednak głośno powiedział:

— Wiesz, chłopcze, dość nietypowo witasz swego wybawiciela. Dobrze się czujesz? Dasz radę przejść tutaj?

— Więc mnie pan rozumie! — ucieszył się rozbitek i chwycił wyciągniętą ku niemu dłoń. — I nie jest pan majakiem! Cudownie!

Chłopak dźwignął się na kolana i ostrożnie spróbował przedostać się do łodzi. Jego prowizoryczna tratwa przechyliła się nagle i wpadł do wody. Komandor mocniej ścisnął nadgarstek młodzieńca. W brązowych oczach przez chwilę błysnął strach, lecz hiar nie poddał się panice. Thuyon wciągnął go do wnętrza motorówki. Błotniak usiadł z trudem na dnie łodzi. Ciężko oddychał.

— Niech mi czcigodny wybaczy konsternację, ale dotychczas nie widziałem ciemnowłosego ibra. A co do samopoczucia — powiedział, siląc się na uśmiech — to niestety jest kiepskie. Bardzo.

I, jakby na dowód tych słów, zwymiotował.

X

— Kot-tik?

Bastardka usiadła na posłaniu tak szybko, jak tylko pozwalały jej ograniczające ruchy okowy. Albatros wzdrygnął się, usłyszawszy dźwięczącą w głosie dziewczyny nadzieję.

— Nie, mała, to tylko ja.

— Witaj, pan. — Kamelia uśmiechnęła się łagodnie, jakby przepraszająco. — Kot-tik zdrów?

Kapitan odwrócił wzrok. Nie chciał patrzeć w ciemne, spoglądające z dziecinną naiwnością oczy, o źrenicach nawet w półmroku zwężonych przez bezdar.

— Zdrów — zapewnił więźniarkę. — Czuje się coraz lepiej. Pytał o ciebie. Jutro pewnie tu przyjdzie.

— Nie zły? — Poruszyła się niespokojnie. — Wybaczy?

— Nie gniewa się na ciebie. Rozumie, że się przestraszyłaś.

— Dziękuję.

Poczuł dławienie w gardle. Był niemal pewien, że bastardka już dawno przejrzała jego kłamstwa, że dobrze wie, co ją czeka. Jednak żadne z nich nie miało serca zakończyć tej farsy — ot, wzajemna uprzejmość ofiary i kata.

— A pani Horti?

— Zamknięta na moim statku. Już nie zagrozi Kotikowi.

— Ale nie zabijesz jej, pan? — zapytała drżącym głosem. — Nie chcę, by dostała śmierć przez mnie.

— Nie, skądże — zełgał. — Należy jej się uczciwy proces po powrocie do Mokhrany. Ostatecznie nikt przecież nie zginął.

Gdyby dziewczyna nie zdradziła przypadkiem, że Hortensja znała tożsamość jego podopiecznego, Albatros pewnie nigdy nie dowiedziałby się o drugim fachu rudej kurtyzany. Jednak gdy usłyszał, że kobieta poleciła którejś z towarzyszek obserwować „książątko”, coś go tknęło. Przeszukanie, które w kobiecych kwaterach przeprowadził Łodzik, ujawniło, że przywódczyni mewek była posiadaczką całkiem pokaźnej kolekcji trucizn. Hortensja miała pecha — gdyby nie trafiła na „Zerkacza”, nikt nie odnalazłby ukrytych w poduszkach flaszek. W takich przypadkach talent Pierwszego był niezastąpiony.

Albatros westchnął. Możliwe, że zawdzięczał bastardce życie. Zakochane dziewczątko, które pod wpływem paniki zaatakowało obiekt swych westchnień, pokrzyżowało plany znacznie sprawniejszej zabójczyni. Bo Hortensja raczej nie poprzestałaby na jednej ofierze.

Było mu żal tej małej. Tak bardzo starała się zadośćuczynić za swój błąd. Cicha i nieśmiała, nie zwracała na siebie uwagi innych, dzięki czemu stanowiła świetne źródło informacji. A obecnie zrobiłaby wszystko, byle zasłużyć na wybaczenie Kotika.

— Nie martw się. — Pogłaskał ją po głowie. — Wszystko będzie dobrze. Wypij lekarstwo i prześpij się. Jutro zdejmę ci kajdany.

Kamelia ufnie wtuliła się w jego dłoń.

— Dziękuję. Taki dobry…

Jeszcze nigdy nie czuł się równie podle. Uśmiechnął się nieco sztucznie, wymruczał krótkie pożegnanie i pospiesznie opuścił pomieszczenie.

Zamknął drzwi i oparł o nie czoło. Trwał tak przez chwilę, aż głos Konowała wyrwał go z odrętwienia.

— Nie gryź się już, kapitanie. Postąpiłeś słusznie. Bezdaru starczyłoby na niespełna dwie kwadry standardowego dawkowania, a to zbyt krótko, by dotrzeć do Mokhrany. Ostatnie, czego nam trzeba na statku, to niepanująca nad sobą bastardka.

— Ale nie będzie cierpiała? Umrze szybko?

Medyk skinął głową.

— Szybko. Po prostu zaśnie i już się nie obudzi. Opium obecne w takiej ilości mikstury zwaliłoby z nóg słonia, nie tylko chuderlawą dziewuszkę. Może pan być spokojny.

— Spokojny? — powtórzył z goryczą Albatros. — Niegodziwcy nie znają spokoju.

XI

— Wypuść mnie, proszę. Na lądzie czeka mój brat. Muszę do niego wrócić.

— Nie mogę — mruknął Thuyon, bijąc łucznikiem jeden z wrogich pionów. W tle Edith Piaf śpiewała o jesiennych liściach.

— Możesz. — Chłopak leniwie przysunął barda do figury przeciwnika, rzucił kością, po czym włączył łucznika w swoje szeregi. Skubnął kolejny owoc. — Nigdy nie wspomnę o tym miejscu, obiecuję. Umiem dochować tajemnicy. Zresztą i tak nikt by mi nie uwierzył.

Tego ostatniego Thuyon nie był wcale pewien. W ciągu ostatnich dni mocno zrewidował poglądy na temat hiarów.

***

Wioząc odratowanego rozbitka na Wyspę, niepokoił się, jak nastoletni tubylec zniesie kontakt z zaawansowaną technologią. Żeby niepotrzebnie nie stresować młodzieńca, powstrzymał się przed włączeniem silnika łódki i mozolnie powiosłował w stronę brzegu. Początkowo obawy komandora zdawały się potwierdzać: na widok Chatki rozbitek pobladł i zaczął spoglądać na Thuyona z nabożnym lękiem. Chłopak ledwie trzymał się na nogach, więc komandor zaprowadził go, a właściwie zawlókł, do Medlabu.

Poza skutkami odwodnienia skan nie wykazał nieprawidłowości. Hiar po podaniu uspokajającej mieszanki zasnął jak dziecko, więc Thuyon zostawił go podłączonego do tłoczącej płyny oraz inne świństwa maszynki i poszedł się napić. Z ulgą powierzył opiekę nad chorym automatom.

Musiał spokojnie przemyśleć, co począć z niespodziewanym gościem. Ostatnie wieki przyzwyczaiły mężczyznę do samotności, a i wcześniej potrzebę towarzystwa zaspakajał na własnych warunkach. Pierwszy raz od odejścia Anny obcy przestąpił próg jego ukrytej na morzu twierdzy.

Hołdując sentymentowi do dwudziestego wieku, komandor zamówił w Wypluwaczce pół szklanki Chivas Regal Royal Salute. Trunek okazał się całkiem zacny, choć posmak wodorostów lekko gryzł się z dębową nutką. Po kilku łykach przestało to Thuyonowi przeszkadzać. Po kilku dolewkach tym bardziej.

Obudził się późnym rankiem, z karkiem bolącym od spania w fotelu. Syknął, wdepnąwszy w rozlaną na dywanie whisky, i popędził do Medlabu.

Chłopak siedział na łóżku, nagi i czyściutki jak świeżo wykąpane niemowlę. Zaciekawiony przyglądał się zgromadzonemu w pomieszczeniu sprzętowi, jednocześnie próbując odebrać maleńkim robo-krabom strzępy zniszczonej szaty. Złociste włosy i opalona na brąz skóra stanowiły dziwny kontrast z białym, ascetycznym wystrojem Chatki. Na widok gospodarza hiar podkurczył kolana, usilnie chroniąc resztki godności.

— Dzień dobry, lordzie Thuunie — powiedział zmieszany. Mechaniczni sprzątacze wykorzystali jego nieuwagę i, odzyskawszy łup, skryli się za meblami.

— Nie nazywaj mnie tak — burknął komandor, trochę twardziej niż zamierzał.

— A jak mam pana tytułować? Czcigodny Mamonie? Władco Mórz? Thuyonie Saho?

Mężczyzna zdrętwiał. Od mileniów nikt nie zwracał się do niego w ten sposób.

— A to ci dopiero, przestraszyłem boga! — Młodzieniec uśmiechnął się krzywo. — Proszę wybaczyć moją impertynencję, lordzie, ale nie mam doświadczenia w obcowaniu z bytami nadprzyrodzonymi. Moja… opiekunka była Najstarszą. Opowiadała o panu i pańskich pobratymcach. Co innego jednak słuchać maminych bajek, a co innego stanąć z mitem twarzą w twarz. Szczerze powiedziawszy, nie wierzyłem, że pan istnieje.

— Więc wciąż o nas pamiętają. Szkoda. — Komandor westchnął ciężko i przysiadł na brzegu łóżka. — Skoro znasz moje imię, chłopcze, to wypadałoby podać swoje.

— Lahrlant. — Słowo oznaczało gatunek miejscowych płetwonogich. Nim jednak Thuyon zaczął łamać sobie język, hiar litościwie zaproponował: — Ale możemy zostać przy „chłopcze”. Tylko, lordzie… Ja wiem, że przed bogiem wszyscy jesteśmy nadzy, jednak czułbym się znacznie swobodniej, konwersując w odzieniu.

Thuyon odskoczył od niego niby oparzony. Wymruczał pod nosem nieskładne przeprosiny i poszedł do Wypluwaczki po ubrania.

***

Komandor właściwie nie umiał stwierdzić, co sądzi o swoim gościu. Samotność zaczynała ostatnio doskwierać Thuyonowi, coraz częściej rozważał drzemkę, więc towarzystwo innej istoty rozumnej początkowo sprawiało mu autentyczną przyjemność. Jednak zmiany, które obecność hiara wprowadzała do codziennej rutyny, na dłuższą metę okazały się zwyczajnie uciążliwe.

Chłopak był ciekawski i energiczny, by nie rzec: nadpobudliwy. Komandor czasem odnosił wrażenie, że ma do czynienia z reinkarnowaną fretką. Nieufność, którą budziła w hiarze ziemska technologia, szybko minęła. Młokos zafascynowany wpatrywał się w sprzątające kraby lub podziwiał, jak gospodarz obsługuje drukarkę molekularną. I pytał, wciąż pytał: o Pradawnych, o nieśmiertelność, nudę, o dawne miłostki Thuyona, głupie legendy, napęd robo-krabów, przepis na salsę czy zasady działania Banieczki. Niczym przerośnięty trzylatek.

Po kilku dniach Thuyon miał tego szczerze dosyć i kazał chłopakowi się przymknąć.

Hiar zamilkł. Podreptał do sali z Wypluwaczką, a po dłuższej chwili wrócił z repliką swej szaty, zestawem do gry w lenro i miską dojrzałych cerezji.

XII

Chłopak delektował się smakiem niedostępnych zwykle o tej porze roku owoców.

Spojrzał w czarne niczym onyksy oczy przeciwnika i zbił kolejny pion. Gospodarz przygryzł wargę, najwyraźniej lekko zirytowany. Chyba…

Pierwszy raz od dawien dawna Kotik nie był pewien, czy właściwie ocenia emocje przeciwnika. Bo jak pojąć, co myśli istota, która przeżyła kilka mileniów? Jak rozumuje ktoś, kto pamięta początki tego świata? Ba! Ktoś, kto brał udział w jego tworzeniu! Co czai się w umyśle gwiezdnego wędrowca, ostatniego z Pradawnych, przybysza z okolic bursztynowej Sol?

Jak można wygrać z bogiem?

Potrząsnął głową. Ostatnie, czego potrzebował, to bawić się w religijne deliberacje. Jeśli zacznie się bać, przegra i nigdy nie zobaczy brata.

Pamiętał, co o Pradawnych mówiła mu Mama. I, choć jego opiekunka pewnie tak na to nie patrzyła, wyrobił sobie zdanie na ich temat. Rodacy Thuyona byli bandą aroganckich bubków, którym zamarzyła się zabawa w stwórców. Może Kotik zawdzięczał im swe istnienie, może zawdzięczał im całkiem przyzwoity światek, za jaki uważał Aoię, lecz ich dupkowatość pozostawała faktem.

Gospodarz przesunął rycerza, zablokował drogę generałowi młodzieńca i uśmiechnął się promiennie.

Kotikowi ciarki przeszły po plecach. Widywał już identyczny uśmiech — dawno temu u ojca i brata, a obecnie czasami w lustrze. Książęcy ród Mokhrany chełpił się domieszką krwi Thuuna w żyłach i chłopak zaczął podejrzewać, że w legendach Błotniaków tkwi ziarno prawdy.

Rozumując w ten sposób, powinien uznać siedzącego naprzeciw, czarnowłosego kurdupla za swego prapradziada. Chłopak stropił się nieco. Okpienie boga, i to boga oszustów, wydawało się intrygującym wyzwaniem. Oszukanie potencjalnego członka rodziny było tchórzostwem i świństwem.

Niestety wątpił, by Thuyon prędko uwierzył w podobne rewelacje, a jego gonił czas.

Sięgnął po kilka czereśni. Był dumny, że zdołał je stworzyć, używając Wypluwaczki. Owoce smakowały wspaniale, a przy tym okazały się niezwykle przydatne.

***

Cały poprzedni ranek Kotik spędził, gapiąc się kolekcję dziwacznych urządzeń. Zdobiły one ścianę niewielkiego pomieszczenia w centrum Chatki. Thuyon zwykle nie pozwalał mu pałętać się w pobliżu tajemniczej komory, ale o świcie gospodarz, wyraźnie zmęczony obecnością chłopaka, wypłynął na ryby.

Do czego służyła większość z eksponowanych przedmiotów, Kotik nie potrafił się domyślić, lecz jeden z nich podejrzanie przypominał dorhiarską kharganę. Chłopak miał okazję podziwiać podobne cudo i rozumiał, jaka potęga kryła się w ognistej broni. Ta tutaj nie posiadała co prawda kurka, była śmiesznie mała i wykonana z czegoś w rodzaju laki, jednak młodzieniec dałby sobie rękę uciąć, że stanowi wymyślną formę samopału.

Ważąc się na konfrontację z Thuyonem, ryzykował znacznie więcej niż rękę.

Powoli, ostrożnie sięgnął po domniemaną kharganę. Gdy jego palce znalazły się kilka kciuków od pożądanego przedmiotu, powietrze zaiskrzyło, a ciało chłopaka przeszył ból. Kotik odruchowo odskoczył. Walczył przez chwilę z obrzydliwym, watowatym uczuciem, promieniującym aż do ramienia, z nagłymi nudnościami i bijącym jak szalone sercem. Wreszcie zdołał uspokoić oddech.

— W dupę Thuuna! — warknął pod nosem, natychmiast zdając sobie sprawę z niefortunności owego przekleństwa.

Oczywiście spodziewał się problemów, ale liczył, że zabezpieczenie będzie raczej przypominać bańkę chroniącą Wyspę. Kąsania i błyskawic nie przewidział.

Włożył do ust czereśnię i ssał owoc przez chwilę, zastanawiając się, co dalej począć.

Dzień wcześniej eksperymentował trochę z Wypluwaczką. Bazując na wyciągniętych od gospodarza informacjach, uznał, że maszyna wykorzystuje coś na kształt talentu Szperaczy. Jeśli dostatecznie dokładnie wizualizowało się jakiś obiekt, wyobraziło sobie jego zapach, smak i właściwości, mechanizm tworzył idealny odpowiednik.

Kotik był chyba dostatecznie precyzyjny, bo czereśnie smakowały, jakby chwilę temu zerwał je w sadzie.

Szkoda, że w innych dziedzinach nie odnosił podobnych sukcesów.

Zirytowany, splunął pestką w stronę bariery. Nasionko nietknięte uderzyło o ścianę.

Zamrugał zdziwiony, uśmiechnął się szeroko i pobiegł do Wypluwaczki. Wrócił po chwili, niosąc zakończony kotwiczką zwitek sznurka. Zakręcił linką i rzucił, starając się zahaczyć metalową końcówką o kharganę. Wtedy jednak w pomieszczeniu błysło, zapachniało burzą, sznurek zajął się ogniem, a niewidzialna siła miotnęła kotwiczką tak, że chłopak ledwie zdołał się przed nią uchylić.

Klnąc cicho, energicznie deptał linkę, by zdławić płomienie. Jego genialny plan okazał się nieco dziurawy, ale Kotik jeszcze nie uznał porażki.

Kolejny kwadrans spędził, plując resztkami czereśni w stronę kolekcji broni. Część pestek pokonywała barierę bez szwanku, część zmieniała się w urocze grudki żaru. Chłopak doszedł do wniosku, że skarbów Thuyona broni rodzaj niewidzialnej kraty, utkanej z piorunów.

Usiadł zrezygnowany na podłodze i, bez większego przekonania, bombardował przeszkodę nadgryzionymi owocami.

Nagle coś przebiegło obok jego kolana. Mały robo-krab pochwycił leżącą na posadzce czereśnię, wrzucił ją do szczeliny w pancerzu, po czym ruszył wyzbierać resztę rozrzuconych przez Kotika odpadków. Gdy malutki sprzątacz przekraczał barierę, ta odkształciła się. Błękitne iskry pełzały chwilę po otaczającym go niewidocznym kloszu. Krab spokojnie wykonał swój obowiązek, a potem rakiem wycofał się w stronę wyjścia.

Kotik złapał mechanicznego skorupiaka, odwrócił go na grzbiet i przyjrzał się uważnie brzusznej części. Po odpowiednim przygięciu ramion kotwiczki, mógł ją bez problemu przymocować do spodu zabawki. Sprzątacze potrafiły chodzić po ścianach, otwarta została tylko kwestia, jak je do tego zachęcić.

Podumał przez chwilę i uśmiechnął się, zadowolony.

Potrzebował nowej linki, dmuchawki i trochę zagęszczonego soku z wilczomlecza, który w Mokranie żuto, aby czyścić zęby. Oraz sporo cierpliwości.

Pogwizdując, ruszył do Wypluwaczki.

XIII

— Kto jeszcze wie?

Albatros wpatrywał się pozbawione paznokci ręce kobiety. Nie lubił podobnych widoków, zwykle unikał zbędnego okrucieństwa, a jednak nie potrafił oderwać wzroku od okaleczonych palców. Jakby sprawdzał językiem bolący ząb.

— To cię najbardziej ciekawi? — Hortensja zaśmiała się chrapliwie. Posiniaczoną twarz wykrzywił brzydki grymas. — Nie moi mocodawcy? Nie powody, dla których chciałam to zrobić?

Kapitan wzruszył ramionami.

— Ślicznotka wspomniał, że pracujesz dla sundańczyków, a obserwując efekty jego pracy, wierzę, że mówiłaś prawdę. Zaś powody… Naprawdę myślisz, że to, czy zostałaś szpiegiem z miłości do ojczyzny czy do złota, stanowi jakąś różnicę?

— Moją córkę skazano na śmierć za mężobójstwo, bo broniąc się, utłukła ślubnego kata. By wywalczyć jej wolność, miałam zbierać informacje na cesarskim dworze, lecz przez ciebie nigdy bym tam nie dotarła. Co mi pozostało? Pomyślałam, że pozbywając się przyszłego namiestnika Błotniaków, kupię życie własnego dziecka.

— Wzruszające — rzekł chłodno korsarz i wyciągnął zza pazuchy skórzany mieszek. Powoli rozwiązał rzemyk i zanurzył palec w drobniutkich kryształkach. Posmakował i stwierdził z uśmiechem: — Przednia. Nie ma to jak porządna, mokrhrańska sól. Chcesz spróbować? Nie? Trudno. Cieszy mnie niezwykle, że postanowiłaś zgładzić mojego podopiecznego z powodów mniej trywialnych niż chęć zysku. A zatem: kto ci powiedział, kim naprawdę jest Kotik?

— Nikt.

Kapitan pokręcił ze smutkiem głową. Spojrzał ponownie na ręce kobiety, unieruchomione przeciągniętymi przez otwory w blacie powrozami, i posypał wciąż krwawiące łożyska paznokci solą.

Hortensja zawyła z bólu, szarpnęła się, lecz więzy uniemożliwiły ucieczkę.

— Kto? — powtórzył twardo Albatros.

— Nikt! Przysięgam! — krzyknęła kurtyzana, szlochając. — Sama się domyśliłam. Nie jestem ślepa ani głupia. Kilka lat spędziłam w waszej stolicy, niejeden raz widziałam namiestnika Mokhrany, a twój nawigator wyglądał jak młodsza wersja diuka. Przecież wszyscy wiedzą, że książątko jeszcze nie wróciło z Wędrówki!

Wierzył jej. Gdyby wypełniała rozkazy kogoś bardziej doświadczonego, nie planowałaby otruć Kotika, tylko wepchnęłaby mu do koi jakąś rezolutną dziewuchę. Dla wrogich służb mająca wpływ na władcę konkubina byłaby cenniejsza niż śmierć następcy tronu.

— Kto jeszcze wie?

— Nikt — szepnęła żałośnie.

— Kłamiesz. — Westchnął ciężko. — Zrozum, nie mam ochoty cię torturować. Nie należę do ludzi, którym sprawia przyjemność uświadamianie innym, jak wiele bólu można zadać przy pomocy kuchennego szpikulca albo rozgrzanego oleju. Bo i po co? Jeśli nie będę pewien, czy wyeliminowałem sundańskich szpiegów, po prostu zabiję wszystkie branki. A żeby załoga nie miała mi za złe podobnego marnotrawstwa, wcześniej pozwolę się chłopcom zabawić, tym razem bez zapłaty czy ograniczeń. W obecnej sytuacji diuk raczej nie zgłosi obiekcji. Naprawdę nie chcesz ocalić niewinnych towarzyszek?

Hortensja przygryzła poranione wargi.

— Różyczka — wychrypiała po chwili. — I Niezabudka. Nie sądzę, by wyjawiły to jeszcze komuś.

— Mam taką nadzieję.

Albatros wziął dzban i powoli polał wodą ręce kobiety. Ta przez chwilę krzyczała, lecz w końcu odetchnęła z ulgą.

— Co z nimi zrobisz? — zapytała cicho.

— Zawiozę do stolicy i przekażę służbom. Niech Cienie zdecydują o ich losie.

— A ze mną?

— Zabiję cię jutro. Szybko i bez niepotrzebnych cierpień, przez wzgląd na miłe wspomnienia. Thuun zesłał ciszę i tylko krew złoczyńcy może go przebłagać. Chyba że…

W oczach więźniarki zabłysła nadzieja.

— Chyba że?

— Chyba że wcześniej zjawi się Kotik i okaże ci łaskę.

Kurtyzana pobladła.

— To podłe kpić z kogoś, komu zasądziłeś śmierć, Albatrosie. Twoje książątko od kwadry jedzą ryby.

— Nie kpię. W żyłach władców Mokhrany płynie krew Thuuna i tylko z jego woli chłopak mógłby zginąć na morzu. Nie z twojej, głupia dziwko. On żyje. A jeśli nie… to znaczy, że bóg tak chciał.

XIV

— Proszę mi pozwolić wrócić do swoich, lordzie. Jestem tu ledwie kilka dni, a już działam panu na nerwy. Naprawdę chce pan to ciągnąć przez następne trzydzieści lat?

Thuyon coraz bardziej żałował, że tamtego feralnego dnia wybrał się na ryby. Niepotrzebnie odbierał morzu zdobycz.

— Daj spokój, chłopcze. — Zbił rycerzem namiestnika. Przez chwilę obracał w palcach udającą heban figurkę. — Nie możesz opuścić tej wyspy. Zbyt dużo wiesz. Stanowiłbyś zagrożenie dla Ładu.

— Ład! — prychnął z irytacją hiar. — Osobiście uważam, że ład to przeceniana wartość, lukrowany synonim stagnacji. Poza tym wystarczy, że wymaże pan moje wspomnienia. Dla boga to chyba żaden problem.

— Nie jestem bogiem, głupcze! — Thuyon uderzył pięścią w stół.

Nie. Nie mógł myśleć o sobie w ten sposób. Widział, jak na Aoii wyglądają skutki pogodzenia się z oddawaną czcią, uwierzenia, że jest się czymś więcej niż skazanym na zbyt długie życie człowiekiem. Wciąż pamiętał Annę, jego słodką Annę, tańczącą w sukni z liści i welonie z pajęczyn. Annę, w której źrenicach lśniły rodzące się galaktyki.

Otrząsnął się jak mokry pies.

Chłopak zerknął na niego zdziwiony. Bez słowa poustawiał na planszy przewrócone pionki. I zablokował bardem drogę rycerzowi. Milczał przez chwilę, a potem powiedział cicho:

— Wybacz, lordzie Thuyonie. Wiem, że kiepski ze mnie towarzysz. Chętnie zostałbym tu dłużej, ale naprawdę muszę wrócić do brata. Nie cofnę się przed niczym, by to osiągnąć, choćbym ryzykował pańską nienawiść lub własne życie.

Komandor zmarszczył brwi i skrzywił się brzydko.

— Grozisz mi, chłopcze? — Przesunął namiestnika w pobliże wrogiego króla. — Chcesz rozgniewać, bym cię wyrzucił za próg niby fajdające na podłogę szczenię? Próbuj. Nie myl mego temperamentu z brakiem kontroli. Ze wszystkich cnót znanych ludziom tej jednej nie sposób mi odmówić: cierpliwości.

Hiar zacisnął zęby. Z braku lepszych ruchów zaatakował namiestnika, niestety jednocześnie pozbawiając króla ochrony.

— Nie wypocznie lord przy mnie w tym swoim sarkofagu. Będzie musiał mnie lord zabić lub ciągle pilnować, żebym nie stworzył czegoś niebezpiecznego albo nie zepsuł którejś z pańskich zabawek. Nigdy…

— A skąd wiesz — przerwał mu Thuyon — czy po prostu nie wsadzę cię do „sarkofagu” i nie uśpię na kilka następnych wieków? Odpuść, chłopcze. Ze mną nie wygrasz.

Uśmiechnął się ciepło i zbił bezbronnego króla. Odwrócił figurkę. Zaklął, dostrzegłszy na spodzie znak marr, oznaczający maga.

— Ja już wygrałem — oświadczył spokojnie hiar, celując do gospodarza z pistoletu kinetycznego.

XV

Oparty o reling Albatros wpatrywał się w szpecącą turkus oceanu ciemną plamę. Ta powoli blakła — niczym szarpany wiatrem, krwawy obłok.

Nim minie pół wachty zniknie zupełnie — pomyślał ponuro kapitan. — Wyrzucimy wtedy za burtę ciała, obciążone i zawinięte w płótno, bo przecież jesteśmy przyzwoitymi ludźmi, szanujemy zmarłych i nawet wrogów nie wydamy na pastwę rekinom. Po mojej zbrodni nie będzie nawet śladu. Najmniejszego.

Potrzebował grogu, albo czystego rumu, i to w możliwie dużej ilości. Musiał wypłukać spod powiek obrazy czarnookiej dziewczynki tulącej policzek do jego dłoni i płomiennowłosej kobiety, krwawiącej z podciętego gardła.

— Oddaj mi go, lordzie Thuunie — szepnął, zaciskając dłonie na nadburciu. — Proszę, nadaj moim czynom sens.

Dziwna to była egzekucja. Hortensja szła na śmierć spokojna i pokorna niby jagnię. Albatros nie miał pojęcia, czym Konował napoił kurtyzanę, że zmieniła się w bezwolną kukłę. Czuł wdzięczność do medyka: nie miał pojęcia, czy zdołałby z zimną krwią zabić błagającą o życie niewiastę. Otumaniona narkotykami kobieta bez oporu pozwoliła przechylić się przez burtę. Chwytając za rude włosy, kapitan miał wrażenie, że to nie dzieje się naprawdę, że bierze udział w jakimś groteskowym przedstawieniu.

Dopiero gdy przeciągnął ostrzem po jej szyi, Hortensja spojrzała nań z wyrzutem i zdziwieniem. Drobne palce zacisnęły się przez chwilę na nadgarstku Albatrosa, by naraz zwiotczeć.

Nie potrafił zapomnieć wyrazu jej twarzy.

Poczuł na ramieniu ciężar znajomej dłoni.

— Postąpiłeś słusznie, przyjacielu — oznajmił Łodzik. W błękitnych oczach czaiła się niezwykła u półibra troska. — Chodź, napijemy się. Wygrzebałem z kufra bukłaczek spirytusu. Pędzony przez kuzyna, mówię ci: prawdziwe delicje.

Chciał strząsnąć rękę z barku i odpyskować, że gdyby rzeczywiście postąpił słusznie, nikt nie czułby się w obowiązku, aby go ciągle o tym zapewniać. Jednak zmilczał i skinął głową. Pierwszy tylko starał się pomóc, a i trunek z Krupgark był właśnie tym, czego pragnął Albatros.

XVI

Thuyon spojrzał na młodzieńca z politowaniem.

— Naprawdę myślisz, że osiągniesz coś szantażem? Tym cudeńkiem nie zdołasz mnie zabić.

— Wiem — przyznał chłopak, kurczowo ściskając rękojeść broni. — Przypuszczam, że gdyby było to tak proste, sam byś się zastrzelił. Nie uwierzę, że przez wieki samotności nigdy nie rozważałeś samobójstwa, lordzie Thuyonie. Pewnie nie da się, ot tak, zgładzić nieśmiertelnego. Lecz jeśli cię zranię i spowolnię, może zyskam sposobność ucieczki.

— Nie o to chodzi. — Komandor przysunął się do stołu i wziął z miski garść cerezji. — Broń działa tylko w moich rękach.

— Blefujesz — warknął hiar bez przekonania.

Gospodarz uśmiechnął się, przekrzywiwszy głowę.

— Blefuję? — Włożył kilka owoców do ust, po czym leniwie wypluł pestki. — Sprawdź, jeśli masz ochotę.

Chłopak zmarszczył czoło, skierował celownik nieco ku górze i nacisnął spust.

Pocisk wybił w ścianie dziurę niewiele mniejszą niż sąsiednie okno. W powietrze uniosła się chmura pyłu, a alarmy Chatki zawyły wściekle.

Trudno powiedzieć, kto był bardziej zdziwiony: hiar ogromem spowodowanych zniszczeń czy Thuyon faktem, że blokada personalna, oparta na analizie DNA, tak sromotnie zawiodła.

Komandorowi niezbyt podobała się wizja kilkumiesięcznej regeneracji po postrzale. Jedno podobne doświadczenie zupełnie mu wystarczało.

— Dobrze, gnojku, wygrałeś — mruknął zirytowany. — Możesz się stąd wynosić. Z dwojga złego wolę, żebyś rozwalił wasz głupi światek niż mój dom.

***

Komandor siedział na plaży, jadł samosy z kurczakiem, popijał ciemne piwo i przyglądał się splatającemu powrozy z pnączy hiarowi. Już niemal zapomniał, jak przyjemnie wypoczywa się, obserwując cudzą pracę.

Pieprzony perfekcjonista — pomyślał Thuyon, patrząc na intruza na wpół z niesmakiem, na wpół z podziwem.

Chłopak postępował tak, jakby trafił na bezludną wyspę: swoją tratwę budował z połamanych drzewek i pędów manabu, spał pod gołym niebem, kąpał się w oceanie i nie dojadał. Wszystko po to, by przy powrocie na statek nie zdradzić niechętnego dobroczyńcy. Śledzenie tych wyrzeczeń świetnie poprawiało komandorowi humor. I apetyt.

Hiar nie rozstawał się z pistoletem i od czasu do czasu łypał z niepokojem na gospodarza. Ten jednak nie planował żadnych wrogich kroków. Stwierdził, że nie ma sensu kopać się z koniem. Skoro smarkacz tak usilnie próbował zataić ich spotkanie, to zasługiwał na drugą szansę. Oczywiście Thuyon był wkurzony na gnojka — kradzież, szantaż i ogranie swego wybawcy w lenro nie należały do rzeczy, które łatwo wybaczyć — ale nie na tyle, by go z zimną krwią zabić. Na kroki ostateczne miał przecież jeszcze czas.

Po skończonym lunchu komandor uciął sobie drzemkę. Kiedy się zbudził, chłopak właśnie wodował tratwę.

Dostrzegłszy, że gospodarz wstał, hiar oderwał się na chwilę od pracy i lekko skłonił.

— Dziękuję za wszystko, lordzie Saho, i raz jeszcze przepraszam. — Ostrożnie położył na piasku pistolet. — Mam nadzieję, że dotrzyma pan obietnicy i zlikwiduje barierę. Ze swej strony przysięgam, że nie zawiodę pokładanego we mnie zaufania.

— Och, spływaj stąd, nim się rozmyślę! — warknął Thuyon, masując zdrętwiały kark.

Chłopak skinął tylko głową i wskoczył na chybotliwy pokład. Chwilę zawzięcie wiosłował, walcząc z przybojem, lecz fale nie były zbyt silne i w końcu odbił od brzegu.

— Tylko nie wracaj, jeśli okaże się, że kompani cię porzucili! — zawołał mężczyzna, niepewny, czy nie zagłuszy go szum oceanu.

— Proszę się nie martwić, lordzie! Dam sobie radę! — odkrzyknął młokos.

Thuyon popatrzył na odpływającą tratwę, powoli podszedł do brzegu i podniósł zostawioną przez hiara broń. Wymierzył w plecy oddalającego się powoli intruza, uspokoił oddech. System naprowadzający ustalił cel na potylicy chłopaka. Komandor przez chwilę wpatrywał się znacznik, a potem, westchnąwszy z rezygnacją, opuścił i zabezpieczył pistolet.

Z ciekawości sprawdził historię logowań. Rupieć uparcie twierdził, że w czasie ostatnich użyć kluczowe sekwencje DNA były zgodne z zalecanymi. Thuyon zaklął pod nosem i, właściwie sam nie wiedząc po co, włączył porównanie pełnego skanu.

Długo gapił się na wynik obliczeń, aż wreszcie wybuchnął śmiechem. Przypomniał mu się Luka i jego bałkańskie mądrości. Luka, który twierdził, że prawdziwy mężczyzna zawsze powinien nosić przy sobie garść cukierków.

— Bo gdy spotkasz na ulicy dziecko, nigdy nie wiesz, czy nie jest twoje — zacytował przyjaciela Thuyon. — Miałeś rację, stary.

Mimo wszystko młokos miał niesłychanego farta. To, że po kilkupokoleniowej genetycznej ruletce posiadał zbieżne sekwencje akurat w miejscach odczytywanych przez krótki skan, zakrawało na cud.

Ciągle chichocząc, komandor pomaszerował do Chatki, by dezaktywować Banieczkę. Zdecydował, że chwilowo wstrzyma się z hibernacją, a za jakiś czas, kto wie, może ponownie odwiedzi kontynent? Nowo poznany pra-coś tam-prawnuk wydawał się istotą zdolną dostarczyć znudzonemu Pradawnemu nieco rozrywki.

***

Łodzik siedział oparty o ścianę forkasztelu. Od dobrej wachty wygrzewał się w słońcu, walczył z kacem i prowadził mentalny zwiad.

Wreszcie otworzył powoli oczy i uśmiechnął się szeroko.

Czuł na twarzy powiew wzmagającego się wiatru. Czcigodny Mamon okazał łaskawość wiernym sługom. Byli ocaleni.

— Kurek! — zawołał Pierwszy do rozleniwionego sternika. — Bierz kurs na południowy zachód! — A potem dodał cicho: — Wracamy po naszą zgubę.

Autorka o sobie:

Umysł ścisły, lecz piszący. Rocznik 1994, rodem z Podkarpacia. Obecnie studentka Politechniki Wrocławskiej, znana jako “ta, co zawsze ma laptopa”. Uzależniona od kupowania książek i walcząca dzielnie, by znaleźć czas na przeczytanie ich wszystkich. Choć pisanie do szuflady ma opanowane do perfekcji, stawia pierwsze, niepewne kroki w prezentowaniu swojej twórczości publice szerszej niż trzy osoby.

Joanna Czach

Joie de vivre noire

Weszła do mojego gabinetu w ciemną, burzową noc. Wsunęła się do środka, ulotna jak dym z taniego papierosa — jednego z tych, jakie zawsze tkwiły między moimi zębami. Dawniej znałem takie kobiety: tajemnicze, wyjątkowe i znikające, gdy tylko nadchodził świt. Ale to było lata temu, na długo przed wojną, która zabrała mojej rasie przyszłość.

Teraz pozostał mi mały gabinet prywatnego detektywa, gdzie nie działało ogrzewanie. Ciemnowłosa piękność bardzo nie pasowała do obrazka.

— Potrzebuję pańskiej pomocy — powiedziała niskim głosem, unosząc swoje wielkie, srebrne oczy na mnie. — My potrzebujemy. Wszystkie.

Cholera, zawsze miałem słabość do takich oczu. Oczywiście, to, jak wyglądała i co próbowała osiągnąć swoim urokiem, nie miało na mnie wpływu, ale miło było popatrzeć, jak bardzo się wysila. Czułem się doceniony.

— Co mogę dla pani zrobić? — zapytałem, wskazując jej krzesło naprzeciwko odrapanego biurka.

Obserwowałem z uwagą, jak się zbliża. Nie mogłem się nadziwić, że wystarczyło kilka słów szepniętych odpowiednim osobom, by mnie znalazła. Przysiadła boczkiem, elegancko zakładając nogę na nogę i pozwalając ciemnej sukience podsunąć się te kilka centymetrów wyżej, by odsłonić kształtne kolanko.

— Ja… To znaczy, my stoimy dziś na krawędzi, proszę pana — zaczęła cicho, obserwując mnie uważnie. — Grozi nam zagłada.

— To zupełnie jak każdemu w tym pieprzonym mieście — uśmiechnąłem się kątem ust. — Musi być pani bardziej dokładna.

Pociągając zgrabnym noskiem, sięgnęła do torebki. Nie wyjęła jednak chusteczki, a papierową rurkę pełną tytoniu. Szarmanckim gestem przystawiłem do niej palec i wyszeptałem krótkie zaklęcie. Mały płomień rozświetlił mój gabinet, a klientka spokojnie zapaliła papierosa.

— Jest pan elfem? — zapytała, gdy błękitnawy dym otoczył ją jak welon. Pachniał wanilią, jednak byłem pewien, że to efekt jej czaru.

— Kiedyś byłem — odpowiedziałem swobodnie, odginając się na swoim krześle i wpatrując w nią. — Teraz prawdziwych elfów już nie ma. Zostały tylko takie stare truchła jak ja.

Najwyraźniej ta informacja była dla niej wiele warta, bo srebrne oczy zaczęły błyszczeć jeszcze bardziej niż wcześniej. No tak, wszyscy magiczni byli smaczni, ale taki elf to rarytas — a ona musiała być straszliwie głodna.

— Wróćmy do sprawy, pani…?

— Mara. Mam na imię Mara. — Pochyliła się w stronę biurka. — Sprawa jest najwyższej wagi i dotyczy wszystkich moich sióstr. Ciąży nad nami ogromna klątwa. Stara magia, która wiąże nas do pewnego miejsca.

Drobną dłonią otarła łezkę, gdy ta zaszkliła się na rumianym policzku.

— Trafiło ono jednak pod kontrolę jednego z gangsterów, a on jest gotowy w każdej chwili je zniszczyć, a w ten sposób również i nas — kontynuowała, drżąc jak liść na wietrze. — Próbowałyśmy go przekonać, by zostawił je w spokoju, ale wie pan, jak to jest… Myślę, że tylko ktoś taki jak pan, detektywie, jest w stanie nam pomóc.

Miała szczęście z tymi swoimi urokami, inaczej nigdy nie udałoby jej się nikogo oszukać — jej aktorstwo było bardzo słabe. Gdybym pytał o więcej szczegółów, pewnie nie potrafiłaby nic wymyślić, nie łamiąc własnych reguł.

— Rozumiem — powiedziałem nieco zduszonym głosem. — Mogę… Muszę cię uratować, Maro. W końcu nie można zostawić tak pięknej kobiety samej w kłopotach.

Byłem znacznie lepszym aktorem, bo kobieta uśmiechnęła się pięknie i zamrugała oczętami, wyraźnie zachwycona.

— Oczywiście mam pieniądze… — zaczęła mówić.

Szybko jej przerwałem, grając wielkiego bohatera ze złotym sercem albo idiotę gotowego ratować damy z opresji.

— Droga Maro. Żadne pieniądze nie dadzą mi tyle, co możliwość pomocy tobie i twojej rodzinie — szepnąłem, pochylając się nad biurkiem.

Była tak blisko, że mogłem się przejrzeć w jej pięknych oczach. Bogowie mieli poczucie humoru, dając te cuda komuś takiemu i stawiając go na mojej drodze.

— Och, dziękuję panu. — Przez chwilę jeszcze pozwoliła mi się wpatrywać w siebie, po czym wstała szybko i zgrabnie. — Jeśli wyjdziemy teraz, dotrzemy na miejsce tuż przed północą. To chyba idealna pora na radzenie sobie z klątwami, prawda?

Kiwnąłem głową, podnosząc się z krzesła i łapiąc mój wytarty prochowiec. Zbyt długo czekałem na tę okazję, by się ociągać. Wyszliśmy razem z gabinetu — otworzyłem drzwi, a ona kokieteryjnie położyła dłoń na mym ramieniu. Nie wiedziałem, po co się jeszcze starała, ale nie oponowałem.

Zeszliśmy na dół po mokrych schodach. Na zewnątrz wciąż zacinało, jednak żadna kropla na nas nie padła. Najwyraźniej Mara uważała, że znacznie lepiej prezentowała się sucha, jednak ja byłem innego zdania. Przylepiona do zgrabnego ciała sukienka z nawiązką wynagrodziłaby rozmazany makijaż.

Kobieta prowadziła, zmierzając prosto do starego, opuszczonego parku na skraju miasta. Nie rozmawialiśmy — ona o nic nie pytała, a ja wczułem się w rolę omotanego mężczyzny, chodzącego za swoją damą jak szczeniaczek. Minęliśmy zardzewiałą, skrzypiącą bramę i już wtedy wiedziałem, że jesteśmy na miejscu.

Pomiędzy drzewami słyszałem szelesty, a od czasu do czasu kątem oka zauważałem kobiecy kształt, który znikał tak szybko, jak się pojawiał. W parku powoli zaczynało wrzeć niby w ulu. Pozostało już tylko pytanie, czy prowadziła mnie królowa, czy jedna z robotnic.

— Jesteśmy niedaleko miejsca, gdzie to się stało — szepnęła w końcu, odwracając się w moim kierunku.

Jej twarz zrobiła się blada i pociągła, a srebrzyste oczy wręcz świeciły w ciemnościach. Nerwowo zaciskała i rozwierała pięści, obserwując mnie jak kot, który zobaczył gryzonia i wiedział, że już za kilka chwil skończy on w jego żołądku.

— Prowadź, moja pani — mruknąłem.

Musiało jej się to spodobać, bo wyszczerzyła się pełną gamą uzębienia. Bez problemu mogłem się przyjrzeć czterdziestu ostro zakończonym kłom, które wcześniej widywałem tylko w książkach. Wyglądały znacznie mniej komicznie i dużo bardziej niebezpiecznie, niż myślałem. Szlag by to…

Szliśmy wzdłuż starej, zaniedbanej alejki, dopóki nie dotarliśmy do serca parku — starego amfiteatru. Bluszcz porastał wszystkie kolumny podtrzymujące dach, jednak nie zdołał zasłonić wyrytych na nich znaków. Nie mogłem się im przyjrzeć, mój wzrok stanowczo nie był tak dobry, jak w opowieściach, ale miałem pewność, że wycięto je minimum kilkadziesiąt lat temu.

Między kolumnami stały kobiety — co najmniej dwadzieścia, ale kto wiedział, ile kryło się w mroku tej nocy. Trzeba było działać mądrze i nie dać im powodu do gwałtownej reakcji.

Wszedłem na ten niski podest, udając, że nie zwracam uwagi na resztę towarzystwa. Ku mojemu nieprzyjemnemu zaskoczeniu na kamiennej podłodze wyryto demoniczny krąg — jeden krok do środka, a moc uroku mojej towarzyszki zwiększyłaby się wielokrotnie. Nawet ja nie byłbym w stanie go przerwać tak łatwo.

Wchodząc w rolę detektywa, zacząłem węszyć po okolicy, przyglądając się kolumnom i rzucając proste czary wyszukujące. Intensywnie udawałem, że staram się odnaleźć miejsce wiązania klątwy, która miała tu trzymać moją klientelę. Unikałem jednak środka sceny, co wyraźnie deprymowało wszystkich wkoło.

Nie przeszkadzały mi i to je zgubiło. Na najbardziej odległym filarze dostrzegłem runy, układające się w słowo Mara. To moja słodka towarzyszka była królową tego ula. Wiedziałem, że mnie nie okłamała, bo nie mogła — jej urok zacząłby szwankować przy każdej niezgodności z rzeczywistością.

A przecież tak naprawdę nigdy nie poprosiła mnie o zdjęcie klątwy.

— Myślę, że już wiem, co jest problemem, moja pani — powiedziałem, chowając ręce w kieszeniach i zbliżając się do skraju sceny.

Mara stała na dole, obserwując mnie z coraz mniej pewnym uśmiechem.

— Tak, detektywie? I o co chodzi? — zapytała powoli, przekrzywiając główkę.

— O to, że jesteś północnicą, Maro — powiedziałem, naciskając palcem na spust pistoletu ukrytego w płaszczu.

Srebrna kula przerwała materiał i trafiła ją w ramię — znak, że się starzeję, bo, cholera, celowałem przecież w głowę.

Mara wydała z siebie głośny wrzask, zrzucając urok i pokazując się w prawdziwej postaci — wychudzonego demona z długimi, ostrymi zębami i pazurami, gotowego rozszarpać mnie na strzępy, a nie tylko wysysać ze mnie siłę życiową tak długo, aż rozsypię się w proch.

Wszystkie inne kobiety, które teraz wyglądały identycznie jak królowa-matka, rzuciły się w moim kierunku. Zaklęte, nie mogły przecież odmówić wykonania rozkazu. Mnie jednak obchodziła tylko Mara, a nie biedne dusze, które uwięziła swoimi czarami na tym padole łez.

Zeskoczyłem ze sceny prosto na moją towarzyszkę, przygniatając ją do podłoża i próbując wbić sztylet w pierś. Zbyt pewny siebie nie pomyślałem, że pomimo srebra w ciele wciąż może być silna.

Demonica zrzuciła mnie jednym ruchem i poderwała się na równe nogi. Złapała za kołnierz mojego prochowca, gdy byłem zajęty wyszarpywaniem pistoletu z kieszeni. Zatoczyłem piękny łuk, szybując nad sceną i kierując się prosto w jej krąg.

Nie po to walczyłem te kilkaset lat, by dać się tak łatwo wykiwać zwykłej północnicy. Z pistoletem w garści ciągle mogłem działać. W locie wycelowałem prosto w jej głowę i wystrzeliłem pół sekundy przed tym, jak wylądowałem między wyrytymi liniami.

Na chwilę ogarnęła mnie błogość, gdy dostałem się pod kontrolę demona. Potem wszystko przeszło. Leżałem na kamiennej podłodze amfiteatru w zimnym, ciemnym parku.

Podniosłem się powoli, rozglądając wokół. Po „siostrach” Mary — duszach kobiet, które udało się tutaj zwabić północnicy — został tylko srebrzysty pył rozsypany wokół mnie. Sama królowa zaś leżała przed sceną, a w jej czole tkwiła srebrna kula. Była wciąż w swojej demonicznej formie, jednak, ku mojemu zaskoczeniu, nadal miała te wielkie, srebrne oczy, gotowe zawrócić w głowie każdemu facetowi.

Pozbierałem się i ze sztyletem w garści ruszyłem w kierunku stwora, by obciąć mu łeb. W końcu zawsze lubiłem duże oczy u kobiet. No i musiałem mieć dowód na zrealizowanie zadania dla mojego pracodawcy, jednego z gangsterów, do którego ów park należał.

Biedna północnica na ofiarę wybrała sobie łowcę demonów, który miał na nią zlecenie.

Autor o sobie:

Rocznik 73. Krakus. Zwierzę zdecydowanie rodzinne i stadne. Odkąd pamiętam kręciły mnie podróże i fascynowały liczby, nieco później odkryłem fizykę. Cóż, nadal uwielbiam się włóczyć, ale pragmatyzm wygrał i zostałem inżynierem, co traktuję śmiertelnie poważnie. Zawsze kochałem czytać, a fantastyka — szczególnie SF (cóż za zaskoczenie) — zajmowała szczególne miejsce wśród pochłanianych lektur. Pisanie traktuję jako odskocznię od świata liczb, wzorów i wykresów. Rodzaj higieny intelektualnej. Udzielałem się na forum „Fahrenheita”, później „Fantastyki”. Piszę zarówno opowiadania, jak i publicystykę, ta ostatnia drukiem pojawiała się między innymi na łamach „Nowej Fantastyki”. Jedno z moich opowiadań zamieścił „Szortal”, a teraz z dłuższą formą trafiłem do „Silmarisa”.

Krzysztof Piasek

Sprawa Dariusza G.

Bonum ex malo non fit.

[Dobro nie rodzi się ze zła.]

Seneka Młodszy

12 grudnia 2012 roku

W mroku panującym pod rozłożystym drzewem stał mężczyzna. Ręce wbił głęboko w kieszenie i spod kaptura spoglądał w perspektywę ulicy oświetlonej rzadko rozstawionymi latarniami. W kręgach mdłych świateł, w równych odstępach czasu, pojawiała się sylwetka przechodnia. Samotny człowiek szybko oddalał się, idąc energicznym krokiem. Dariusz Gołębiec postanowił dłużej nie czekać, wyszedł spod nisko wiszących, gołych gałęzi i ruszył w tę samą stronę. Starał się zachować dystans i jednocześnie iść blisko murów, wykorzystując plamy ciemności rzucane przez zadaszenia bram. Był przekonany, że tempo, w jakim pracuje jego serce, predestynuje go do natychmiastowej interwencji kardiologa. Na dokładkę drżały mu nogi i pociły się dłonie, ale mimo wszystko był zdecydowany zrealizować plan.

Człowiek, którego śledził, właśnie dochodził do końca przecznicy. Dalej, po obu stronach wieloklatkowca, stojącego bokiem do ulicy, biegły chodniki. Spotykały się na drugim końcu budynku, przy garażach. To była najkrótsza droga na przystanek tramwajowy, ale ze względu na skąpe oświetlenie rzadko uczęszczana o tej porze. Darek znał okolicę i miał nadzieję, że delikwent pójdzie prosto, wąskim trotuarem wzdłuż czteropiętrowego bloku. Życzeniu Gołębca stało się zadość. To była szansa, żeby zakończyć sprawę. Dariusz ruszył biegiem wzdłuż przeciwległej strony bloku. Musiał pierwszy dotrzeć do garaży. Zdążył i w ostatniej chwili wtopił się w ciemność zalegającą pod osłoną muru. Odgłos kroków śledzonego mężczyzny rozlegał się tuż, tuż. Darek obawiał się, że jego ciężki oddech i kołatanie rozszalałego serca słychać w sąsiedniej dzielnicy. Próbując opanować stres, wyjął z kieszeni taser i odbezpieczył. Kartridż ze strzałkami tkwił na swoim miejscu. Nie było więcej czasu na rozmyślania i wątpliwości. Ofiara wychynęła zza rogu i na jej piersi pojawiły się dwie czerwone kropki. Tańczyły w rytm drżenia rąk trzymających kolbę. Delikatny nacisk na spust i sprężony gaz wyrzucił strzałki. Małe harpuny dosięgnęły celu i jednocześnie przez druciki łączące je z taserem popłynął prąd pod napięciem pięćdziesięciu tysięcy woltów. Efekt był dosłownie porażający. Ciało trafionego mężczyzny wyprężyło się, zduszony okrzyk przeszedł w nieprzyjemny charkot. Pozostałe szczegóły, z powodu ciemności, Darek mógł sobie jedynie wyobrazić: szczękościsk, nabrzmiałe włókna mięśni na szyi. Po chwili półprzytomny, cicho jęczący człowiek znalazł się na ziemi, chwilowo niezdolny do żadnego oporu. Należało się spieszyć. Dariusz nałożył lateksowe rękawiczki i wyjął z kieszeni dwa podłużne przedmioty. Latarkę chwycił zębami i pochylił się nad leżącym mężczyzną. Jasny snop przez moment musnął szczupłą twarz. Charakterystyczny wąski nos i wystające kości policzkowe przywodziły na myśl szczura. Darek wolał mu się zbytnio nie przyglądać. Z pudełka wydobył strzykawkę i dość sprawnie wykonał zastrzyk w żyłę na grzbiecie dłoni. Nie musiał długo czekać na efekty. Agonia była krótka, serce szybko odmówiło posłuszeństwa. Gołębiec ostrożnie wyciągnął strzałki wbite w pierś ofiary, zabezpieczył i schował wraz z częściami kartridża. Jeszcze przetarł ślad po igle — nie chciał ułatwiać pracy lekarzowi sądowemu — wyprostował się i szybkim krokiem ruszył w kierunku ulicy Królewskiej.

Do mieszkania dotarł niespełna godzinę później. Ledwie zdołał wdrapać się na pierwsze piętro. Poziom adrenaliny, który przez kilka ostatnich godzin był ekstremalnie wysoki, opadł, pozostawiając po sobie osłabienie i zawroty głowy. We własnych czterech ścianach Dariusz poczuł się nieco lepiej. Zajrzał do lodówki, ale na widok jedzenia jedynie się skrzywił. Wrócił do pokoju, otworzył barek i nalał do kieliszka solidną porcję metaxy. Upił łyk, usiadł na łóżku i zamyślił się.

13 lipca 2012 roku

Darek, Grzesiek, Gośka i Marzena sączyli zimne piwo, wygrzewając się na tarasie przed wejściem do Akademickiej Strzechy. Mężczyźni z troską spoglądali w kierunku Równi pod Śnieżką. Niegroźnie dotychczas wyglądające cumulusy teraz rosły, a ich brzuchy przybierały brzydki, szary kolor.

— Pogoni nas? — zapytała Marzena.

— Może nie — odparł Grzesiek. — Wyjdziemy na Równię, to zobaczymy, co wisi nad Czechami. Myślę, że do Domu Śląskiego dotrzemy. To już niedaleko. Później zobaczymy.

Darek skrzywił się. To było, ostatnimi czasy, jego trzecie podejście do Śnieżki. Za każdym razem coś szło nie tak. Kilka tygodni temu, również z winy pogody, diabli wzięli plany zdobycia szczytu. Co z tego, że najwyższe wzniesienie Karkonoszy w lecie nie stanowiło wyzwania, zwłaszcza że Dariusz chodził po górach i to dużo. Śnieżka i tak go irytowała.

— Zasuwamy? — Grzesiek odstawił pusty kufel i chwycił plecak.

Gdy minęli kocioł Małego Stawu, stało się jasne, że na południu sprawy idą w złym kierunku. Znad Czech nadciągały czarne chmury. Kilka minut później czwórka przyjaciół stanęła na Równi, podziwiając Śnieżkę, jak zwykle dostojnie królującą nad płaskowyżem. Za to na niebie królowało kowadło ciemnogranatowego cumulonimbusa. Na domiar złego, od czasu do czasu, uszu turystów dobiegał odległy, basowy pomruk.

— Wracajmy.

Darek pokręcił głową.

— Nie. Szybciej będzie zejść na Łomniczkę. Wyciągamy odnóża!

Cała czwórka żwawym krokiem ruszyła w kierunku Domu Śląskiego stojącego u podnóża Śnieżki. Maszerowali, obserwując zastygłe w bezruchu chmury, które nadal groziły burzą, ale jakby nie mogły zdecydować się na przekroczenie granicy. Po niespełna półgodzinie, lekko zziajani, zatrzymali się na rozwidleniu szlaków przed schroniskiem.

— I co teraz? — zapytała Gośka.

— W lewo, za budynkiem, czerwonym szlakiem w dół. Do Karpacza.

— Idźcie beze mnie.

Dziewczyny i Grzesiek spojrzeli ze zdziwieniem na Darka.

— A ty?

— Skoczę na górę i was dogonię.

— Jak chcesz, ale pospiesz się. — Przyjaciel znaczącym gestem wskazał na chmury.

Gołębiec ostrym tempem zaatakował strome podejście. Spieszył się. Szczególnie że chmury znów drgnęły i obejmowały we władanie coraz większą część nieba. Gdy stanął na Śnieżce, świat wokół był już całkowicie pozbawiony barw. Poza tym duło jak cholera. Dariusz zrezygnował z podziwiania widoków i usatysfakcjonowany zdobyciem szczytu, postawił przed sobą nowy cel: nie dać się sponiewierać burzy. Ruszył prawie biegiem. W kilkanaście minut dotarł do miejsca, w którym pożegnał się z przyjaciółmi. Poczuł pierwsze krople deszczu i prawie jednocześnie zobaczył jak błyskawica rozrywa niebo. Huk świadczył o tym, że była blisko, stanowczo zbyt blisko. Darek uznał, że okolica stała się mało gościnna i pognał w dół. Po drodze usiłował sobie przypomnieć, jak daleko jest do starego schroniska Nad Łomniczką i próbował ocenić szanse, że umknie właściwej nawałnicy. Bo o tym, że uda mu się zejść na sucho, już nawet nie marzył.

Lało całkiem solidnie, gdy teren wypłaszczył się i Dariusz dotarł do pierwszych drzew. Ścigały go coraz częstsze i głośniejsze grzmoty. Mężczyzna poprawił kaptur i pobiegł dalej.

Ostatni obraz, jaki był później w stanie przywołać we wspomnieniach, tonął w oślepiającej eksplozji światła.

Pierwszym bodźcem, który dotarł do świadomości Darka, był potworny ból mięśni, szczególnie prawej nogi. Skądś dobiegały przytłumione głosy. Ostrożnie otworzył oczy i ujrzał wysoko nad sobą białą płaszczyznę. Przekręcił głowę i zmusił umysł do wysiłku. Po chwili nadeszło zrozumienie: trafił do szpitala. Usiłował przypomnieć sobie, co się wydarzyło, ale bez skutku. Poczuł się zmęczony i znów zapadł w ciemność.

4 sierpnia 2012 roku

Dariusz, wkraczając na zalaną słońcem płytę Rynku Głównego, miał ochotę podskakiwać i pogwizdywać. Od wydarzeń w Karkonoszach minęło kilka tygodni, nie odczuwał żadnych dolegliwości, czuł się jak nowo narodzony i w dodatku szedł na spotkanie z oszałamiającą brunetką. Agnieszkę poznał niedawno, ale już zdążył z pewnym niepokojem stwierdzić, że myśli o niej zdecydowanie zbyt często.

Wszedł w chłodny cień przejścia przez Sukiennice. Musiał zwolnić, aby nie roztrącać ludzi, jednak ostrożność na niewiele się zdała. Kiedy wkroczył na tablicę upamiętniającą lokację Krakowa, staranował go jakiś jegomość, idący z zadartą głową wzdłuż straganów. Najwyraźniej fascynowały go herby cechów, wymalowane poniżej sklepienia. Darek prawie stracił równowagę, ratując się przed upadkiem, postąpił krok do tyłu i poczuł, że na kogoś wpada.

Nie rozumiał, co się działo. Świat zniknął zakryty szarym tumanem, a Gołębiec czuł, że obija się między ludźmi niczym kula bilardowa. Zacisnął powieki, wziął głęboki wdech, a wypuszczając powietrze, znów otworzył oczy. Szara nicość. Był skołowany, a gdzieś w trzewiach rosła zimna gula strachu. Za wszelką cenę usiłował coś dojrzeć, cokolwiek. Kręcił głową, wysilał wzrok i w końcu wydało mu się, że dostrzega zarysy czegoś. Jeszcze chwila i majak zaczął nabierać wyraźniejszych kształtów. Z mgły wyłoniła się ściana. Nie, cały pokój skąpany w świetle promieni zachodzącego słońca. Na dużym łóżku, w pościeli, leżała staruszka. Pomarszczona twarz w kolorze popiołu, półprzymknięte oczy i usta, z których wydobywał się świst nieregularnego oddechu. Przy posłaniu na krześle siedziała druga kobieta. Blond włosy częściowo zasłaniały zgarbione plecy.

Darek spojrzał przez okno.

— Co jest? — mruknął, patrząc na charakterystyczną wieżę neogotyckiego kościoła świętego Józefa, stojącego na Rynku, ale Podgórskim.

— Mam zwidy! — powiedział głośno i dobitnie.

Patrzył uważnie na kobiety, ale nie doczekał się żadnej reakcji. Stał w kącie i intensywnie zastanawiał się, co ma począć. Nie zdążył wymyślić nic rozsądnego, gdy blondynka drgnęła, wyprostowała się i w końcu wstała. Podeszła do wezgłowia łóżka i wówczas Dariusz zobaczył blady profil. Zadarty nos i brodę lekko podaną do przodu. Kobieta poruszała się powoli, jakby z wahaniem. Ujęła w ręce poduszkę i położyła na twarzy staruszki. Gołębiec zmartwiał. Na jego oczach rozgrywał się dramat. Płynęły łzy, a ręce dociskały różowy jasiek. Już nie było słychać chrapliwego oddechu.

Pokój rozpłynął się w szarej mgle. Dariusz, na skraju paniki, łapał powietrze jak ryba wyrzucona na brzeg. Chciał uciekać, ale bał się poruszyć. Nienaturalny opar w końcu zrzedł i mężczyzna ujrzał przed sobą bladą, kobiecą twarz okoloną jasnymi włosami.

— Niech pan uważa!

— Przepraszam — bąknął, gapiąc się na charakterystyczny nos i podbródek.

Darek chwiejnym krokiem doszedł do ławek stojących u stóp pomnika Mickiewicza. Usiadł ciężko i skulił się, kryjąc twarz w dłoniach. W głowie kołatały mu się urywki słów lekarza ze szpitala w Karpaczu:

— GOPR dostał anonimowy telefon… Został pan porażony piorunem… Niewielkie oparzenia i figura Lichtenberga… Możliwe skutki długofalowe? Problemy ze wzrokiem i słuchem, zaburzenia pamięci krótkotrwałej i długotrwałej, zaburzenia pracy serca… Doszło do niespotykanie długiej utraty przytomności…

Dariusz pamiętał, jak stał przed lustrem w szpitalnej łazience i podziwiał krzaczasty wzór przywodzący na myśl paproć lub jakiś fraktal. Sinobrązową grafikę, dowód spotkania z przeznaczeniem. Wówczas cieszył się, że cała sprawa znalazła szczęśliwy finał, teraz trząsł się ze strachu.

6 sierpnia 2012 roku

Pogodny poranek i aromatyczna kawa. Przepis na solidne podgonienie roboty. Dariusz, będąc wolnym strzelcem, przywykł do pracy od zlecenia do zlecenia, pod presją terminów. Niestety, od zawsze miał problemy z systematycznością. Raz za razem powtarzała się sytuacja, gdy na początku projektu uznawał, że ma mnóstwo czasu i wynajdował setki zajęć ciekawszych niż praca. Za to pod koniec, klnąc na czym świat stoi, zarywał noce. Teraz również gonił go termin, ale nie potrafił skupić się na robocie. Męczyło go wspomnienie wizji z Rynku. W dodatku, gdy tylko próbował zasnąć, widział twarz staruszki. Otwierała oczy i patrzyła na niego ze smutkiem i niemym wyrzutem.

Darek z całych sił próbował racjonalizować całe zajście. Tyle, że to z kolei prowadziło do niewesołego wniosku, iż jego mózg, nieco przysmażony, płatał figle.

— Niech to szlag — wyrzucił z siebie.

Na domiar złego, przedwczoraj, ze spotkania z Agnieszką nic nie wyszło. Czekał pod pomnikiem Mickiewicza, wciąż roztrzęsiony po ostatnich przeżyciach, ale bez skutku. W końcu zadzwonił i ze zdumieniem wysłuchał potoku wymówek obruszonej dziewczyny, która twierdziła, że umówili się pod Słowackim, a nie Mickiewiczem, i to godzinę temu. Darek był przekonany, że to bzdura, ale bywają sytuacje, w których nie warto dyskutować.

Gołębiec westchnął, wziął do ręki telefon, wybrał z listy kontaktów wizytówkę Grześka i wcisnął zieloną słuchawkę. Po kilku sygnałach usłyszał przyjaciela.

— Cześć! — W głosie Dariusza pobrzmiewała determinacja. — Muszę się upić i szukam towarzystwa.

17 sierpnia 2012 roku

Darek i Agnieszka siedzieli w knajpce na Szerokiej. Trochę rozmawiali, trochę obserwowali przechodniów. Upajali się spokojem, którym emanował wieczór.

— Popatrz — dziewczyna dyskretnym ruchem głowy wskazała mur po przeciwnej stronie skweru — mówiłam ci, że to się zdarza.

Uwaga dotyczyła mężczyzny, jak wskazywał ubiór, ortodoksyjnego Żyda, który właśnie zszedł z chodnika na jezdnię i zataczał szeroki łuk.

— Czyli co, omija cmentarz?

— Tak. Tam za murem jest bardzo stary kirkut, który kiedyś prawdopodobnie był większy. Dla wierzącego Żyda cmentarz jest miejscem nieczystym, a właśnie zaczyna się szabat. Nieczysty Żyd nie usiądzie do kolacji szabatowej.

Dariusz w zadumie obserwował oddalającego się człowieka.

— A wiesz, wczoraj babcia spotkała na cmentarzu podgórskim zapłakaną koleżankę — Agnieszka zmieniła temat. — Okazało się, że była na podwójnym pogrzebie. Jakaś kobieta udusiła starą, schorowaną matkę i sama się powiesiła. Straszna tragedia.

Dziewczyna przeniosła wzrok z ulicy na towarzysza. Zmarszczyła brwi i zapytała z troską:

— Darku, co ci jest?

18 września 2012 roku

Wydarzenia sprzed miesiąca powoli bladły. Darek coraz lepiej spał i zaczynał wierzyć, że uda mu się w terminie dopiąć realizowany projekt. Wszelkie wątpliwości zepchnął do najgłębszych zakamarków umysłu, a gdy próbowały stamtąd wyzierać, chwytał je i wciskał na powrót do ciemnego kąta z tabliczką wyparcie.

Jechał tramwajem na spotkanie w centrum. Zły jak wszyscy diabli niespodziewanym wezwaniem do siedziby firmy, dla której często pracował. Obawiał się pytań związanych z bieżącym projektem — jak zwykle był na bakier z harmonogramem — z drugiej strony nasiadówa z zespołem powinna mieć miejsce dopiero za kilka dni. Może ktoś się poskarżył, że czegoś nie przesłał w terminie?

W tramwaju panował ścisk, normalny o tej porze dnia. Na przystanku przy teatrze Bagatela wysiadła garstka ludzi, za to znacznie większa grupa postanowiła udowodnić, że wagon wykonano z gumy. Darek został wtłoczony głębiej i wprasowany w jakiegoś dwudziestoparoletniego, krótkowłosego szatyna. Dariuszowi pociemniało przed oczami, nogi się pod nim ugięły a na plecach poczuł strużki potu. Pieprzony ścisk! Ale problemem nie był brak tlenu.

Stłoczeni ludzie, wnętrze wagonu, wszystko rozmyło się w szarej mgle. Znowu! Przez chwilę nic się nie działo, w końcu opar zaczął rzednąć. Panowała ciemność. Dariusz stał na jakimś tarasie. Przez okno widział wnętrze oświetlonego, przestronnego pokoju. Dokładnie naprzeciw wisiał duży portret papieża Polaka. Gołębiec oderwał wzrok od pomieszczenia i rozejrzał się po okolicy. Po prawej, w oddali, lśniły światła domów. Z przeciwnej strony, za ogrodzeniem, wznosiła się bryła kościoła zdominowana przez wieżę zwieńczoną nietypowym, barokowym hełmem cebulowym. Budowlę wydobywały z mroku smugi światła rzucane przez punktowe reflektory.

Darek kątem oka pochwycił ruch za szybą. Na środku pokoju tkwił mężczyzna, na oko po pięćdziesiątce, z dość wyraźnie zarysowanym brzuszkiem. Kołnierzyk niebieskiej koszuli zdobiła koloratka. Naprzeciw kapłana stał, gwałtownie gestykulując, młody szatyn. Twarz, okoloną krótkim zarostem, wykrzywiał gniew. Ksiądz rozłożył ręce w geście bezradności. Ten drugi zacisnął pięści i ruszył do przodu. Cios posłał duchownego na dywan, jednak mężczyzna podniósł się i usiadł, z rozciętej wargi płynęła krew. Zaczął coś mówić. Napastnik kompletnie nie panował nad sobą. Przypadł do kapłana, chwycił go za koszulę i zmusił do wstania. Krzyczał prosto w twarz, widać było drobinki śliny. W prawej ręce pojawił się nóż. Krótki ruch i ostrze zatopiło się w brzuchu ofiary.

Szara przesłona tylko na moment otuliła świat. Dariusz wciąż zszokowany sceną, która rozegrała się na jego oczach, ujrzał tuż przed sobą zarośniętą facjatę młodego szatyna. Gołębiec krzyknął i szarpnął się do tyłu, ale ścisk skutecznie uniemożliwiał ucieczkę.

— Wszystko okej? — zapytał szatyn. — Nie wyglądasz, człowieku, najlepiej.

Tramwaj zatrzymał się na przystanku. Darek przepchnął się do wyjścia i wydostał na zewnątrz. Było mu niedobrze. Oparł się o drzewo, wziął głęboki wdech i w tym momencie ujrzał tamtego faceta, jak wysiada i rusza wzdłuż ulicy Długiej. Reakcja Dariusza była mimowolna. Odepchnął się od pnia i ruszył za szatynem. Przeszli trzecią część drogi do Nowego Kleparza, skręcili w Filipa i po kilku krokach śledzony mężczyzna wszedł do pubu. Darek zwolnił, minął kolorowy szyld i zatrzymał się. Stał zdezorientowany, dysząc jak po biegu. W myślach powtarzał, jak mantrę, dwa słowa: Zrób coś! Zrób coś! Był bezradny. Tkwił pośrodku chodnika, bezwiednie wyłamywał palce i wodził oczami za przechodzącymi ludźmi. Nagle drgnął. Z pobliskiej przecznicy wyłoniła się postać w sutannie. Pod Dariuszem ugięły się nogi i nie pomogła trzeźwa konstatacja, że to przecież przypadkowy przechodzień. Ksiądz podszedł do krawężnika i zatrzymał się, ponieważ z prawej nadjeżdżał radiowóz. Samochód policyjny również stanął i kierowca gestem zachęcił duchownego do przejścia na drugą stronę.

To była decyzja wywołana kaskadą skojarzeń. Darek obrócił się na pięcie i szybkim krokiem ruszył na Pędzichów. Było zbyt blisko na to, żeby ochłonął i przemyślał dalsze kroki, więc kilka minut później stał w komisariacie przed kontuarem dyżurnego i roztrzęsionym głosem usiłował przekonać policjanta do podjęcia działań.

— Tam siedzi morderca! Zabił, to znaczy chyba zabije. Księdza!

Mundurowy patrzył na zdenerwowanego mężczyznę z niekłamanym zainteresowaniem.

— W jakiejś wsi. W nocy. Nożem.

— Poproszę pana dokumenty.

— Moje dokumenty?! Pieprzyć moje dokumenty! Nie słyszy pan, co mówię?! Tam siedzi morderca. Aresztujcie go! Pospieszcie się, bo ucieknie!

Gołębiec walnął pięścią w blat i tego chyba było zbyt wiele.

— Młody! — zawołał przez ramię policjant. — Wyprowadź pana.

W chwilę później Darek stał na ulicy, a Młody, podparty pod boki, tarasował wejście na komisariat. Mina funkcjonariusza nie wróżyła nic dobrego. Dariusz, zrezygnowany, odwrócił się i noga za nogą ruszył chodnikiem. Powoli dochodził do siebie. W końcu spojrzał na zegarek i zaklął. Wyjął komórkę i wybrał numer do firmy. Wybrzmiały trzy sygnały zanim usłyszał znajomy głos sekretarki.

— Dzień dobry, pani Zosiu — rzucił szybko do aparatu. — Proszę przeprosić szefa i powiedzieć, że za kilkanaście minut będę.

— Ale, panie Darku, szefa nie ma.

— Jak to nie ma? A spotkanie?

— Jakie spotkanie? — Głos sekretarki uosabiał zdumienie.

— No, zespołu projektowego. — Mężczyzna zawahał się. — Dzwoniła jakaś młoda dziewczyna, z sekretariatu.

— Panie Dariuszu, póki co, to w sekretariacie jestem tylko ja i na pewno ani nie jestem młoda, ani do pana nie dzwoniłam. A szef jest w Wiedniu. Do widzenia!

— Do widzenia — mruknął niepewnie Gołębiec, wpatrując się w telefon.

4 października 2012 roku

Darek wykonał szereg badań neurologicznych. Do kompletu tomografię głowy. Wszystkie wyniki były w normie, ale taki rezultat go nie satysfakcjonował. Zdrowi ludzie nie miewają halucynacji, nie mylą terminów i miejsc spotkań, ani w stresie nie biegną na nieistniejące zebrania. Naprawdę wolałby diagnozę, informację o sposobach leczenia i spokojną świadomość, że wszystko się wyjaśniło.

Zamiast tego unikał wychodzenia z mieszkania, a jego głównym zajęciem stało się sączenie metaxy. Dwa czy trzy kieliszki temu dzwoniła nawet Agnieszka z propozycją wyjścia na miasto, ale wykręcił się jakimiś pilnymi obowiązkami. Teraz tkwił na kanapie przed telewizorem z tępym wzrokiem wbitym w ekran. Przez chwilę bezmyślnie bawił się pilotem, by w końcu zakończyć przełączanie kanałów na stacji informacyjnej. Zaczynały się wiadomości, ale Dariusz ledwie rejestrował napływające doniesienia. Z marazmu wyrwał go widok kościoła stojącego na skraju niewielkiego skupiska domów. Nad głównym wejściem wznosiła się charakterystyczna, renesansowa wieża.

— W tym miejscu doszło do tragedii, która wstrząsnęła mieszkańcami wsi. — Głos dziennikarza dobiegał zza kadru.

Operator zakończył ogólną panoramę i skierował obiektyw na zabudowania plebanii.

— Policja potwierdza, że w dniu wczorajszym, prawdopodobnie w godzinach wieczornych, zostało popełnione morderstwo. Życie stracił proboszcz miejscowej parafii, ksiądz Kazimierz Mrawik.

W centrum kadru pojawiło się zdjęcie uśmiechniętego kapłana. O pomyłce nie mogło być mowy, to jego śmierć widział Darek w swojej wizji.

25 października 2012 roku

Dariusz był pobudzony, mruczał coś pod nosem, a czasem wykrzykiwał jakieś na wpół wyartykułowane słowo. Do kompletu niekiedy grzmocił pięścią w kierownicę. W rezultacie samochód, który prowadził, jechał zrywami, szarpiąc niemiłosiernie, a zmiany pasów ruchu przyprawiały innych użytkowników drogi o zawał serca. Darek miał to w dupie, liczyło się tylko jedno: nie zgubić niebieskiego forda!

Z dwupasmówki skręcili w boczną ulicę, a następnie wtoczyli się na osiedle. Typowa zabudowa z lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku. Blokowisko, ale takie, w którym zieleń nie przegrała wojny z miejscami postojowymi. Ford zwolnił, zjechał na pobocze i zaparkował. Jednak kierowca nie wysiadł. Darek zorientował się, że stoją przy ogrodzeniu przedszkola. Za siatką, na kolorowym placu zabaw, dokazywała grupka maluchów. Dariusz nie widział zbyt wyraźnie mężczyzny w sedanie, aż do momentu, gdy tamten nachylił się w kierunku okna po stronie pasażera. Facet trzymał w ręku aparat ze sporym obiektywem.

— Ja pierdolę! — ryknął Gołębiec.

Powróciła do niego wizja z parkingu przed supermarketem. Oczami wyobraźni, podobnie jak kilkadziesiąt minut wcześniej, ujrzał kierowcę forda, jak klęczy i przyciska do siebie małą, może pięcioletnią dziewczynkę, prawie zupełnie nagą. Szatyn jedną ręką obejmował dziecko, a drugą ciągnął do tyłu główkę wrzeszczącego malucha. Dariusz dziękował losowi, że scena z wizji rozgrywała się w jakiejś mrocznej piwnicy. Dzięki temu wiele szczegółów pozostało jedynie domysłem. Reszta wystarczyła, żeby Gołębcem targnęły torsje.

Kierowca sedana skończył robić zdjęcia i samochód potoczył się dalej. Przez jakiś czas kluczyli po osiedlowych ulicach. Wreszcie ford zajechał przed jeden z wieżowców i zaparkował. Mężczyzna wysiadł i spokojnym krokiem podążył do klatki schodowej. Dariusz zdążył nieco zapanować nad nerwami, dzięki czemu był w stanie zacząć myśleć. Doszedł do wniosku, że kluczową sprawą jest dowiedzieć się, gdzie gość mieszka. Później będzie można podjąć decyzję, co dalej. Najgorsze było to, że sukinsyn mógł przyjechać do kogoś z wizytą, co komplikowało by sprawę. Darek truchtem pobiegł w kierunku bramy, w której zniknął śledzony mężczyzna. Na szczęście domofon nie działał. Dariusz wsunął się do środka prawie na czas, żeby usłyszeć odgłos otwieranych drzwi do windy. Nie zastanawiając się wiele, pędem ruszył po schodach. Wiedział, że jest w stanie biec w tempie wjeżdżającej kabiny, więc zorientuje się, na którym piętrze zatrzyma się dźwig. Miał tylko nadzieję, że delikwent jedzie sam.

Winda stanęła na szóstym poziomie. Darek, starając się zapanować nad oddechem, nasłuchiwał, przyczajony na półpiętrze. Po chwili dotarło do niego podzwanianie kluczami i szczęk zamków. Zorientował się, że mężczyzna wysiadł z windy i skręcił w prawo, co zawężało wybór do dwóch mieszkań. Darek, najciszej jak potrafił, pokonał ostatnie siedem stopni i ostrożnie wyjrzał zza rogu. Zdążył zobaczyć, niknącą smugę światła, zgaszoną trzaśnięciem drzwi. Dariusz podszedł i przyłożył ucho do drewnianej powierzchni. Nie wiedział, czego się spodziewał, ale na pewno nie tego, co nastąpiło. Szczęknął zamek i drzwi stanęły otworem. Przerażony Gołębiec wyprostował się i stanął oko w oko z mężczyzną z parkingu. Drobny, pół głowy niższy, stał z workiem śmieci w ręce i wyglądał jak uosobienie zdumienia. Dariusz nie pozwolił mu otrząsnąć się. Pchnął szatyna w głąb mieszkania, wszedł i gwałtownym ruchem zatrzasnął drzwi.

— Co jest?! Kim pan jest?! — Gospodarz wciąż się cofał, był na skraju paniki.

Darek postępował za nim krok w krok. W końcu obaj stanęli na środku pokoju. Po lewej, na ścianie wisiała tablica korkowa, z gęsto upiętymi zdjęciami dzieci. Kolorowe pinezki przyszpiliły różne ujęcia. Robione z daleka w trakcie zabaw i zbliżenia, niektóre nieostre, inne doskonałe. Na samym środku wisiał portret niebieskookiej, uśmiechniętej blondyneczki. Spojrzenie przykuwały urocze dołeczki w policzkach. Dariusz zmartwiał, gdy uświadomił sobie, że zna tę twarz. Przez sekundę świat znieruchomiał. Potem Darka trafił szlag.

— Ty skurwysynu! — wrzasnął, zacisnął pięść i wkładając w cios całą siłę, wyrżnął zwyrodnialca w szczękę.

Efekt był piorunujący. Facet poleciał bezwładnie do tyłu, uderzył głową w szafkę i znieruchomiał z szeroko otwartymi oczami. Wokół walały się śmieci z rozerwanego worka.

26 października 2012 roku

— Zabiłem, zabiłem, zabiłem — powtarzał Gołębiec jak mantrę, leżąc na dywanie w swoim mieszkaniu.

Obok walały się puste butelki.

— Zabiłe…

Budził się powoli. Ból rozsadzał mu czaszkę, a podłoga odgniatała plecy. Pokój przypominał chlew, ale Grzegorz nie miał ani siły, ani ochoty sprzątać. Powlókł się do kuchni i wmusił w siebie kilka kęsów. Wziął butelkę wody, wrócił do pokoju i rzucił się na łóżko.

— Po co ja, kurwa, pojechałem do supermarketu?! — mruknął, zapadając w nicość.

Budził się powoli. Głowa wciąż bolała, ale znacznie mniej. Teraz dominowało uczucie głodu. Wstał, wziął prysznic, zjadł śniadanie i z kubkiem gorącej kawy stanął przed oknem. Patrząc na gołe szkielety drzew, zatęsknił za kojącym widokiem wiosennej zieleni.

Prokurator Stanisław Gawryluk stał na progu pokoju na szóstym piętrze szarego, trzydziestoletniego bloku mieszkalnego. Wpatrywał się w tablicę korkową zapełnioną zdjęciami dzieci i słuchał oficera z zabójstw, który w telegraficznym skrócie referował dotychczasowe ustalenia.

— Mariusz Sadowski, trzydzieści sześć lat. Nienotowany, brak danych o zatrudnieniu. Zgon nastąpił dwadzieścia kilka godzin temu. Przyczyna śmierci: złamanie podstawy czaszki w wyniku upadku, prawdopodobnie po silnym uderzeniu pięścią. Brak śladów włamania. Przypuszczamy, że ofiara wpuściła napastnika. Możliwe, że morderca czaił się pod drzwiami i wtargnął, gdy Sadowski wychodził ze śmieciami. — Policjant wskazał rozdarty worek. — Przesłuchujemy sąsiadów. Niestety, wygląda na to, że w okolicy wejścia do budynku nie ma żadnego monitoringu.

— A to? — Prokurator przeniósł spojrzenie z tablicy korkowej na śledczego.

— Możliwe, że… — Oficer zamknął notatnik i westchnął. — Przesłałem zdjęcie tej tablicy do kumpla. Robi w tej nowej specgrupie, wie pan.

Gawryluk skinął głową.

— Sprawdza, czy któregoś z tych dzieci nie mają w papierach, jako zaginione lub…

Gawryluk powtórnie skinął głową.

Darek duszkiem dopił kawę, odwrócił się od okna i zdecydowanym krokiem ruszył w kierunku stolika.

— Nikt mi, kurwa, nie pomoże — warknął do siebie. — Sam urządzę raport mniejszości.

Otworzył laptop. Miał do wykonania konkretne zadanie. Mógł się na nim skupić i nie myśleć o wątpliwościach, etyce, moralności i całym tym metafizycznym szajsie.

Najpierw założenia. Sposób uśmiercania musiał być sterylny. To było najlepsze określenie, jakie przyszło Dariuszowi na myśl. Odpadał nóż, odpadały wszelkie tępe narzędzia. Darek nie wyobrażał sobie siebie, grzmocącego kogoś pałką, oznaczało to zbyt dużo krwi, zbyt duże ryzyko, zbyt dużo śladów. Pistolet byłby lepszy, jednak hałasował, a jego zdobycie stanowiło kłopot i mogło skończyć się spotkaniem z policją. Trucizna? Ta opcja niosła ciekawe możliwości, przede wszystkim nie oznaczała rozbryzgów krwi i fragmentów mózgu na betonie. Poza tym istniały substancje, która mogły poważnie utrudnić życie lekarzowi sądowemu. W rezultacie w akcie zgonu pojawiłoby się sakramentalne: niewydolność oddechowo-krążeniowa — czyli w tłumaczeniu: cholera wie, co go zabiło. Niestety, trucizna miała też słabe strony. Aplikacja mogła być trudna, a poza tym dostęp do wielu obiecujących środków był albo problematyczny, albo monitorowany.

A gdyby delikwenta najpierw obezwładnić? W głowie Darka wirował kalejdoskop narzędzi mogących służyć do ogłuszania, paraliżowania, krępowania. Żadne nie spełniało wymagań. Na pewno? Mężczyzna przypomniał sobie oglądany niedawno dokument o policji. Na filmie ukazany został między innymi taser. Krótki przegląd Internetu pokazał, że zakup takiej zabawki nie powinien stanowić problemu. Broń pozwalała na użycie kartridżów, które były skuteczne na odległość kilku metrów, a na dodatek, nawet bardzo gruba warstwa ubrania nie chroniła przed skutkami porażenia. I co dalej?

Dariusz sięgnął do nieco zardzewiałej wiedzy z czasów pracy na stanowisku ratownika medycznego. Pierwszą myślą była adrenalina. Łatwa do podania — wystarczał zastrzyk domięśniowy, łatwa do przeoczenia podczas sekcji, ale trudna do dyskretnego zdobycia w niezbędnej ilości. Dariuszowi coś zaświtało, ale nie miał pewności. Wrzucił do sieci kilka zapytań i przejrzał wyszukane dokumenty. Tak, to był pomysł. Chlorek potasu. Co prawda podanie wymagało zastrzyku dożylnego, ale za to zakup nie stanowił problemu. I co ważne, poprawne zdiagnozowanie chlorku potasu, jako przyczyny zgonu mogło być prawdziwym wyzwaniem dla patologa.

Dariusz patrzył na jeden z wyszukanych dokumentów.

— Ciekawe. Wykorzystywany podczas egzekucji — przeczytał.

12 grudnia 2012 roku

Natrętny dzwonek telefonu wyrwał Gawryluka ze snu. Przeklinając pod nosem, sięgnął po słuchawkę i nie siląc się na uprzejmość warknął:

— Słucham!

— Dobry wieczór, panie prokuratorze. Podinspektor Jędrzejewski. Mamy trupa, przy bloku pomiędzy Lea i Królewską. Patolog jeszcze nie przyjechał. My nie jesteśmy w stanie stwierdzić przyczyny śmierci, ale…

— To po co zawracacie dupę? — Gawryluk miał nadzieję, że po raz pierwszy od kilku dni prześpi więcej niż cztery godziny i teraz, gdyby mógł, to by tryskał jadem.

— Zidentyfikowaliśmy delikwenta. Jest notowany i poszukiwany, jako podejrzany o zabójstwo i rozbój.

Dariusz, na wpół leżąc, opróżnił sporą część butelki metaxy i w końcu powieki, ciężkie niczym kamienie młyńskie, opadły. Oddech, z początku niespokojny, wreszcie stał się regularny i Gołębiec zasnął snem sprawiedliwego, wiedząc, że pewien złotnik będzie nadal żył.

5 stycznia 2013 roku

Dariusz wyszedł z Gazowej na Podgórską i poczuł powiew chłodu idącego od Wisły. W atramentowych wodach rzeki przeglądała się kładka Bernatka. Efektownie oświetlona, stanowiła pierwszy plan dla ciężkich łuków przedwojennego mostu Piłsudskiego. Skręcił w kierunku kładki. Był umówiony z przyjaciółmi na prawym brzegu, więc musiał przedostać się przez rzekę. Lawirował wśród ludzi, którzy tłumnie odwiedzali miejsce łączące Kazimierz i Podgórze. Na przyczółku Bernatki powstał mały zator, głównie z powodu kilkuosobowej grupy dresów, którzy uznali, że jest to świetne miejsce na fajkę.

— Przepraszam. — Darek starał dostać się na pomost.

Bez powodzenia. Potknął się o czyjąś nogę, zatoczył i wylądował na plecach młodego chłopaka. Blondyn, przygarbiony w charakterystyczny sposób, przywodzący na myśl szympansa, odwrócił się, wionął nieświeżym oddechem i warknął:

— Spieprzaj, dziadu!

Gołębiec nie usłyszał polecenia. Znajoma, szara mgła na moment pochłonęła wszystko. Gdy opadła, Dariusz stwierdził, że stoi w jakimś ciemnym tunelu. Prawą stroną biegły grube rury ciepłownicze. Pod stropem, żółtym światłem, płonęło kilka żarówek w przemysłowych kloszach. Większość z nich jednak była przepalona albo rozbita. U wylotu stała grupka młodych ludzi, których wygląd przywodził na myśl cele więzienne.

Podniesione głosy i gwałtowna gestykulacja sugerowały, że doszło do kłótni. Konflikt narastał. Gołębiec domyślał się, co będzie dalej. Obserwował i wreszcie się doczekał. Dwóch mężczyzn skoczyło do siebie. Padły pierwsze ciosy i kopniaki. Bezwzględna, uliczna bójka, nie mająca w sobie nic ze scen oglądanych w filmach sensacyjnych. Darek nie był w stanie dostrzec szczegółów w brutalnej kotłowaninie, więc zaskoczył go nagły finał. Jeden z uczestników bijatyki leżał na ziemi, drugi stał nad nim trzymając w ręku nóż.

— Nie słyszałeś? Spierdalaj!

Darek powrócił do rzeczywistości. Stał na Podgórskiej i patrzył w zimne, niebieskie oczy młodego chłopaka. Nic nie odpowiedział. Odwrócił się i szybkim krokiem wszedł na kładkę. Wkrótce stanął w drzwiach knajpy, rozglądnął się po niewielkim pomieszczeniu i wzruszył ramionami. Nie był zdziwiony nieobecnością kumpli. Usiadł przy malutkim stoliku wtłoczonym w mroczną wnękę w pobliżu ubikacji. Wyłączył komórkę i szybko wypił dwa piwa. Zamówił trzecie, ale go nie tknął. Wstał i poczłapał do domu.

Godzinę później wszedł do łazienki w swoim mieszkaniu. Zaczął myć ręce, uniósł wzrok i spotkał się oko w oko z samym sobą. Z lustra wyzierała znajoma, pociągła twarz z niewielką blizną pod okiem. Gapił się na taflę szkła, jakby oczekiwał, że nadejdą stamtąd odpowiedzi na jego pytania. W końcu poirytowany rzucił do odbicia:

— Mam to w dupie! Oni akurat niech sobie łby pourywają!

25 lutego 2013 roku

Darek wkroczył na plac Jeziorańskiego, minął pałac Wołodkowiczów, w którym mieściła się poczta i wreszcie ujrzał okazałą bryłę Dworca Głównego. Na otwartej przestrzeni hulał zimny wiatr. Dariusz postawił kołnierz kurtki i przyspieszył kroku. Pogoda nie sprzyjała spacerom, na szczęście wejście do Galerii Krakowskiej było niedaleko.

W ogromnych drzwiach panował ścisk. Nieprzerwane strumienie ludzi wpływały i wypływały, tworząc wiry i spiętrzenia w zetknięciu z przeszkodami. Darek próbował wślizgnąć się przy framudze, wykorzystując sprzyjający moment. Manewr był prawie mistrzowski, nie uwzględnił jedynie potężnego mężczyzny, który wyłonił się z prawej, zza rogu. Gołębiec wpadł na niego i odbił się jak od ściany.

— Przepraszam — mruknął i poczuł, że zapada się w szarość.

To był najkrótszy przebłysk, jakiego dotychczas doświadczył. Dariusz powrócił do rzeczywistości przerażony i roztrzęsiony. Czuł na ramionach ciężar potężnych dłoni i patrzył w stalowe oczy olbrzyma, który przechylił lekko głowę i przyglądał się Darkowi w sposób, w jaki dzieci niekiedy przyglądają się pająkowi zanim dojdą do wniosku, że ma zbyt dużo odnóży, aby nadal żyć.

— Nie rób tego! Nie idź tą drogą! — Dwa zdania brzmiały jak odległy, basowy pomruk burzy.

Olbrzym zamilkł i opuścił ręce. Dariusz postąpił chwiejnie kilka kroków do tyłu, w końcu odwrócił się i pędem rzucił do ucieczki. Przebiegł większą część Pasażu Wodnego zanim brak oddechu zmusił go do zatrzymania się. Oparł czoło o ścianę i dyszał ciężko.

— To byłem ja. To byłem ja — szeptał.

Darek siedział w ławce pustego kościoła pod wezwaniem świętego Floriana. Czuł się nieco obco, ostatni raz w świątyni był jako młody chłopak, potem uznał, że Bóg świetnie obejdzie się bez niego. Tego dnia również nie zamierzał kajać się czy nawracać. Po prostu, to było pierwsze miejsce w pobliżu galerii, o którym pomyślał, a które gwarantowało ciszę i spokój. Gołębiec musiał opanować nerwy i zastanowić się, a pośród setek sklepów i tysięcy ludzi nie był w stanie. Teraz więc gapił się na barokowe płótno przedstawiające patrona świątyni, ale zamiast rycerza z gigantyczną chorągwią w ręku, górującego nad miastem, wciąż widział scenę z sobą w roli głównej.

Leżał na trawie, w ciemności i w deszczu. To było jak upiorne selfie. Najgorsze były szeroko otwarte oczy. Wpadały do nich krople deszczu, a one pozostawały nieruchome.

Darek przeniósł wzrok z ołtarza na krucyfiks zawieszony nad belką tęczową.

— Co, postanowiłeś wymierzyć sprawiedliwość? — mruknął z ironią.

20 marca 2013 roku

Z windy podziemnego garażu wysiadł elegancko ubrany mężczyzna. Czarne włosy na żel, modny garnitur, wyglancowane buty, w ręku aktówka i popularny tygodnik. Podręcznikowy wizerunek korporacyjnego szczura. Energicznym krokiem ruszył wzdłuż rzędów zaparkowanych samochodów. Gdy mijał białą furgonetkę, upuścił czasopismo. Upadło na posadzkę, ukazując okładkę z wizerunkiem premiera. Brunet podniósł magazyn i prostując się, ujrzał jakiegoś typa wychodzącego zza półciężarówki. Mężczyzna nie budził zaufania. Cała postać, grymas twarzy ozdobionej rudą, kozią bródką, wysunięta do przodu głowa, to, jak trzymał ramiona, wszystko emanowało agresją. Elegancik próbował go wyminąć szerokim łukiem, ale bez powodzenia. Rudzielec zastąpił mu drogę i coś powiedział. Zaczepiony przecząco pokręcił głową i ponowił próbę przejścia mimo natręta. Znów bez skutku. Kozioł wystudiowanym ruchem upierścienionej dłoni strzepnął niewidoczny pyłek z klapy garnituru i znów coś powiedział. Aktówka i tygodnik wylądowały na posadzce. Ważniak pchnął namolca, aż tamten się zatoczył. Odzyskując równowagę, zaśmiał się krótko. Piegowatą gębę wykrzywił grymas gniewu. Szybki wykrok, skręt tułowia i potężny prawy sierpowy wylądował na szczęce bruneta. Facet poleciał bezwładnie na plecy. Napastnik przyskoczył do niego i w szale zaczął wymierzać kopniaki. Ciężkie buciory, raz za razem, rzucały ciałem nieprzytomnego eleganta, ale to było zbyt mało. Brutal podskoczył i z impetem wylądował na klatce piersiowej ofiary.

Darek przedarł się przez szarość do rzeczywistości. Siedział w poczekalni lekarskiej. Spojrzał w lewo. Obok na krześle spoczął rudzielec z małą bródką. Głowę oparł o ścianę, ramiona splótł na piersi w taki sposób, że było widać prawą dłoń. Na każdym palcu srebrzył się pierścień lub obrączka, ale uwagę przyciągała wyszczerzona, trupia czaszka nasunięta na mały palec.

Dariusz wyszedł z przychodni przed rudzielcem. Jakoś nie mógł pozbyć się przekonania, że lekarz i tak nie ma na biurku jego kartoteki. Powoli zapadał zmierzch, co było okolicznością sprzyjającą. Darek wsiadł do samochodu, włożył kluczyki do stacyjki, ale ich nie przekręcił. Poprawił się w fotelu i czekał. Kilkanaście minut później z budynku wyszedł delikwent. Gołębiec zastanawiał się: pieszy czy kierowca? Jednak kierowca. Stary, czerwony volkswagen włączył się do ruchu i pojechał w stronę pobliskiego skrzyżowania. Dariusz potoczył się za nim.

— No to, dokąd jedziemy? — mruknął do siebie.

Mozolnie przeciskali się przez tradycyjnie o tej porze zatłoczone ulice miasta. Podążali na wschód i Darek zaczął podejrzewać, że jadą do Nowej Huty. Nie przepadał za tą częścią Krakowa, ale w przeciwieństwie do wielu innych osób, rzadko odwiedzających socrealistyczną dzielnicę, poruszał się po niej dość sprawnie.

Niebawem minęli Plac Centralny i dojechali do skrzyżowania nazywanego B1, położonego w najstarszej części Huty. Volkswagen zwolnił i zaparkował. Charakterystyczne budynki z lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku, połączone w długie łańcuchy łukami pasaży, okalały szeregi podobnych do siebie, obszernych podwórzy. Te przestrzenie, odizolowane od głównych ulic, były ostojami zieleni, mimo to zawsze sprawiały na Darku wrażenie ponurych. Nawet za dnia, więc nie bardzo uśmiechało mu się włóczenie po nich po zmroku. Z drugiej strony znalezienie w tych kwartałach ciemnych i odludnych zakątków nie powinno nastręczać problemów.

Kierowca volkswagena wysiadł i ruszył w kierunku najbliższego przejścia przez kamienicę. Okolica wyglądała na opustoszałą, ostatnich przechodniów minęli znacznie wcześniej, zaraz po zjechaniu z Placu Centralnego. Darek musiał chwilę odczekać, nie chciał, aby rudzielec zaczął podejrzewać, że ktoś za nim łazi. Gdy szczupła sylwetka zniknęła za załomem muru, Dariusz wyskoczył z samochodu i truchtem podążył śladem Kozła, jak go nazywał w myślach. Pod sklepienie pasażu Gołębiec wszedł już powoli. Po drugiej stronie zatrzymał się w głębokim cieniu i dokładnie zlustrował podwórze. Panował głęboki półmrok, mdły blask ledwie kilku latarni parkowych, przesłoniętych drzewami, tworzył odosobnione, drgające plamy żółtawego światła. W pierwszym momencie Darek pomyślał, że zgubił rudego, ale chwilę później dojrzał plecy mężczyzny zmierzającego ukośnym chodnikiem do jednej z bram. Dariusz podążył w tym samym kierunku. Po kilku krokach zszedł z trotuaru, stanął ukryty za pniem kasztanowca, wbił ręce w kieszenie i zaczął się zastanawiać. Był zbyt daleko, żeby zdążyć wślizgnąć się na klatkę schodową i zorientować, do którego mieszkania wszedł Kozioł. Na domiar złego zaczął padać deszcz.

— Cholera, mogę tu kwitnąć do usranej śmierci.

Rozejrzał się wokół. Podwórko jak podwórko. Po lewej, niedaleko, majaczył trzepak i kępa krzewów. Darek obejrzał się przez prawe ramię i drgnął. Ujrzał altanę śmietnikową i doznał nieprzyjemnego uczucia déjà vu. Nie zdążył go zracjonalizować, gdy poczuł, że ktoś jest za nim. Dłoń wielkości bochna zasłoniła Darkowi usta, a szarpnięcie odchyliło głowę do tyłu. Napastnik musiał zdecydowanie górować wzrostem nad Gołębcem, bo przyduszony czuł, że jest przyparty do klatki piersiowej tamtego. Dariusza sparaliżował strach. Nie był zdolny do żadnej reakcji. To przesądziło sprawę. Poczuł ukłucie z boku szyi, a chwilę później stwierdził, że uginają się pod nim nogi. Kompletnie nie panował nad swoim ciałem. Ucisk na usta zelżał i napastnik delikatnie ułożył sparaliżowaną ofiarę na trawie. Darek nie był w stanie poruszać nawet gałkami ocznymi, więc zobaczył twarz oprawcy dopiero, gdy tamten pochylił się nad nim. Dariusz nie był zaskoczony, już nie. Wpatrywał się w niego mężczyzna z Galerii Krakowskiej, charakterystycznie przechylając głowę.

Nic się nie działo. Czas stanął w miejscu. Jedynie krople deszczu wpadające do szeroko otwartych, nieruchomych oczu Darka, powodowały, że ostrość stopklatki pokazującej ogromną twarz pozostawiała wiele do życzenia. W końcu olbrzym położył dłoń na czole Dariusza. Było w tym geście coś pieszczotliwego. Kontury oblicza w polu widzenia Gołębca zaczęły się rozmywać. To koniec? — zapytał siebie w myślach, ale w tym momencie spostrzegł, że winna temu jest szara mgła spływająca znikąd.

Garaż podziemny. Z windy wysiada elegant. Czarne włosy na żel, modny garnitur, wyglancowane buty, w ręku aktówka i popularny tygodnik. Mężczyzna pewnym krokiem podąża wzdłuż rzędów zaparkowanych samochodów. Gdy mija białą furgonetkę, czasopismo upada na posadzkę, ukazując okładkę z wizerunkiem premiera. Brunet podnosi magazyn i wyciąga kluczyki. Pobliskie, czarne audi odpowiada na elektroniczny zew. Chwilę później samochód i kierowca, przy akompaniamencie basowego pomruku silnika, opuszczają podziemia.

Szara mgła.

Ten sam mężczyzna, ale tym razem ubrany w topowe dżinsy i skórzaną kurtkę. Wysiada z samochodu zaparkowanego przed dużym, eleganckim domem. Kluczem otwiera furtkę, wchodzi na podwórko i zerka na zegarek. Klnie pod nosem. Wbiega do budynku, pokonuje schody na piętro, skacząc po dwa stopnie. Szarpnięciem otwiera drzwi do sypialni i zamiera. Na skotłowanej pościeli leży naga para. Twarze kobiety i mężczyzny zastygają w wyrazie przerażenia i zaskoczenia. Brunet powoli, bardzo powoli, podchodzi do szafki przy wezgłowiu łóżka. Podnosi teczkę, taką z gumką, na dokumenty. Kochankowie wpatrują się w niego jak zahipnotyzowani. Mężczyzna w skórze wkłada papiery pod pachę, odwraca się do ściennej szafy. Odsuwa drzwi. Kobieta chyba coś krzyczy, jej kochanek wyskakuje z łóżka. Brunet odwraca się, w dłoni trzyma rewolwer. Nieruchome, czarne oczy, nieruchomy czarny wylot lufy. Pierwszy strzał trafia stojącego po drugiej stronie pokoju mężczyznę w środek twarzy. Drugi i trzeci wywołują czerwone wykwity na piersi kobiety. Zabójca odwraca się w kierunku wejścia i po raz drugi zamiera. W drzwiach, w koszulce nocnej, stoi może czteroletnia dziewczynka. U jej stóp rośnie kałuża.

Szara mgła.

Wielka, przechylona twarz na tle ciemności.

— Zrozumiałeś? — zapytał szeptem olbrzym.

Dariusz zrozumiał. Zrozumiał słowa z galerii. Rozumiał, ale w żaden sposób nie mógł odpowiedzieć. Czuł, że się dusi. Jego mięśnie oddechowe nie były w stanie napełnić płuc. Bolało. Bolało, jak jasna cholera. Obraz przed oczami zamazywał się. To już nie była wina kropel deszczu, ani szarej mgły.

— Jeszcze tylko chwila.

17 września 2027 roku

Prokurator Stanisław Gawryluk przewrócił kartkę i złożył jeszcze jeden podpis w aktach sprawy, która nim wstrząsnęła. Podobnej nigdy nie miał w swojej, przecież niekrótkiej, karierze. Pożar szpitala miał tragiczne skutki. Ponad dwadzieścia ofiar, prawie wyłącznie dzieci. To akurat nie dziwiło — ogień strawił skrzydło dziecięce. Prawdziwy szok wywołała informacja, że przyczyną dramatu było podpalenie. Pamiętał, jak druzgoczące wrażenie na śledczych zrobił raport straży pożarnej. Kto mógł się dopuścić czegoś takiego? Śladów materialnych pozostało niewiele, za to mnóstwo świadków do przesłuchania. Badania pogorzeliska pozwoliły ustalić, że zarzewie znajdowało się pod schodami, w łączniku przylegającym do oddziału psychiatrii dziecięcej. Niestety, pracownicy urządzili tam małą graciarnię, która okazała się świetną pożywką dla ognia. W pobliżu odnaleziono zwęglone zwłoki nastoletniej dziewczyny. Identyfikacja nie była prosta. W końcu okazało się, że to dochodząca pacjentka psychiatrii. Pozostała część rekonstrukcji zdarzeń opierała się na zeznaniach oraz zapisach monitoringu.

Karolina Górna po zakończeniu sesji terapeutycznej wymknęła się z oddziału wyjściem ewakuacyjnym i przedostała do klatki schodowej w łączniku. Zeszła na dół i tam musiała przesiedzieć mniej więcej do dwudziestej trzeciej. Miała przy sobie dwie butelki płynnej podpałki do grilla. O dwudziestej trzeciej dwadzieścia straż pożarna odebrała pierwsze zgłoszenie o pożarze w szpitalu.

Historia życia i choroby Karoliny Górnej była równie przejmująca jak jej śmierć. Gdy miała niespełna cztery lata, został brutalnie zamordowany jej ojciec. Sprawca skatował go w podziemnym garażu biurowca. Blisko dwa lata później matka wyszła powtórnie za mąż. Niestety, ojczym okazał się prawdziwym skurwielem. Zaczęło się od wrzasków, potem doszło bicie. Obrywała i Karolina, i matka. W dniu dziesiątych urodzin dziewczynka po raz pierwszy została zgwałcona. Sprawa wyszła na jaw zdecydowanie zbyt późno, a jej ostateczny finał pogrążył w żałobie wiele osób.

Prokurator zamknął teczkę z aktami.

Autorka o sobie:

Studentka indologii i sanskrytu. Pasjonatka języków kompletnie nieprzydatnych oraz wszelkich mitologii. Pisze, odkąd w gimnazjum koleżanka zapoznała ją z ideą fanfiction.

Jagoda Hajzner

Napad

— I chuj, dupa, cycki!

— Penis, pośladki, piersi. Proszę, po co tu wulgaryzmy? — westchnęła Agnieszka, zapalając kolejnego papierosa.

— Mówię ci, że to był wampir! — warknęła Karolina, nie przerywając wędrówki od biblioteczki do okna i z powrotem.

— Tak, słyszałam, już to mówiłaś. — Agnieszka zaciągnęła się spokojnie.

— Miał kły na dobre dziesięć centymetrów — kontynuowała Karolina.

— Nie ma opcji, by zmieściły mu się w ustach.

— No dobra, ale były wielkie. Gdzieś takie. — Pokazała długość palcami. — Widziałaś kiedyś faceta z takimi zębami?

— Nie.

— A ja tak! Wczoraj w nocy! — krzyknęła i tupnęła nogą. — Miał czerwone oczy i próbował mnie ugryźć! W szyję! Dosłownie!

Agnieszka westchnęła cierpiętniczo.

— Serio! Kto podczas napadu, zamiast żądać portfela i komórki, rzuca się, żeby gryźć w szyję?!

— Nie wiem, nigdy mnie nikt nie napadł — powiedziała Agnieszka, ale Karolina wcale jej nie słuchała.

— A kiedy przypierdoliłam mu torbą, zniknął! Słyszysz?! Tak po prostu! Rozpłynął się w powietrzu!

Agnieszka westchnęła ponownie.

— Okej, kochana, posłuchaj. — Strzepnęła papierosa nad popielniczką. — Byłaś pijana…

— Nie. Aż. Tak — wycedziła Karolina przez zęby.

— Nie kwestionuję tego, że ktoś cię napadł, ale musisz przyznać, że było ciemno, a ty nie do końca trzeźwa. Prawdopodobnie kły i czerwone oczy ci się przywidziały, a gość zwiał w te pędy, bo się przestraszył.

— Aga, mówię ci, że to był wampir.

Karolina stanęła naprzeciwko przyjaciółki, opierając dłonie na stole i groźnie marszcząc brwi.

— Policji też to powiedziałaś? — zapytała Agnieszka uprzejmie.

— No… Nie do końca… — Karolina zrobiła skonsternowaną minę. — Jak zadzwoniłam, to powiedziałam tylko, że mnie jakiś facet napadł i chyba próbował zgwałcić, a jak już przyjechali na miejsce i zaczęli pytać, jak wyglądał, no to już powiedziałam, że miał kły i czerwone oczy…

Agnieszka skinęła głową na znak, że rozumie.

— I co oni na to?

Karolina niepewnie przestąpiła z nogi na nogę.

— Wyśmiali cię? — drążyła Agnieszka.

— No właśnie nie! Znaczy… Ten facet… bo przyjechał facet z babką… No to on wydawał się taki nie teges… — Agnieszka pytająco uniosła brwi. — Zmieszany się wydawał, ale ta babka od razu do mnie, czy ja myślę, że mnie wampir zaatakował, a on wtedy do niej: „Boże, Iksińska, nie możesz tak po prostu pytać ludzi, czy ich wampir zaatakował” — powiedziała Karolina, naśladując całkiem zgrabnie bas policjanta.

— Iksińska?

— No nie pamiętam, jak się kobita nazywała! Czekaj… Mam jej wizytówkę w torbie…

— Dobra, daruj sobie. — Agnieszka machnęła ręką. — Pewnie sobie z ciebie jaja robili — orzekła.

— Też tak pomyślałam, ale ta policjantka tylko ramionami wzruszyła i dalej do mnie, czy to był ten wampir, czy jednak nie, a że ja już zdążyłam wytrzeźwieć kompletnie, to mi się głupio zrobiło i jej mówię, że no tak, tak wyglądał, ale to w sumie pewnie prank jakiś był czy coś, nie?

— Pewnie tak — zgodziła się Agnieszka, wydmuchując dym nosem.

— No właśnie, myślałam, że mi przytakną dla świętego spokoju, bo w sumie to już dosyć tego miałam i jeszcze kretynkę z siebie zrobiłam. Poza tym weź, środek nocy, pizga jak cholera, a ci mnie przesłuchują na ulicy pod monopolowym. No, ale ta kobieta pokręciła głową i powiedziała, że jej się wydaje, że to jednak był wampir… A ten policjant zrobił dokładnie taką samą zażenowaną minę jak ty teraz… W każdym razie kazali mi go opisać.

Karolina wznowiła wędrówkę po pokoju.

— Ta policjantka powiedziała, że dużo wampirów w tym mieście nie ma, a że to był facet, to samo w sobie eliminuje połowę podejrzanych, a jak jeszcze jakieś szczegóły podam, to gnoja znajdą bez problemu i poinformują kogo trzeba, żeby go kara spotkała — mówiła dalej, z zaaferowaniem wymachując rękami. — No to im mówię, że wzrostu to miał około metr siedemdziesiąt, może z hakiem, jak ja, ale trochę wyższy był chyba ode mnie. Włosy jasne, poza tym miał na sobie bluzę w liście marihuany. I jak o tym zielsku powiedziałam, to ta policjantka stwierdziła, że spoko, ona wie już wszystko, co potrzeba.

Karolina zrobiła pauzę, by wziąć głębszy oddech.

— I? — ponagliła ją Agnieszka, gasząc papierosa w popielniczce i sięgając po kolejnego.

Więc ta policjantka zadzwoniła gdzieś i mówi: — „No, Igrekowski, weź ty może panuj nad tym swoim bydłem…”. Dosłownie tak mu powiedziała i potem: „bo oni znów się po mieście zaczynają rozłazić. A Kowalski…”. Nie pamiętam nazwiska…

— Tak, wiem, wiem…

— „A Kowalski przed chwilą na jakąś pannę napadł, a ja mam lepsze rzeczy do roboty niż popierdalanie za tymi twoimi takimi owymi…” tu poleciała niezłą wiązanką, serio, nawet mi wstyd powtarzać, ale temu facetowi, co z nim gadała, to się to chyba nie spodobało, bo się zaraz strasznie wkurzyła i odeszła kawałek dalej, żeby się na niego wydzierać, a ten policjant wziął mnie na stronę, żeby mnie pocieszać czy coś.

— Przystojny jakiś? — wtrąciła Agnieszka.

— Z obrączką i zdjęciem dziecka w portfelu — odparła natychmiast Karolina.

— Ha! Zauważyłaś. — Agnieszka zarechotała wrednie.

Karolina zarumieniła się lekko i wzruszyła ramionami.

— No, ale do sedna. W końcu ta policjantka się rozłączyła i powiedziała mi, że już wszystko załatwione, gnoja znajdą i jego… — zawahała się chwilę — …mistrz — Agnieszka parsknęła. — Wiedziałam, że tak zareagujesz! Powiedziała, że jego mistrz się tym zajmie, bo ten gość, co mnie zaatakował, metrykalnie nie żyje od pół wieku, więc oni prawnie nic nie mogą zrobić i poprosiła, żebym o tym nie rozgadywała za bardzo — zakończyła Karolina.

Agnieszka śmiała się już w głos.

— O, stara! Ale cię wrobili!

— Ha. Ha. Tak, bardzo śmieszne — nadąsała się Karolina. — A ja i tak uważam, że… — Nie dokończyła, ponieważ przerwał jej dzwonek do drzwi.

Obie popatrzyły zdziwione w stronę przedpokoju.

— Otworzę — burknęła Karolina. Spodziewała się domokrążcy zamierzającego opchnąć jej jakiś cudowny wynalazek po okazyjnej cenie, tymczasem zobaczyła mężczyznę w średnim wieku z wielkim koszem różowo-białych róż.

— Pani Kalinowska, zgadza się? — zapytał z sympatycznym uśmiechem.

Karolina skinęła wolno głową, gapiąc się na niego z otwartymi ustami.

— Mam przesyłkę dla pani — oznajmił mężczyzna, wręczając dziewczynie kosz kwiatów. — I jeszcze wiadomość. — Wyciągnął z wewnętrznej kieszeni płaszcza zalakowaną, brązową kopertę. — Pragnę również przeprosić za to, co się stało w nocy. Naprawdę bardzo nam wszystkim przykro.

— Okej, dziękuję — bąknęła Karolina, niepewnie przyjmując list. — Kim pan właściwie jest? — Przez chwilę zamierzała jeszcze zapytać, o jakich „wszystkich” chodzi, ale zrezygnowała.

— Kurierem — odparł mężczyzna, jakby była to najoczywistsza rzecz na świecie.

— Nie powinnam pokwitować odbioru? — upewniła się Karolina.

— Nie, nie. Nie trzeba. Panu Bystramowi moje słowo wystarczy.

— Rozumiem — powiedziała Karolina, choć wcale nie rozumiała.

Mężczyzna uśmiechnął się szerzej, ze współczuciem i skłonił głęboko.

— Życzę pani miłego dnia — powiedział na odchodne.

Karolina dygnęła niezgrabnie, zamykając za nim drzwi.

— Kto to był? — zapytała Agnieszka, wychylając się z dużego pokoju.

— Kurier. — Karolina popatrzyła na kwiaty, tak jakby zaraz miało coś z nich wyskoczyć.

— Wow, od kogo to?

— Nie wiem, potrzymaj — powiedziała, wciskając przyjaciółce kosz.

Sama otworzyła kopertę ostrożnie, uważając, by nie uszkodzić za bardzo pieczęci. W środku znajdował się krótki list napisany atramentem na drogim, czerpanym papierze oraz czek. Karolina wybałuszyła oczy, widząc wypisaną na nim sumę.

— Ktoś miał gest, nie ma co — skomentowała Agnieszka, zaglądając jej przez ramię. — Co napisał?

Karolina popatrzyła na kartkę. Pismo było pochyłe, z fantazyjnymi zawijasami, ale wyraźne.

Szanowna Panno Karolino,

Jako Mistrz Warszawskiego Konwentu pragnę w imieniu własnym, a także wszystkich członków naszego stowarzyszenia, wyrazić najszczersze ubolewanie z powodu przykrego incydentu, którego stała się Pani ofiarą dzisiejszej nocy.

Proszę przyjąć nasze płynące z głębi serca przeprosiny i skromną darowiznę, która, mam nadzieję, przynajmniej częściowo zrekompensuje krzywdę, jakiej zmuszona była Pani doświadczyć.

Zapewniam, że sprawca zdarzenia został już surowo ukarany oraz że dołożę wszelkich starań, by do podobnej sytuacji więcej nie doszło.

Byłbym również zobowiązany, gdyby zechciała Pani zachować to zdarzenie dla Siebie.

Z wyrazami szacunku,

Hrabia Zygmunt Kazimierz Bystram herbu Tarnawa

Karolina na wszelki wypadek przeczytała list dwa razy, po czym jeszcze raz popatrzyła na czek.

— Wiesz co? — zwróciła się do Agnieszki. — Muszę zapalić…

Autor o sobie:

Rocznik Czarnobyla, urodzony w Olkuszu. Tworzę od kilku lat, przygodę z pisaniem zaczynałem na portalu „Nowej Fantastyki” „fantastyka.pl”. Publikowałem w kilku antologiach, między innymi „Bizarro bazar”, „Zombiefilia” i „Gorefikacje”. Na papierze debiutowałem w „Nowej Fantastyce” opowiadaniem „Eustachy Soplica kontra półdemon”. Obecnie współpracuję z magazynem „Szortal”, gdzie prowadzę dział wywiadów, oraz z portalem „Niedobre Literki” — polskim centrum bizarro. Od trzech miesięcy jestem szczęśliwym tatą.

Karol Mitka

Życie pod psem

I

Kiedy Roman Krzakowski obudził się, przeżył szok. Ujrzał przed swoją twarzą pysk Amika. Kundel świdrował właściciela spojrzeniem wyłupiastych ślepi, unosił nieco prawą wargę, odsłaniając kły, i delikatnie poruszał nosem, jakby węszył. Teoretycznie nie było w tym oczywiście nic dziwnego, pies, gdy tylko wyczuł, że jego pan już nie śpi, często wskakiwał na łóżko i szturchał go pyskiem bądź zaczepiał łapą, ale dziś Krzakowski zauważył pewną różnicę. Była to spora różnica i z początku mężczyzna pomyślał, że nadal śpi. Pomrugał dla pewności, uszczypnął się kilka razy, najpierw lekko, potem nieco mocniej, ale dziwny obraz wcale nie rozpłynął się w powietrzu, nie zniknął niczym przebita bańka mydlana. Trwał za to w najlepsze, nadal wpędzając Romana w konsternację.

Amik nie należał do największych przedstawicieli swojego gatunku, był wręcz kurduplem. Gdyby zmierzyć go w kłębie, miałby może ze trzydzieści centymetrów wysokości. A teraz, nie wiadomo jakim cudem, górował nad Romanem i, co jeszcze dziwniejsze, stał na tylnych łapach. Nie podskakiwał śmiesznie, jak robią to tresowane pieski w cyrku, nie usiłował złapać równowagi, ale trzymał pion tak naturalnie, jakby urodził się z tą umiejętnością.

Przez chwilę mierzyli się wzrokiem. Krzakowski, oniemiały, nie za bardzo wiedział, co ma zrobić. W końcu jego pies urósł do rozmiarów dorosłego człowieka. Na wszelki wypadek jeszcze raz uszczypnął się w rękę. Amik dalej świdrował go wzrokiem. W głowie Romana wykiełkowała straszna myśl, że prawdopodobnie zwariował. Alkoholu prawie nie tykał, od tygodnia nie miał w ustach nawet piwa, o czymś mocniejszym nie wspominając. Wczorajszy dzień spędził samotnie, więc nie było możliwości, że dla żartu ktoś dodał mu czegoś na przykład do herbaty. Co prawda jadł na obiad sos grzybowy, ale wątpił, by pomylił halucynki z maślakami, których tyle swojego czasu nazbierał. Więc to na pewno szajba.

W końcu pierwszy zareagował pies. Przy akompaniamencie warknięć i pomruków pacnął Romana łapą w głowę. Zaskoczony mężczyzna rozdziawił usta. Czegoś takiego się nie spodziewał.

— Co ty wyrabiasz, Amik! — krzyknął, wymachując rękoma.

Kolejne uderzenie spadło na jego twarz, a po nim następne. Krzakowski zerwał się z łóżka z mocnym postanowieniem sprania pupilowi tyłka, ale ledwie stanął na nogi, zachwiał się i runął jak długi na dywan. Zaklął szpetnie pod nosem i podjął kolejną próbę ustania prosto. I tym razem bez skutku. Oparł się o ścianę, ale i to nie pomogło. Zupełnie, jakby miał rozregulowany błędnik. Wyrżnął o podłogę z głośnym stęknięciem.

Amik przyglądał się tym wyczynom beznamiętnym wzrokiem. Roman zmęczył się w końcu i zaległ bez ruchu pośrodku pokoju. Leżał wpatrzony w sufit i zastanawiał się, co poszło nie tak. Czyżby umarł i trafił do piekła? Ale skąd taka kara? Zawsze uważał się za dobrego właściciela. Nigdy nie bił swojego ulubieńca, karmił go należycie, regularnie wyprowadzał na spacer, odrobaczał. Za co więc dopadła go taka karma?

Spojrzał na psa i ku swemu przerażeniu spostrzegł, że ten najnormalniej w świecie się uśmiecha. Był to uśmiech pokraczny, karykaturalny, ale i tak wyrażający pogardę i coś jeszcze, czego nie potrafił nazwać. Satysfakcję? Strach sparaliżował Romana całkowicie. Krzakowski poczuł, że ciało oblewa mu pot i dopiero teraz zauważył, że nie ma na sobie ubrania. Dziwne, bo zawsze spał w majtkach i podkoszulku. Odruchowo zakrył dłońmi genitalia. Sam nie wiedział po co. Wstydzić się psa, to nieco dziwne, ale wstydzić się psa, w którego oczach widać błysk inteligencji — to brzmi już sensowniej.

Amik tymczasem wyszedł z pokoju, zostawiając Romana samego. Mężczyzna słyszał, jak kundel chodzi po mieszkaniu, otwiera szafki, przeszukuje szafy. Upłynęło może z dziesięć minut, a zjawił się ponownie. Odziany w szary płaszcz, z głową skrytą pod niewielkim kapeluszem, w łapie ściskał smycz zwieńczoną czerwoną obrożą.

Krzakowski na ten widok parsknął dzikim śmiechem. Upewnił się co do wcześniejszych podejrzeń. Postradał zmysły. Tak po prostu. Teraz wystarczyło tylko poczekać na smutnych panów w białych kitlach. Ubiorą go w gustowny kaftan z wiązanymi za plecami rękawami, zapakują do karetki i zawiozą do krainy wiecznej szczęśliwości, gdzie nafaszerowany kilogramami tabletek będzie snuł się w kółko przy ścianie korytarza, rozmawiał z aniołami albo wydrapywał na stole podobizny mieszkających w jego głowie postaci.

Krzakowski przypominał w tej chwili przewróconą na plecy biedronkę, rozpaczliwie usiłującą wrócić do prawidłowej pozycji. Chichotał jak opętany, wymachiwał kończynami, kręcił się jak igła kompasu w polu zakłóceń elektromagnetycznych.

Amik obserwował go, nie reagując. Dopiero po jakimś czasie zrobił coś, czego mężczyzna w życiu by się nie spodziewał. Pies kucnął przy nim i zaczął go drapać po brzuchu, po jądrach i pod pachami. Krzakowski momentalnie się uspokoił. Rozdziawił usta i trwał tak, niczym posąg, zaskoczony i zszokowany. Nawet nie protestował, kiedy w pewnym momencie Amik przełożył mu przez głowę skórzaną obrożę i zacisnął ją na szyi, a potem, przy akompaniamencie pomruków, delikatnie szarpnął smycz.

Krzakowski nie zareagował. Leżał dalej, wyzywająco patrząc kundlowi w oczy. Kolejne szarpnięcie, tym razem nieco mocniejsze. Roman nadal się nie poruszał.

— Chybaś, Amik, ocipiał! — krzyknął.

W odpowiedzi pies wyszczerzył kły i warknął groźnie.

— Spierdalaj! — głos Krzakowskiego załamał się.

Amik pochylił się. Kły psa znalazły się niebezpiecznie blisko tętnicy szyjnej Romana. Mężczyzna poczuł ciepło oddechu zwierzęcia na skórze. Zrozumiał, że w bezpośredniej walce nie ma żadnych szans. Zostałby prawdopodobnie brutalnie pogryziony. Nie pozostało mu zatem nic innego, jak posłusznie wykonywać polecenia, a w międzyczasie szukać jakiegoś sposobu powrotu do normalności. O ile oczywiście taki sposób istniał. Odwrócił się na brzuch, następnie uniósł na łokciach. Podwinął kolana pod siebie i na czworaka ruszył za Amikiem.

Dokładnie w chwili, kiedy pies otworzył drzwi mieszkania i wyszli na klatkę schodową, do umysłu Romana Krzakowskiego dotarła straszna prawda, którą tak długo odpychał, a powinien był zaakceptować już na samym początku. To nie Amik był psem Romana. Teraz to Roman był człowiekiem Amika.

II

Droga na dół była dla Romana prawdziwą mordęgą. Stopnie były wąskie, dostosowane do ludzkich stóp, ale kroczący na tylnych łapach Amik radził sobie bez problemu. Krzakowski, wlokący się za kundlem na czworaka, zawył z bólu i o mało nie runął na półpiętro, kiedy betonowy kant stopnia wbił mu się w piszczel. Wycofał się, po czym rozmasował podrażnione miejsce, ale mocne szarpnięcie za smycz zmusiło go do podjęcia kolejnej próby. Tym razem schodził bokiem. Wyraźnie zniecierpliwiony Amik prychał i powarkiwał, świdrując mężczyznę wyłupiastymi oczkami.

Na dworze panował nieprzyjemny chłód. Był co prawda dopiero początek jesieni i temperatura nie spadała poniżej dziesięciu stopni, ale silne podmuchy wiatru sprawiały, że wydawało się dużo zimniej. Dla człowieka ubranego choćby w dresowe spodnie i byle jaką bluzę taka pogoda nie stanowiłaby problemu, jednak dla nagiego Romana wyjście z domu w taki ziąb było prawdziwą torturą. Mężczyzna kochał ciepło. Zimowe wieczory spędzał najczęściej opatulony grubym kocem przed telewizorem bądź z książką, delektując się gorącą herbatą z miodem i odrobiną rumu.

W kilka sekund po tym, jak wyszedł z klatki, zaczął trząść się jak przy ataku drgawek. Ciało obsypała mu gęsia skórka. Szarpnął się gwałtownie do tyłu, ale obroża wpiła się w gardło tak, że aż stracił dech. Upadł na chodnik, zamknął oczy i zwinął się w kłębek, dygocząc.

Amik, widząc to, warknął groźnie. Roman wyciągnął rękę w górę i pokazał psu środkowy palec. Kundel z całej siły pociągnął smycz. Krzakowski zacharczał, ale dalej leżał. Choć obroża wżynała mu się w szyję, choć coraz trudniej było oddychać, nie poddawał się. Postanowił, że choćby miał zostać uduszonym, nie pozwoli pomiatać sobą zwykłemu mieszańcowi. Zresztą, rasowcowi też by nie pozwolił. Pies najwyraźniej też nie miał zamiaru dać za wygraną. Mężczyzna krztusił się i chrząkał, ślina obficie ciekła mu z ust, język zwisł, a oczy wyszły z orbit. Cera nabrała fioletowej barwy. Pod powiekami zatańczyły złote błyski. Poczuł, że szura po betonie. Ból ścieranej skóry nieco go otrzeźwił. Miał nadzieję, że ten koszmar właśnie tu i teraz się skończy. Że odejdzie z tego parszywego padołu i trafi gdzieś, gdzie będzie mu lepiej. Cieplej i przytulniej. Gdzieś, gdzie żadne porośnięte sierścią bydlę nie będzie się nad nim pastwić.

Nagle wszystko ustało. Ucisk na szyi zelżał. Roman łapczywie wciągnął kilka haustów powietrza. Czyżby wygrał tę małą bitwę? Zdołał udowodnić Amikowi, że jednak to on nadal jest panem? Pozwolił sobie na nieśmiały uśmiech satysfakcji, który jednak szybko zszedł mu z twarzy, gdy poczuł na plecach pierwsze razy. Smycz świszczała w powietrzu, znacząc skórę Romana czerwonymi pręgami. Mężczyzna natychmiast poderwał się na dwie nogi, jednak zaraz zachwiał się i wyrżnął głową o chodnik. Na moment stracił przytomność, ale piekący ból zaraz go otrzeźwił. Zebrał się w sobie i pod nawałą batów podźwignął na czworaka. Bicie ustało.

Jego plecy wyglądały, jakby ktoś przyłożył do nich rozpaloną do czerwoności kratownicę. Z niektórych ran sączyła się krew. Roman rozejrzał się, ale nie potrafił dostrzec szczegółów otaczającego go świata. Wszystko było zamazane i zasnute mgłą. Głowę rozsadzało potworne pulsowanie w miejscu, gdzie się uderzył. Zwymiotował obficie. Przez moment bał się, że doznał wstrząsu mózgu. Ale gdy opróżnił żołądek, wszystko wróciło do normy. Znów widział wyraźnie. Przykucnął, by złapać oddech, a Amik, ku zaskoczeniu Krzakowskiego, wydobył z kieszeni płaszcza paczkę papierosów, włożył sobie jednego do pyska i zapalił. Delektował się dymem, dzięki czemu Krzakowski mógł zlustrować otoczenie.

To, co widział, napawało go przerażeniem. Pozornie nic się nie zmieniło. Niebo było błękitne jak zawsze, koło chodników stały zaparkowane samochody, a drzewa, pokryte żółknącymi już liśćmi, rosły w tych samych miejscach co jeszcze wczoraj. Tyle, że zamiast ludzi wyprowadzających swoich pupili, po trawnikach spacerowały psy z przedstawicielami Homo sapiens prowadzonymi na smyczach i łańcuchach.

Biały pudel imieniem Fafik ubrany w dresowe spodnie i bluzę z kapturem chodził wkoło bloku z sąsiadem Romana z trzeciego piętra, panem Kowalskim. Facet szedł posłusznie przy nodze psa, również nagi jak go Pan Bóg stworzył i radośnie poruszał biodrami na boki, jakby ten spacer był najlepszym, co spotkało go w życiu.

Jasiek Bińkowski pilnowany przez brązowego jamnika w jeansowych spodniach i kurtce z tego samego materiału sikał koło latarni, nie zważając na to, że uderzający o lampę strumień moczu obryzguje mu brzuch. Gdy skończył, wywrócił się na plecy i wytarzał w kałuży własnych szczyn. Pies solidnym klapsem w tyłek przywołał podopiecznego do porządku.

Pelagia Boćwińska, spasiona staruszka spod trzynastki, szarpała się ze swoim yorkiem. Okazało się, że babcia ciągnie do zdechłego ptaka leżącego pod jednym z drzew. Wpakowała go sobie do ust i, nawet nie przeżuwając, łyknęła z błogim wyrazem na twarzy.

Kawałek dalej jakiś znany Romanowi z widzenia dresiarz wyprowadzany przez pitbulla próbował wskoczyć na plecy biegającego luzem metalowca z bloku obok. Gdy udało mu się to, zaczął z nim zawzięcie kopulować. Pitbull przyglądał się tym igraszkom beznamiętnie. Kiedy dres wytrysnął w odbyt długowłosego, pies po prostu szarpnął smycz. Łysy posłusznie za nim podążył, plamiąc chodnik kapiącym jeszcze ze sflaczałego członka nasieniem.

Niespodziewanie do Krzakowskiego zbliżyła się jego dobra koleżanka z sąsiedniej ulicy, wyprowadzana przez swoją suczkę rasy husky, Beladonnę, odzianą w białą spódniczkę na ramiączkach. Roman skrycie podkochiwał się w dziewczynie, dlatego widok zupełnie gołego obiektu westchnień przyprawił go o szybsze bicie serca. Zawiesił wzrok na dyndających przy ziemi, kształtnych piersiach i poczuł, że twardnieje mu członek. Równocześnie ucieszył się, że wreszcie spotkał kogoś, z kim może nawiązać kontakt.

— Ania! Ania! — krzyknął.

Ania spojrzała w jego stronę i mógłby przysiąc, że uśmiechnęła się.

— Ania, szybko! — dodał. — Chodź tutaj! No chodź!

Dziewczyna pociągnęła za smycz, a jej opiekunka wspaniałomyślnie pozwoliła, by oboje spotkali się. Amik również w żaden sposób nie wyrażał sprzeciwu. To dobrze, pomyślał Krzakowski. Może uda nam się z Anką jakoś czmychnąć.

Psy musiały się znać, bo merdały wesoło ogonami i nawiązały rozmowę składającą się z warknięć, chrząknięć i popiskiwań.

— Anka, cholera jasna, o co tu chodzi? Co się dzieje? — zagadał Krzakowski do koleżanki.

Nie odpowiedziała. Gapiła się za to na mężczyznę nieobecnym wzrokiem, a jej twarz nie wyrażała żadnych emocji.

— Anka, kurwa mać, odezwij się! — krzyknął, po czym delikatnie pacnął ją dłonią w policzek.

Nadal milczała. Usiadła naprzeciwko kolegi i śmiesznie przekręcała głowę na boki, jakby jedynym wyrazem, który rozumiała, było jej imię.

— Boże, Anka, daj jakoś znać, że mnie słyszysz! — powiedział Roman płaczliwie i trącił dziewczynę w ramię.

Ta odeszła kawałek, odwróciła się tyłem do Krzakowskiego i kucnęła. Bez żadnego skrępowania zdefekowała dosłownie metr od niego. Prawie zwymiotował, gdy w nozdrza uderzył go smród gówna. A kiedy spojrzał w oczy dziewczyny, gdy radośnie dreptała po własnych odchodach, i zobaczył, że są to oczy tępego zwierzęcia, popłakał się.

Beladonna, na widok tego, co zrobiła jej podopieczna, wymownie dotknęła łapą nosa, pożegnała się z Amikiem przyjaznym liźnięciem w pysk i odeszła. Roman również posłusznie podążył za Amikiem do domu. Był załamany. Czyżby został jedynym świadomym człowiekiem na tym parszywym świecie, opanowanym przez psy? Oglądał kiedyś taki film, pod tytułem „Planeta małp”. Pomyślał, że z jakiegoś niewytłumaczalnego powodu Ziemia stała się planetą psów.

III

Popołudnie Roman spędził na leżeniu koło stołu i obserwowaniu Amika. Pies rozsiadł się na kanapie z butelką piwa i oglądał telewizję. Najpierw wiadomości. Wilczurowata spikerka opowiadała o najważniejszych wydarzeniach dnia, a przynajmniej tyle Krzakowski wywnioskował z pojawiających się na ekranie zdjęć oraz nagrań. Języka, jakim posługiwały się psy, kompletnie nie rozumiał.

Potem szedł film opowiadający o parze dalmatyńczyków, którym zła suka rasy amstaff próbowała ukraść sto ludzkich niemowląt, by zrobić z ich skóry gustowne torebki. Po przerwie reklamowej puszczono serial o perypetiach rodziny ubogich mieszańców wynajmujących pokój w domu należącym do małżeństwa snobistycznych yorków.

Po sitcomie Amik wyłączył telewizor i poszedł przyrządzić sobie obiad. Z niesamowitą wprawą posługiwał się kuchennymi sprzętami, choć budowa łap teoretycznie powinna mu uniemożliwiać wykonywanie pewnych czynności. Krzakowski ze zobojętnieniem obserwował, jak pies rozmraża mięso, obiera i kroi warzywa na zupę, a potem smaży sobie kotlety schabowe. Dopiero kiedy Amik nałożył jedzenie na talerz, żołądek Romana przypomniał o sobie głośnym burczeniem.

Pies usiadł przy stole i zaczął pałaszować posiłek, bez problemu korzystając ze sztućców. Nos Krzakowskiego podrażniły roznoszące się po pokoju zapachy. Do ust mężczyzny napłynęła ślina. Uświadomił sobie, że przecież od samego rana nic nie miał w ustach. Chwilę walczył ze sobą i gdyby miał na ciele ubranie, pewnie schowałby dumę do kieszeni. Niestety, nie posiadał już odzienia, dlatego tylko odepchnął ją na bok, po czym kucnął koło krzesła, na którym siedział pies i spojrzał na Amika błagalnym wzrokiem. Ten nie reagował, więc delikatnie trącił go ręką w udo. Kundel spojrzał w dół i łapą delikatnie odepchnął podopiecznego. Roman nie dawał za wygraną. Po raz kolejny tyrpnął pokrytą sierścią nogę. Amik wyjął z pyska przeżuwany właśnie kawałek mięsa i rzucił mężczyźnie pod nogi. Krzakowski oniemiał. Szturchnął psa jeszcze raz. Amik trzepnął go w głowę i odsuwając się nieco od stołu, kopnął mięso w jego kierunku.

W Romanie zagotowało się. Był nagi, głodny i wściekły. Pod wpływem impulsu poderwał się na obie nogi i zwalił na stół, wylewając zupę na Amika. Poparzony pies zaskomlał dziko, wstał i z całej siły kopnął Krzakowskiego w brzuch. Ten potoczył się kawałek i skulił. Wrzasnął, kiedy ostre kły zagłębiły się najpierw w jego ramieniu, potem łydce. Amik nie gryzł do krwi, ale na tyle mocno, żeby dać do zrozumienia, kto tutaj rządzi.

Poniżony Krzakowski wycofał się do drugiego pokoju i ułożył na dywanie. Kolejny raz tego dnia zapłakał. Wolałby stać się, jak reszta sąsiadów, tępym zwierzęciem. Czym zasłużył sobie na zachowanie pełnej świadomości? Nie wiedział. I przypuszczał, że nigdy się nie dowie. Zmęczony i umorzony głodem, zasnął.

Obudził się wieczorem. Z niespokojnego snu wyrwał go odgłos otwieranych drzwi. Wyjrzał na korytarz. Okazało się, że Amik miał gościa. Odwiedziła go Beladonna w towarzystwie Anki. W Romanie coś pękło. Drugi raz zobaczył osobę, na której mu zależało, sprowadzoną, tak zresztą jak i on, do poziomu pozbawionego praw bydlęcia. Zwykłej maskotki trzymanej we w miarę dobrych warunkach jedynie dla rozrywki.

Psy przywitały się liźnięciem w pyski. Następnie suka odpięła Ankę ze smyczy. Dziewczyna radośnie pląsała dokoła swej pani, wskakiwała na Amika, który czochrał ją po włosach, wywracała się do góry nogami w oczekiwaniu na pieszczoty.

Roman nieśmiało wychynął do przedpokoju. Spojrzeniem pełnym nienawiści zmierzył zwierzęta. Tak, zwierzęta, ponieważ podświadomie cały czas traktował psy jako istoty niższe. Został zignorowany. Zarówno przez Ankę, co zraniło go najbardziej, jak i przez Beladonnę oraz Amika.

Wrócił na dywan. Kiszki grające marsza oraz myśli o tym, co będzie dalej, nie pozwoliły mu zasnąć. Nie wiedział, jak długo leżał. Z pokoju obok dochodziły jakieś dziwne dźwięki. Postanowił to sprawdzić. Po chichu wszedł do salonu, a to, co zobaczył, wmurowało go w ziemię. Na podłodze leżała Anka, która, przekrzywiając z zaciekawieniem głowę, przyglądała się Amikowi i Beladonnie radośnie baraszkującym na kanapie. Krzakowski, uświadomiwszy sobie pewną rzecz, wybuchnął śmiechem.

— Kurwa — mruknął do siebie. — Niby zachowują się jak ludzie, ale nadal robią to „na pieska”.

Niespodziewanie w jego głowie zakiełkowała pewna myśl. Początkowo odepchnął ją, ale coraz silniej przebijała się do jego świadomości. Tak, gdyby tylko chciał, on również mógłby dać upust swoim popędom. Anka leżała tu naga, zupełnie nieświadoma tego, co się z nią dzieje. Gdyby chciał to wykorzystać… Nie, sumienie by mu nie pozwoliło. Czuł do tej kobiety niesamowity pociąg, ale to byłoby barbarzyństwo. Zachowanie na poziomie neandertalczyka, który bez zbędnych ceregieli zaciągał samicę za włosy do jaskini i tam brał.

Już miał wrócić do swojego pokoju, by dalej leżeć na dywanie i katować się czarnymi myślami, lecz wtedy Anka spostrzegła go. Uniosła się i na czworakach zbliżyła. Obeszła go dokoła, trąciła ręką w nos, pchnęła głową w bok. Roman, patrząc na jej dyndające piersi, nagi, owłosiony srom, dostał wzwodu. Walczył chwilę ze sobą, wizualizując sobie scenę, kiedy Anka deptała po własnych odchodach, ale instynkt okazał się silniejszy. Zaszedł dziewczynę z tyłu i wsadził jej palec do pochwy, a kiedy nie zaprotestowała, a wręcz zaczęła z rozkoszą pojękiwać, ujął w dłonie jej piersi i wgramolił się na nią.

Teraz w mieszkaniu słychać było sapanie dwóch par.

IV

Rano Roman czuł się jak gówno. I nie chodziło tu wcale o samopoczucie fizyczne. Duszę mężczyzny trawił moralny kac, bo to, co wczoraj zrobił z Anką, traktował jak gwałt. Był na siebie wściekły. Jako istota rozumna, powinien potrafić pohamować swoje żądze. Powstrzymać się. W jakiś sposób zniechęcić dziewczynę do tego, na co w sumie przyzwoliła. Nie! To nie było żadne przyzwolenie. To tak, jakby uprawiał seks z kimś sparaliżowanym, albo w śpiączce. Fakt, że nie protestowała, według niego wcale nie oznaczał, że wyraziła zgodę.

Snuł się po mieszkaniu jak struty. Gdy Amik zabrał go na spacer, nawet nie protestował. Załatwił się szybko i pociągnął kundla do domu. Psu długość przechadzki najwyraźniej też odpowiadała, bo pozwolił podopiecznemu poprowadzić się ku klatce schodowej. Przenikliwie zimny wiatr nawet pokrytej futrem istocie dawał się we znaki.

Myśli Krzakowskiego skierowały się na inne tory dopiero, kiedy Amik wyszedł do pracy. Stojąc już na chodniku, kundel pomachał przyciskającemu nos do szyby mężczyźnie, wsiadł do żółtego fiata Cinquecento, którym niegdyś Roman woził go do weterynarza, po czym odjechał.

Na Krzakowskiego czekała ustawiona w kącie kuchni metalowa miska wypełniona jakąś brązową breją oraz taka sama z wodą. Spróbował jedzenia. Nie smakowało jak nic, co kiedykolwiek miał w ustach, ale w gruncie rzeczy nie było takie złe. Pusty żołądek domagał się natychmiastowego wypełnienia, więc wpychał pokarm do ust rękoma, choć ten przelewał się przez palce. Pochłonął wszystko. Zaczął nawet wylizywać miskę, ale uświadomił sobie, że jego pies robił dokładnie tak samo, dlatego szybko przestał. Wszystko, co upodabniało go do tych futrzastych bydląt, poczytywał za złe.

Teraz, najedzony i wypoczęty, mógł skupić się na tym, co planował zrobić od dłuższego czasu. Pragnął uprzykrzyć Amikowi życie tak bardzo, jak tylko to możliwe. Zaczął od salonu i ściągnięcia ze stołu obrusu i wszystkiego, co na nim stało. Popielniczka rąbnęła o podłogę, ale, w przeciwieństwie do wazonu, który skończył w kawałkach, z racji tego, iż wykonano ją z grubego szkła, nie pękła. Krzakowski postanowił jej pomóc. Dwa razy trzasnął nią o ścianę. Bez efektu. Solidna kurwa, pomyślał. Rzucił w okno. Szkło rozbryznęło się, a popielniczka wylądowała na trawniku, przy okazji raniąc w głowę jakiegoś biegającego luzem faceta.

Krzakowski podbiegł do telewizora i również zrzucił go na ziemię. Ekran pękł na pół, posypały się iskry. Po chwili coś błysnęło i cienka smużka dymu rozpłynęła się w powietrzu. Potem postrącał z mebli wszystko, co zdołał dosięgnąć. Ozdobne kryształy skończyły jako niemożliwe do ułożenia puzzle. Papiery z niższych szuflad fruwały w powietrzu, a gdy opadły, całkowicie zakryły dywan. Roman z wściekłą pasją miął je i targał. Niektóre nawet przeżuwał, by wysmarować klejącą miazgą wszystkie szyby. Następnie powyrzucał z szafy ubrania i obsikał je.

Po salonie przyszła kolej na kuchnię. Z trudem przewrócił lodówkę, powyciągał z szafek talerze i porozbijał je, wysypał sztućce. Niemałym wyzwaniem było zatkanie szmatami zlewu i odkręcenie wody, ale i to zdołał zrobić.

Pobiegł do sypialni, którą zdemolował totalnie. Nożem pociął pościel i porozwlekał po całym mieszkaniu pierze, pochlastał łóżko oraz zasłony. Potem ze złośliwym uśmiechem satysfakcji przyklejonym do twarzy tworzył na obiciach mebli skomplikowane impresje z nacięć.

Młotkiem, który przypadkiem nawinął mu się pod rękę, roztrzaskał klozet, powybijał dziury we wszystkich drzwiach oraz poobijał ściany.

W końcu opadł z sił. Wgramolił się na zdewastowaną kanapę i głośno sapiąc obserwował wodę, która chwilę wcześniej zaczęła wylewać się ze zlewu i teraz z każdą sekundą jej poziom w mieszkaniu podnosił się. Nie minęło pół godziny, a zaczęła się przelewać przez próg na klatkę schodową. Krzakowski zasnął.

Obudził go huk wysadzanych drzwi, po którym nastąpiły bieganina, wycie, szczekanie i seria warknięć. Do mieszkania wpadło kilka wilczurów odzianych w strażackie stroje. Za nimi wkroczył Amik. Jeden wszedł do kuchni, zakręcił kran i pokazał kundlowi wepchniętą w odpływ szmatę. Amik zmiął ją w łapie i przeszedł się po mieszkaniu. Jego wyłupiaste oczka jeszcze bardziej wychodziły z orbit, kiedy oglądał poczynione przez Krzakowskiego szkody. Warga sama unosiła się, obnażając kły, a z pyska dobywało się ciche warczenie.

Roman, gdy zobaczył w progu pokoju Amika, zwinął się do pozycji embrionalnej. Ukrył głowę między rękoma i naprężył ciało w oczekiwaniu na pierwsze razy. Spodziewał się solidnego lania, nie wykluczał też pogryzienia. Kundel nie raz dawał do zrozumienia, że zęby służą mu nie tylko do rozdrabniania pokarmu i zdolny byłby użyć ich również w innym celu. Krzakowski uświadomił sobie, że może nawet zginąć. Wystarczyłoby, że Amik nieco mocniej wpije kły w jego szyję, a mężczyzna umrze uduszony, bądź z utraty krwi, gdyby tamten rozszarpał tętnicę.

Czekał cierpliwie z zamkniętymi oczyma, ale nic z tego, czego się spodziewał, nie nastąpiło. W końcu, zniecierpliwiony, rozwarł powieki i uniósł nieco głowę. Amik nadal tam stał. Ich spojrzenia spotkały się. Wzrok psa był pełen wściekłości, ale i pogardy. Jego ciało drżało i widać było, że z trudem utrzymuje spokój. Wydobył z kieszeni płaszcza telefon komórkowy i wystukał numer. Usłyszawszy głos po drugiej stronie słuchawki powiedział kilka słów w psim języku, po czym odwrócił się i wyszedł.

Krzakowski leżał i zastanawiał się nad dalszym rozwojem wypadków. Co mogło go czekać? Skoro nie został sprany na kwaśne jabłko, to może Amik darował mu ten wybryk i wszystko będzie jak dawniej? Ale on wcale nie chciał, by było jak dawniej. To znaczy chciał, ale powrotu do czasów, kiedy to kundel był zwierzęciem domowym, a Roman jego panem. Dopadło go totalne zobojętnienie. Zapadł jakby w letarg.

Amik pojawił się ponownie po kilkunastu minutach. Towarzyszyły mu dwa pitbulle ubrane w białe kitle. Kundel wskazał łapą Romana, a psy zbliżyły się do niego ostrożnie. Jeden trzymał w łapie strzykawkę. Dopiero widok igły otrzeźwił Krzakowskiego.

— Rany boskie! — wrzasnął. — One chcą mnie uśpić!

Zerwał się z wersalki w desperackiej próbie ucieczki, ale cała trójka rzuciła się na niego. Został powalony na ziemię. Wymachiwał rękoma, prężył się, kopał i nawet usiłował gryźć, ale nie miał najmniejszych szans. W ferworze walki nawet nie poczuł igły, która na dosłownie sekundę zagłębiła się w jego pośladku. Zaczął słabnąć. Przed oczyma zatańczyły mroczki. Na czoło wystąpiły krople potu. Mięśnie odmówiły mu posłuszeństwa, paraliż ogarniał całe ciało. W końcu zwiotczał, utonął w ciemności. Jeszcze przez moment słyszał warknięcia trzymających go psów, a potem nastąpiła zupełna cisza.

Pitbulle ujęły Romana za ręce oraz nogi i wyniosły z mieszkania. Amik stał w oknie i przyglądał się, jak mężczyzna zostaje wrzucony na pakę białej półciężarówki. Tym razem nie machał podopiecznemu na pożegnanie.

V

Przebudzenie nie należało do najprzyjemniejszych. Po pierwsze, było zimno. Potwornie zimno. Krzakowski otworzył oczy i poruszył nieco głową, ale wszystko wokół jawiło mu się jako niewyraźna, rozmazana plama. Zamrugał. Obraz wyostrzył się. Zobaczył ścianę pokrytą odłażącą już farbą. Niewielki fragment oderwał się i opadł mu na czoło. Czyli albo trafił do nieba, piekła, albo zwariował, bo grawitacja działała przecież pionowo, nie w poziomie. Pokręcił głową i wtedy ujrzał pręty. Teraz zrozumiał. Wcześniej patrzył na sufit, nie na ścianę. Czyli leżał na plecach. Spróbował się podnieść. Najpierw obrócił się na brzuch, potem podźwignął i stanął na czworaka. Zemdliło go. Zwymiotował obficie.

Otarł usta dłonią i zlustrował otoczenie. Znajdował się w zabudowanej z trzech stron klatce, jakieś trzy na trzy metry. W jednym z rogów leżała wypełniona wodą miska. Zbliżył się do niej i spróbował się napić, ale płyn tak śmierdział, że Romanem znowu szarpnęło.

Podszedł do prętów. Chciał wsunąć między nie głowę, ale były zbyt gęsto wprawione. Zresztą to, co zobaczył, wystarczyło w zupełności, by pozbawić go wszelkich złudzeń co do własnego, dalszego losu. Wokół stało pełno podobnych klatek, a w każdej zamknięty był nagi człowiek. Mężczyźni, kobiety, a nawet dzieci. Jedni chodzili w kółko, przy ścianach, jak zwierzęta, które nieraz oglądał w zoo. Inni leżeli we własnych ekskrementach, śmierdzący i zaniedbani. Jakiś starzec chyba umarł, bo wyprężył się nagle, po czym zaległ w bezruchu. Ktoś wył przeraźliwie, kilkuletni chłopiec zapamiętale uderzał głową w pręty, aż krew zalewała mu twarz.

Umysł Krzakowskiego pracował jeszcze powoli, po solidnej dawce leku uspokajającego był zmulony. Mężczyzna przyglądał się temu wszystkiemu obojętnie, drżąc z zimna. Dopiero wieczorem dotarło do niego, dokąd trafił. Sam w to nie wierzył, ale prawda okazała się gorzka i brutalna. Amik oddał swego podopiecznego do schroniska. Schroniska dla ludzi.

Najgorszy był pierwszy tydzień. Roman na zmianę miotał się po klatce, ubliżał dwóm chuderlawym kundlom, przynoszącym trzy razy dziennie ohydną papkę, która z jedzeniem nie miała wiele wspólnego, oraz miskę cuchnącej wody, a nocami dygotał z zimna i płakał. Uważał, że nie zasłużył na taki los. Szczerze nienawidził tego, kto stworzył ten świat i kto, w ramach zemsty, czystej złośliwości, czy innej pobudki, pozostawił go przy pełni zmysłów. Jeśli miała to być kara za jakieś grzechy, o których nawet nie wiedział, to niezwykle udana. Jeśli nagroda, to chuj z nią, myślał. I chuj z nagradzającym.

Po jakichś dwóch tygodniach poczucie niesprawiedliwości ustąpiło zobojętnieniu. Krzakowski przestał się skarżyć, bo i nie było nikogo, kto by te skargi zrozumiał. Jadł to, co mu dawali, pił paskudną wodę, załatwiał się pod siebie, leżał i tył. Tak mijał dzień za dniem. Początkowo jeszcze je liczył, ale po dwóch miesiącach przestał.

Kilka razy przyszło mu do głowy, by popełnić samobójstwo, ale zabrakło odwagi. Nie bał się śmierci, tę przyjąłby z chęcią. Przerażało go samo umieranie. A nie było sposobu dokonania na sobie szybkiej i bezbolesnej egzekucji.

Tak minęło pół roku. Przez ten czas przez schronisko przewinęło się wiele psów, gotowych zaadoptować człowieka. Niestety. Na Romana żaden z gości nawet nie spojrzał. Krzakowski podejrzewał, że uprzedzano potencjalnych chętnych, dlaczego tutaj trafił. Zresztą, czy u innego psa byłoby mu lepiej? I tak traktowano by go jak zwierzę, wszedłby drugi raz do tej samej rzeki. Nie widział dla siebie perspektyw.

Dobrze, że nie miał możliwości przejrzenia się w lustrze. Gdyby ujrzał swoje odbicie, możliwe, że nie poznałby się. Przytył trzydzieści kilo, zarósł jak wiking, do tego był brudny i potwornie śmierdział. Miał po prostu dość.

Wszystko skończyło się pewnego czerwcowego poranka. Do jego klatki weszły kundle w towarzystwie starego buldoga. Krzakowskiemu założono kaganiec, skrępowano ręce i nogi, po czym zaniesiono do półciężarówki. Dwie butelki wódki przeszły z łap do łap. Auto odjechało.

Buldog nie patyczkował się. Kiedy tylko dojechali do celu, wszedł na pakę i trzasnął Krzakowskiego w głowę metalowym prętem. Mężczyzna nawet nie zdążył zorientować się, co się z nim dzieje. Pierwszy cios ogłuszył go, kolejny rozbił czaszkę. Trzeci zmasakrował mózg. Buldog zaciągnął zwłoki do swojej pracowni.

EPILOG

Miesiąc po oddaniu Romana do schroniska Beladonna wyszła za Amika i wprowadziła się do niego. Kolejny miesiąc później psy zostały szczęśliwymi rodzicami. Czwórka potomstwa dawała młodej parze wiele radości, ale niestety pieski okazały się chorowite. Jakiś czas później dopadło je zapalenie płuc. Amik był u wielu lekarzy, ale żaden nie potrafił wyleczyć zwierzątek. Wdały się powikłania. W końcu kundel usłyszał o pewnym znachorze, a ten polecił mu pewnego starego buldoga, handlującego nie do końca legalnym, ale niezwykle skutecznym lekarstwem. Amik nie zastanawiał się długo. Odnalazł poleconego psa i zakupił specyfik. I nawet gdyby zdawał sobie sprawę, że wyleczył szczenięta smalcem zrobionym z Romana Krzakowskiego, nie przejąłby się tym zbytnio.

Anka również zaszła w ciążę. Powiła bliźniaki, które Amik natychmiast po urodzeniu utopił.

Autor o sobie:

Urodzony w 1975 r. w Krasnymstawie wyznawca Philipa Kindreda Dicka.

Grzegorz Patroń

Jak na sznurku

Supertajne spotkanie właśnie się rozpoczęło. Szefowie największych koncernów świata błagali na kolanach, by ich, właśnie ich firmą zarządzał, prowadząc świetlistym szlakiem ku giełdowej hossie, jednak Ren Czartowski wyrzekł skromnie (tonem gościa, który przebył wszystkie drogi, odnajdując PRAWDĘ): „Kochane ludziki, to nie moja skala”, pokręcił z niesmakiem głową i wyszedł, ignorując rozpaczliwe gesty klęczących menedżerów. Zgodnie z logiką snu po kilku krokach dotarł na małą, prywatną wyspę, gdzie w gronie przyjaciół miał spędzać czas na niewyszukanych rozrywkach i rozmowach po coraz mniej egzotyczny świt. I właśnie wtedy, gdy miał ujrzeć roześmiane twarze, by bawić się jak nigdy dotąd, wizja odpłynęła, porzucając go z uczuciem dojmującej straty.

— Niech to… — rzucił niepewnie.

Rozbudzał się, grzebiąc tu i ówdzie dłonią, wciąż trzymając senną ułudę na cienkiej nici pomiędzy jawą a krainą zużytych marzeń, gdy wątłe połączenie puściło. Zaniepokojony zerknął na Całodobowy Rejestrator Morfeusz Model Total 4.v22. Urządzenie było nieaktywne. Więc nic nie zachowa z tej nocy, poza przerażającym poczuciem pustki. Niemal dziecinnym głosem, jakby licząc, że z offu dobiegnie wszechwładny komentarz, wyprowadzając go z błędu, wyrzekł:

— Nie tak kończą się sny z katalogu. Może nawet mój własny mózg to wykombinował. A więc mam puste konto. Brawo. Piękny poranek.

— Na śniadanie stać cię więc tylko na parówki. Najlepiej firmy „Zdeprawowane Świnki Egzalta-tacji” — odparł z kamienną twarzą siedzący w fotelu sąsiad, As Kos. Jego obecność nie była niczym dziwnym, już dawno, tak na wszelki wypadek, wymienili się zapasowymi kluczami do mieszkań. Kolejny dialog Ren przeprowadził wyłącznie w myślach.

„— Wiem, że jesteś reklamowym robotem, perfidnie przybrałeś tylko formę mego kumpla, bo podpisałem jakąś tam zgodę marketingową. Zjem „Po czwakroć witaminizowane serdelki rozkoszy”. Nieczuły jestem na wasze brzydkie, podstępne zagrywki.

— Panie Czartowski, znów pan wygrał — zachrobotał z szacunkiem robot i sztywno opuścił pokój, już w drodze tracąc rysy twarzy sąsiada”.

W rzeczywistości Ren pokręcił z niesmakiem głową i ruszył do łazienki. Chciało mu się lać. Wiedział, że nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy siedząca w fotelu postać to fantom, czy sąsiad. Miał ochotę cisnąć w nią kapciem, ale:

a) jeśli to robot reklamowy, mógł odpowiedzieć ogniem

b) jeśli to jego sąsiad…

To dobrze, najlepiej jakby dostał prosto w gębę. Bo ta zagrywka ze „Zdeprawowanymi Świnkami Egzaltacji” była w stylu Asa, wyglądała na typowy dla niego żart, kolejny owoc kilku dni pracowitego knucia. Będzie robił wszystko, by utwierdzić Rena w przekonaniu, że jest robotem reklamowym, ciesząc się jego zakłopotaniem. Zupełnie wypaczone poczucie humoru. Z kolei jeśli to nie on… Cóż, nie jest w stanie „zagiąć” realizującego cele sprzedażowe uzurpatora, który podstępnymi algorytmami bez wysiłku żongluje zettabajtami danych na odległych serwerach. Och, w istocie robot, zamiast udawać jego przyjaciela, powinien donośnym głosem Boga ze starych filmów zagrzmieć: „Wiem wszystko! Powiadam, zjedz parówkę! Sklep jest za rogiem, poprowadzony będziesz przez święte zastępy moto-hostess do półki wybranej! Pójdź!”. Jeszcze te wszystkie ustawy o równouprawnieniu, poszanowaniu, wolności handlu itd. itp., z powodu których nie mógł wprost zapytać o tożsamość gościa.

Kiedy Ren wyszedł z łazienki, w sypialni nie zastał nikogo. Szybko zapomniał o normalnym przecież zdarzeniu, ale robiąc zakupy, ze zdumieniem odkrył, że w koszyku ma o c z y w i ś c i e tylko i wyłącznie produkty firmy o trzywyrazowej nazwie. Logo producenta przedstawiało gromadkę animowanych świnek, wijących się pośród utworzonych z wędlin liter ZŚE. Całość utrzymano w sepii, co sugerowało wieloletnią obecność na rynku; stara, solidna marka. Miał chwilę — wysłużony automat sprzedażowy co chwilę się resetował — więc sprawdził. Była to nowa odnoga uwikłanego w liczne skandale konsorcjum, ostrą reklamą próbującego zdobyć rynek. Zapłacił i zamyślony przewinął resztę dnia.

Następnego poranka wstał wcześnie i zakradł się do Kosa. Tak jak się spodziewał, sąsiad jeszcze spał. Kiedy ten tylko otworzył oczy, Ren wyskandował:

— Hej stary, wpadłem pogadać, ale przypomniałem sobie, że zostawiłem na ogniu parówki firmy „Zdeprawowane Świnki Egzaltacji”. Aż tu czuć smakowity zapach.

Machnął gospodarzowi ręką na pożegnanie i wrócił do swojego mieszkania. Przez chwilę się śmiał, a potem z utkwionym w niewidzialnym punkcie spojrzeniem zamarł.

Co za świat, rozmyślał zdruzgotany Ren, chcę moje wypasione, cudownie zbilansowane sny w korzystnym planie ratalnym. Wspomniał trailer z tegorocznego katalogu, który holograficzną sztuczką zapewnił mu kilka minut fantazyjnej podróży, gdy siedział na sedesie. Wciąż rozcierał guza, gdyż dał się wciągnąć kolorowemu klipowi i uderzył głową w ścianę, którą wziął za ukrytą za wodospadem jaskinię pełną przygód. Połknął haczyk, ta reklama była świetnie sprofilowana, umiał to docenić. Nie pozostało nic innego, musiał zarobić. Nie ociągając się więc, ruszył do drzwi. Obrzucił pełnym obrzydzenia spojrzeniem mieszkanie, po czym wyszedł, wtapiając się w tłum odizolowanych sylwetek.

Kolejna bezbarwna podróż do krainy niezadowolonych klientów dobiegła końca i oto otwierał usytuowany w odległych zakamarkach centrum handlowego, daleko za modnymi butikami, niewielki stragan. „Zagadaj z tkanką”, tak mówili na mieście o modzie na staroświecką formę obsługi. Jaskrawo świecący neon, „Ludzka obsługa. Certyfikat Autentyczności”, podkreślał, że jego stanowisko istnieje wyłącznie dzięki efemerydalnemu trendowi. Ren usadowił się za wąską ladą, grając w darmowe, wypełnione wściekłymi reklamami gry. Z rzadka opuszczał wirtualny świat — ale zawsze, gdy z rozgrywki wyrywał go sygnał zbliżającego się incydentalnie klienta. W nagrodę za zapuszczenie się w zapomniane rejony świątyni komercji zgodnie z dwutygodniowym, automatycznie przedłużanym kontraktem, sprzedawca musiał obdzielić konsumenta drogocenną, papierową ulotką zachwalającą przeszczepy twarzy.

W rytm doprowadzającej do szału zapętlonej, skocznej melodii, rozbrzmiewał bezsensowny refren. „Gratis jedna, możesz dokupić — la, la la la — konfiguracje wizerunku każdego celebryty — znajomi paaa-dną z zazdrości — hu! ha! — kij im w odbytyyyyy! Bliscy ideałuuuuuuuu”. Przez męczącą muzykę przebijał się głos spikera, czytającego wiadomości z podnieceniem przekraczającym wszelkie skale. „Czerwony Generał triumfuje! Darknet na kolanach! Koronkowa akcja, precyzyjnie zaplanowana przez samego szefa policji…” płynnie przeszło w informację o niesamowitych własnościach implantów, jakie wszczepiła sobie Gina Va, celebrytka o „piersiach w siedmiu smakach dyskoteki Szatana”, i to z przedłużonym okresem gwarancji. Ren mógł myśleć wyłącznie o odpoczynku w wygodnym łóżku, marzył o tym, aż marzenie posłuszne dobowemu rytmowi zawiodło go do krainy obfitości.

Stan konta przeskoczył bezwzględne zero, co ułatwiało życie na umęczonej planecie. Podekscytowany Ren Czartowski wybrał z katalogu upragniony sen, kończący się eksplozją szczęścia, nie poczuciem straty, jak ostatnio, gdy zdany był na własny, nieprzewidywalny mózg. Niezawodny Morfeusz, wart tyle, ile cała reszta wyposażenia, z wciąż dającą się odczytać dedykacją „{Wszystki|Najlepsz}EGO na trzydzi3ste ur0dziny”, wesoło mrugał zieloną diodą gotowości, więc w dowolnej chwili będzie mógł wrócić do fantastycznych przygód, musi tylko pilnować salda. Ociężale wśliznął się w noc, posłuszny wciąż pulsującemu w tętnicach rytmowi absurdalnej piosenki.

Dzień delikatnie obejmował w posiadanie miasto. Ren ziewnął szeroko, skinął głową harcującemu zadziornie promykowi słońca. Przeciągnął się i raźno wyskoczył z łóżka, wesoło pogwizdując melodię szlagieru reklamowego z pracy.

As wszedł bez pukania i zajął miejsce w fotelu. Był naburmuszony. Chwilę zajęło, nim się odezwał.

— Dobra. Skąd…?

— Te-zet-en?

— No, parówki, że ja.

— To… Po pierwsze sprawdziłem firmę. Są nowym graczem, więc to naturalne, że ostro wbijają na rynek. Potem korelacje. Akcje jednej z firm marketingu bezpośredniego znacząco poszły w górę, więc sprawa była jasna. Pytanie tylko, jak skorzystać z tej wiedzy. Ty wiedziałeś, że sprawdzę. Ja wiedziałem, że ty wiesz i tak dalej. Wraz z matką chrzestną, Czystą Nauką, rozłożyliśmy zagadnienie na czynniki pierwsze. Z układanki wyłoniła się twoja twarz.

— Brzmi prawdopodobnie. A tak naprawdę naprawdę?

— Roboty, szczególnie andki, nie lubią dysfunkcji. Zająknąłeś się. Kiedy jesteś zdenerwowany…

— Przecież to łatwo zagrać.

— Jednak unikają tego.

— To zamyka sprawę! — huknął As, trzykrotnie głośno waląc pięścią w stół.

Wiedział, że zirytuje to ostrożnego z natury Rena, więc korzystając z jego komputera, zaczął zwiedzać wywrotowe fora darknetu. Szukał wyśmiewanych tam wirusowych sloganów o nieustalonym pochodzeniu, zdobywających przestrzeń publiczną z gwałtownością pożaru sawanny. Co smaczniejsze kwestie wygłaszał tonem kościelnego hierarchy.

— Nie ma czasu na zastanawianie. Pracuj na swój sen i nie syp piachu w tryby maszyny, która ci go serwuje. Baw się, pracuj! Dziewczyno, nie marnuj czasu na szkołę! O żeż…

Ren spojrzał ponad ramieniem pobladłego sąsiada. Odtwarzany fragment przepełniony był nieludzkim sadyzmem. Odrażający Obraz Przy Tym Nie Pozostawiający Złudzeń. PRAWDZIWY. Brakowało płaszcza ochronnego, sugerującego umowność scen. Opłata za pełny dostęp była astronomiczna. Wstrząśnięty As zdążył tylko pozostawić handlarzowi okrutnych filmów obraźliwy komentarz, nim Ren odciął go od sieci. Obaj przez chwilę nie mogli złapać tchu. Ohydne kadry paliły powieki.

As pierwszy odzyskał głos.

— Chore, amatorskie nagranie. Światło do niczego. Do-dobrze, że dźwięk był wy-wyłączony. Z drugiej strony, ra-raczej nie mogli liczyć na du-duble.

— Naplet. Takie teraz będziesz miał hasło do mojego terminala. Frajer, skunks, naplet.

— Wylu-luzuj.

— Po co? Po co się tam pchałeś? Zwykłe porno jest za słabe?

— To, że nie widzisz zła, nie oznacza…

— A co możemy zrobić! Chcę tylko, żebyś znikł w ścieśniającej się perspektywie korytarza.

Co też się i stało.

Podróż do pracy zapamiętał jako skompresowany widok kiwających się we wspólnym rytmie głów. Szybko, jak najszybciej rozłożył stragan i odciął się od rzeczywistości. Grał bez zastanowienia, na reklamach zmieniając grę na kolejną. W powidokach wciąż widział… wciąż widział. Kolejna rozgrywka. Jeszcze jedna. Głośniej! Ukryty poziom! Wystarczyło tylko rozpoznać cycki celebrytki. Bez wahania wpisał „Gina Va”. Gra wpuściła go, gdy uświadomił sobie, że nazwisko powinno być pierwsze. Prychnął ze śmiechu. „Trafny nick, złociutka”.

Zupełnie stracił poczucie czasu. W którymś momencie ze zdumieniem odkrył, że od dawna nie uświadczył żadnego przerywnika, reklamy. Nic. Za to rósł wskaźnik p r a w d z i w y c h pieniędzy, które otrzymywał za wykonywane zadania. „Po prostu jestem świetny”. Kolejny przebłysk kontaktu ze światem miał, gdy w grze przeskoczył z epoki kamiennej do epoki brązu. Ubrany był tylko w przepaskę biodrową, zwisającą niemal do kolan. „I dobrze, żeby nic nie wystawało”, wymamrotał i rzucił się na wroga. Kruszył mury, zdobywał zamki. Nie przerywał. Inwestował wszystko w coraz lepsze wyposażenie. Pokonywał kolejnych bossów. Ostatniego załatwił kierowanym pociskiem taktycznym i już przemierzał kosmos w poszukiwaniu następnego wyzwania.

Królowej nadano imię ku czci słynnej profesor fizyki teoretycznej, która odwiedzała telewizje śniadaniowe w obcisłej bluzce. Brylowała w sieci, bo już kilkukrotnie wątłe zapięcie nie upilnowało dorodnych piersi. Na jednej widniało niewielkie logo znanego koncernu lotniczego. Mieh Jose. Jej twarz śledził, tropił w plątaninie planet i asteroid zimnego, czerwonego karła. Niszczył floty i wysadzał światy, wciąż niepokonany. W ekstazie unicestwił cały układ słoneczny. Przeskoczyli na poziom galaktyk.

I wreszcie. Ostateczna rozgrywka. Twierdza miała rozmiar kilku parseków. Sprawdził swój wynik. Kwota była oszołamiająca, ale gdy zobaczył, jaka jest nagroda za zatłuczenie królowej, nie miał wątpliwości. Kupował w szale kolejne okręty, tracił jednostki flagowe i powoli zdobywał teren. Odetchnął głęboko. Broniła się dobrze i zapas gotówki skurczył się znacznie, ale pozostało już samo jądro — matowy sześcian, oświetlony blaskiem wybuchów dogorywającej bazy. Miał ją.

Na czele brygady szturmowej przemierzał korytarze ostatniego bastionu wroga, chciał sprawę załatwić osobiście, oko w oko. Pragnął widzieć, jak zdycha, okraszając wnętrznościami tron, który jemu się należał. Kosztowało to sporo wysiłku i niemal wszystkie zasoby, ale już ją widział. Obserwowała go, dumna, władcza, o drwiącym spojrzeniu. Żywy trup — pomyślał i przypuścił atak. Niewidzialna bariera była nie do ruszenia, nawet jej nie osmalił. Nastawił kilka automatów na ciągły ostrzał i zaczął badać teren. Jest! Poziom niżej. Mały obszar, o którym zapomniała. Tędy wejdzie. Musiał tylko przewiercić superwytrzymały strop. Idealnie! Stan konta zredukował do zera, ale już puszczał w ruch zakupiony świder.

Od razu poczuł, że coś jest nie tak. Było za późno! Eksplozja w rytm ostrej muzyki rozrywała członki. Czas niemal zatrzymał się, dając mu szansę policzenia każdej komórki organizmu, każdego nerwu. Bólu nie zabrakło dla żadnego i rozpoczęła się powtórka. Wił się, szukając ulgi. Dostrzegł wielki, czerwony przycisk bezpieczeństwa. Zajęło mu wieczność czy dwie, nim go wcisnął, napierając całym ciałem.

Rzeczywistość zaskoczyła i zorientował się, że jest w swoim żałosnym straganie. Stojący przed nim drobny mężczyzna delikatnie uniósł jego dłoń, nie spiesząc się odlepił od niej arkusz urzędowo wyglądającego papieru, prosząc, by nie zgubił kopii, po czym zajrzał za kontuar. Obrzucił bacznym spojrzeniem poszerzającą się na spodniach sprzedawcy plamę i zatkał nos.

— Gratulacje dla twórcy komentarza miesiąca darknetu — wyrzekł i dopiero wtedy dotarło do Rena, że gość ma przeszczep twarzy, jeden z droższych modeli. Rysy twarzy zmieniały się w oszałamiającym tempie. Zasmużone, zimne światła wirowały, wirowały…

Musiał upaść, bo niezgrabnie zbierał się z podłogi. Centrum handlowe tkwiło w fazie zombie, jak nazywał nocną porę, kiedy czynne były nieliczne spośród dostępnych atrakcji. Gapił się na przypieczętowaną odciskiem kciuka umowę kredytową. Oto cena za wyrwanie się z matni bólu. Wystarczyło podłożyć kartkę w chwili, gdy w świecie gry cisnął wielki, czerwony przycisk. Wpadł w pułapkę. Otwórz oczy! Za chwilę w lustrze wystąpi zdobywca Superpucharu Frajerów! Świat sprasował go w kulkę i miotał po ludnych ulicach, odbijał od lamp, przeciągał po śmietnikach i zapomnianych skwerach, by rzucić w wymiętą karuzelę zapomnienia.

Cztery lata… nieskończoność, której nie mogły objąć najdłuższe nawet ramiona. Myśl ta rozwiała się w różne strony, porywając świadomość Rena za sobą. Gonił ją po wzgórzach. Wtedy domyślił się, że sam jest malutką kropką, którą ściga. Kiedy usiadł, by zastanowić się, co robić, wspomnienia powróciły. Zwymiotował nimi.

Był w mieszkaniu. Wyjrzał przez okno, ze złudną nadzieją, że jest w stanie odczytać porę roku, w Metropolii było to niemożliwe. A jednak, rozmyślał zdumiony, muszą być takie miejsca. Przekraczasz próg i wita cię wiosna, jesień. Gdzie życie płynie w rytm uderzeń serca, a nie w fantomowym wyścigu gigaherców.

— Mów — wychrypiał w stronę siedzącego nieruchomo w fotelu sąsiada.

— Co pamiętasz?

— Wszystko do wyjścia z pracy. I gorączkę.

— Więc opowiadam, jak jest, szybko i sprawnie, nie przedłużając, bo pewnie umierasz z niepokoju, czując się jak wypruty flak najpodlejszego ze ssaków. Cóż, żyjesz. Łapiesz? Taka analogia. Kanałowe leczenie zęba bez znieczulenia, a w tym czasie miss uniwersum robi ci loda. Dobra dobra, się nie niecierpliw, wracam do tematu. Tydzień zajęło, nim lekarz stwierdził, że nie trzeba wróżyć z fusów. To musiało być w egzemplarzu umowy, który zabrali. Zaprogramowane na ciebie DNA czy jakiś patogen. Więc myślę, że nie chcieli ciebie załatwić, tylko postraszyć.

— Mnie… Słuchaj, jest jeszcze taka sprawa…

— ?

— Trzeba jednego gościa namierzyć. Może się uda…

— OK, co wiesz?

— Imię na „A”, sądzi chyba, że w sieci można pozostać anonimowym. Zawiesza „wyważone”, krytyczne opinie na temat oferowanego towaru handlarzom z darknetu. Z, wyobraź sobie, cudzego komputera.

— Niedobrze robi. Gdybym go namierzył, to…?

— Powiedz mu, żeby rosołu nagotował.

— Da się zrobić. Coś je-jeszcze? — dopytywał matowym głosem As.

— Myślę, że było tak. Za tanie świecidełko jakiś dwunastolatek w trzynaście sekund sprawdził, skąd padł komentarz, przy czym przez jedenaście szukał wykałaczki. Parę minut potem sympatyczny — aczkolwiek nie do zapamiętania — gość z przeszczepem twarzy zarzucał mi finansową pętlę na szyję.

— No, i wiedz, że załatwili to profesjonalnie, umowa kredytowa jest w porządku, nie do podważenia. Na szczęście to bank głównego nurtu, nie jedna z tych „niezależnych” organizacji, która potem wysyła wyposażone w odlotowe zabawki fantomaty, pilnujące rat spłat. A jeśli nie spłacasz…

— …się wywracasz, wywracasz — Ren mechanicznie dokończył popularny slogan reklamowy. Tknięty impulsem dodał: — Cztery lata.

— Czyli nie po próżnicy cały czas pytlowałem. Ha ha, zapłodniłem twój mózg. Dokładnie policzyłem. Jako że będziemy spłacać razem, łącząc moc naszych fortun, to w tym czasie wyjdziemy na czysto. To tylko tysiąc czterysta czterdzieści dni, niewiele ponad dwa miliony minut. Sam wiesz, jak czas szybko leci. Ani się obejrzysz. Oczywiście parę sprzętów będziemy musieli opchnąć. W zasadzie nieco zbędnego balastu już upłynniłem.

Ren odruchowo zerknął na nieaktywnego Morfeusza. As uciekł spojrzeniem w bok, kontynuując niezmienionym tonem.

— Przechodzone rejestratory słabo stoją, ten złom zachowamy. A już za (chórem!) cztery słodkie lata… — cedził monotonnie, aż Ren znowu wślizgnął się w rejon pomiędzy snem a jawą. Cienka zasłona, której nie miał ochoty rozerwać, chroniła przed wszystkim wokół. Spadł w niedające się opisać obrazy. Z zadumy wyrwał go głos przyjaciela. Wbił się pytaniem w równy ciąg słów.

— Ale dlaczego tak się stało?

Wyrzekłszy to, skamieniał. Z mocą faktu uderzyła w niego myśl, że mógł zostać bohaterem sprzedawanego w darknecie filmu. Nieważne, czy ostatnią podróż odbyłby z niskim, spokojnym gościem, który podłożył mu umowę. Nie miałoby to żadnego znaczenia w upstrzonej ciemnymi plamami piwnicy. Od tego wszystkiego dzieliła go bariera nie grubsza niż arkusz papieru. Zadecydował kaprys albo wynik rzutu kostką, szybko podjęta decyzja tej samej wagi, jaką on przykładał do wyboru: rogal czy zwykła bułka? Sparaliżowany nie mógł się ruszyć. Stalowo-zimna dłoń chwyciła żebra, zamrażając klatkę piersiową. Twarz zastygła niczym jeszcze nie uruchomiony tani przeszczep.

— Przez chwilę nasz świat przeciął się z innym, dusznym, gdzie skrupuły są od dawna niewidzianą monetą. — Ten tekst As skierował do wyrażających zdziwienie brwi Rena. Zaciśniętym mocno wargom mówił o pochwale tchórzostwa. I o tym, że w istocie dostali tylko prztyczka. Para frajerów, której w końcu musiało się to w ten czy inny sposób przytrafić, a najbardziej Renowi, który zawsze ślizga się na granicy wypłacalności, jak każdy uzależniony od cyber-rozrywek. W istocie to nawet zabawne, że lawinę wywołał mały komentarz na forum, ale widocznie taki mają model biznesowy. Wyraźnie w kierunku nosa As skierował tyradę o poświęceniu służb, penetrujących zakazane rewiry w brudnej rozgrywce, o której zwykli obywatele wolą nie wiedzieć. Że podziemny świat pełny jest prymitywnego okrucieństwa i skomplikowanych, wielopiętrowych planów, dlatego walka jest niełatwa. Słowa wylewały się z niego, przylepiały do wyposażenia mieszkania, odczyniając mroczny urok. A potem Ren ze zdumieniem odkrył, że włączył się do rozmowy. Przemawiali na zmianę, tracąc poczucie, kto wypowiada słowa. Nie liczyła się treść. Były budulcem, z którego wznosili niewidzialny most.

Z kolejnego transu znowu wyrwała go opowiadana przez Asa historia.

— Rozumiesz? Leżała przed blokiem, każdy spotkał ją setki razy w drodze do pracy czy kolejce do psychomatu. Jeden z wielu sąsiadów, z którym nie zamieniłeś nawet słowa. Nikt nie przystanął zapytać, co się stało. Klucze znalazłem w torebce. Miała drobne, posiniaczone ciało. Rozebrałem ją i wykąpałem. Woda zabarwiła się na czerwono. Ktoś ją naprawdę nieźle stłukł. Cały czas mamrotała, że nic jej nie jest, że da sobie radę. Błagała, by nikogo nie powiadamiać. Odszedłem dopiero, gdy zasnęła zdrowym snem. Pochrapywała jak jakieś małe zwierzątko domowe. Potem mijaliśmy się bez słowa, jak przedtem.

— Mam się rozebrać i wskoczyć do wanny? A może od razu…? — odparł złośliwie Ren, odchylając kołdrę, ale wiedział o chodzi w tej — był tego zupełnie pewny — zmyślonej naprędce historyjce. Czyjąś obecność. W gorzki czas słychać przyjazny oddech i dajesz radę. Potem, z perspektywy tych, co przeżyli, groza blaknie, gwałtownymi ugryzieniami powracając w chwilach zwątpienia. Przypomniał sobie słowa lekarza, zszywającego zapłakanemu młodzieńcowi, którym kiedyś był, łuk brwiowy. „Rana się zagoi, ale ślad zostanie”.

Słuchał jednym uchem Asa, tłumaczącego zasady gry w karty. Nowa, bezpieczna rozrywka. Ren wziął nadrealne kartoniki o przyjemnej w dotyku fakturze i zaczął je układać kolorami i figurami. Podobały mu się. Zdał sobie sprawę, że tak naprawdę jest zadowolony. Pozbył się odpowiedzialności, która zawsze go dusiła, odbierając przyjemność egzystencji. Te wszystkie konsekwencje bycia dorosłym. Kumpel przejął kontrolę. Powie, co i jak, przeprowadzi przez pokręcone ścieżki życia. Przerwał potok słów, prosząc o powtórzenie. As spełnił żądanie, przy czym — Ren był o tym przekonany — co do słowa powtórzył wcześniejszy tekst, jakby ktoś po prostu cofnął nagranie. W oczach sąsiada dostrzegł osobliwy poblask. Zmęczony odsunął od siebie niesformułowaną myśl, zapytał jedynie o liczbę kart w talii, jakby potrzebował stałych i niepodważalnych faktów, niczego więcej.

— Pięćdziesiąt dwie.

— Pięćdziesiąt dwie, wie — niczym echo powtórzył Ren. — Cóż, powinniśmy wyciągnąć wnioski z całej tej historii — dodał i po chwili całkowicie dał się ponieść grze.

Cienie wędrowały po meblach, wyszarzając pokój, aż sen porwał zmęczonego człowieka na nieistniejące terytoria.

Powrócił do rzeczywistości bez nawet małego przebłysku, co spotkało go w niekontrolowanej krainie fantazji. Warto było za to podziękować, więc to zrobił. Jeszcze bał się skorzystać z sieci, ale ledwo wygrał z pokusą. Z drugiej strony wszystko wydawało się takie skomplikowane. Niespodziewanie zerwał się z łóżka i podskoczył z animuszem. Jeżeli nie będzie brał urlopu, to za niecałe cztery lata, gdy światełko na Morfeuszu zmieni barwę ze wstrętnobursztynowej na przyjazną zieleń, będzie miał do wykorzystania… Musi spytać Asa, na pewno będzie wiedział. Wtedy zaszaleje! Oczami wyobraźni widział swoją sylwetkę wygodnie ułożoną na kanapie, zanurzoną w jednym z katalogowych, dwutygodniowych snów klasy premium. Obok będzie wesoło bzyczała aparatura do odżywiania pozajelitowego. Nie mógł się doczekać spełnienia wizji, od której dzielił go niekorzystny zapis bitów na odległym serwerze bankowym. A może sfrunie cyber-wróżka i spełni jego życzenie wcześniej? Nigdy nie można tego wykluczyć. Nigdy.

Wydawało się, że przyjaciel cały czas obecny jest w pokoju, czuwając, „dopóki nie wydobrzejesz i nie wrócisz do pracy”. O dziwo, stanowisko na straganie, wedle jego zapewnień, wciąż czekało. Organizm dochodził do siebie, w moczu nie było krwi, nie padał omdlały po kilku krokach, nawet zmarszczki znikały. Więc faktycznie, to był zwykły prztyczek. Świt brzdąkał na harfie nocy, podmieniając daty w kalendarzu.

Te cholerne słowa ciągle uciekały, niczym ziarenka kwarcu porywane z piaskownicy, którą było życie. Nagle go to przeraziło, bo — z niejasnych powodów — wydawało mu się, że powinno być oceanem. Czuł znużenie, poduszka wzywała. Czas odkręcił kurek z godzinami, dniami i zapomnieniem.

Twist

Nie mógł oderwać się od klocków, najnowszego prezentu od Asa. As był dzisiaj smutny, ale przynajmniej się nie jąkał. To dobrze, bo łatwo go zrozumieć. Hurra! Wycieczka! Ren dostał przebranie! Czarny, błyszczący strój. As powiedział, że ma zadanie dla Rena. I potem będzie nagroda! Pójdą zjeść, i że Ren będzie mógł wybierać dania. „Parówki są pyyyyszne!”, krzyknął Ren. As wiedział, jakie on lubi najbardziej, bo As był dobry i się nim opiekował. Chyba od zawsze. Fajny jest świat. Taka piaskownica pełna zabawek, które można ciskać z kąta w kąt. A kiedyś to on zaopiekuje się Asem, bo tak robią przyjaciele. Uśmiechnął się do niego z wdzięcznością.

Jechali autem! Potem musieli długo czekać w wąskiej uliczce. As cały czas powtarzał, co Ren ma zrobić. To było trudne do zapamiętania, Ren kiwał jednak głową, że rozumie. I że tak, to ważne, by zrobił wszystko zgodnie z instrukcją. Zadowolony usłyszał, że As wie, że Ren sobie poradzi. W dodatku As będzie niedaleko. Nie, As nie może pójść. To zadanie dla Rena Superbohatera! Tak, As zaczeka, pokaże gdzie. Zapamiętasz? Pokiwał głową. No pewnie. Przecież miał specjalny strój. Potem Ren otworzył drzwi. Szli długim korytarzem i weszli do wielkiej kuchni. To pewnie tutaj zjedzą. Jednak nie? Pamiętasz? Jesteś na misji. As dał mu podarunek, który trzeba zanieść innemu panu. Potem Ren musi wrócić do Asa. Ren denerwował się, że zapomni, co ma powiedzieć. As mówił, że wszystko się uda. A potem As wskazał Renowi wielkie drzwi i powiedział że już, żeby szedł.

Ren aż przystanął, tak piękne było pomieszczenie. Z sufitu zwisały wielkie żyrandole. Na podeście grała orkiestra. Ren rozpoznał gitarę, trąbkę i perkusję. Ale to fajne! Na tych wszystkich rzeczach grał jeden gość z sześcioma rękoma! I jeszcze śpiewał! Tak jak mówił As, (bo As zawsze ma rację) Ren bez trudu odnalazł stolik. Trochę się denerwował i chyba zapomniał co ma powiedzieć. Ufff, w ostatniej chwili mu się przypomniało!

— Oto rachunek i pióro — powiedział do pana o tak czerwonych włosach, że aż chciało mu się zaśmiać. W istocie może i tak by zrobił, ale ktoś krzyknął głośno „Hej, ty!”, muzyka przestała grać i nagle pociemniało mu w oczach.

Chmara podekscytowanych techników opuściła pokój. Mason nerwowo przestępował z nogi na nogę. Jego przełożony, sam „Czerwony Generał”, jak go nazywali jedni, „Rudy Kutas”, jak inni, lub po prostu Szef, jak zwracali się do niego podwładni, zafascynowany przypatrywał się dwóm mężczyznom, od których odgradzała go tylko wątła (zdaniem Masona) przegroda przeciwpancernego, działającego jak lustro weneckie tworzywa.

Był to zwykły, niedofinansowany komisariat, dlatego Mason nie ufał systemom obronnym. Bał się, że zawieść może wszystko, nawet niezależny system wentylacji.

— Tu nie jest bezpiecznie. Szefie, zabierajmy się do centrali. Sprawa śmierdzi.

— Blisko podeszli — odparł zagadnięty. Drżały mu nozdrza. — Co wiemy?

— Ten chlipiący, wyższy, to Ren Czartowski. Sierota i debil. Ponoć cud, że mówi. Niewinny i dobry, dlatego detektor agresji zawiódł. Chmura bakterii, DNA zgodne z osobniczym wzorcem. Szkoły ukończone z dobrymi wynikami, nie wiemy, co spowodowało takie uwstecznienie. Niedawno zaciągnięty kredyt na dużą kwotę. Miesiąc temu był wyszczekanym sprzedawcą z wizją przyszłości, a teraz należałoby mu szukać miejsca w przedszkolu. Wygląda raczej jak ofiara. Mamy monitoring, przyprowadził go ten drugi, As Kos.

— Gość nazywa się As Kos? Ma imię jak postać z holohistoryjek? To nie jest nielegalne?

— Martwi to nas, Szefie? Wracając do Czartowskiego. Wystarczyło dotknąć piórem papieru, by dwuskładnikowy aerozol DNA, ukierunkowany na Szefa…

— To dlatego nie wychwyciła go żadna z bramek SITA.

— Dokładnie. Po uwolnieniu podobno byłaby to kwestia sekund, wystarczyłaby śladowa ekspozycja. Chłopcy już są pod wrażeniem, w LAB-Centralnym nie mogą się doczekać próbek. Idziemy dalej. Drugi…

— As Kos!

— …to replika. DNA zgodne z pierwowzorem. Zdaniem techników ubrania zdjęli z żywego jeszcze oryginału, dzięki czemu chmura bakterii zgadzała się z wzornikiem. Oczywiście prawdziwy Kos…

— As Kos!

— … może jeszcze kontynuować egzystencję, ale nie stawiałbym na to. Wzajemne relacje? Wychowali się wspólnie w domu dziecka. Obaj niepraktykujący hetero. Mieszkali, pracowali, niezamieszani i te de, i te pe. Wydaje się, że odkąd skretyniał, Renem zajmował się ten drugi. Nie wiemy, kiedy dokonano podmiany. A potem hokus pokus i mamy zabójczy duet, Debil i Replika. Oto narzędzia zła. Szefie, chodźmy stąd.

— A jednak udało nam się. Mason, brawo! Znokautowałeś go w ostatniej chwili. W restauracji oczywiście musieli kogoś mieć. Szkoda, dawali tam prawdziwą wołowinę.

— Szefie…

— Mason, przestań się wiercić! Już zjeżdżamy. Tych dwóch do nas. Co technicy mają o tej wspaniałej jakości kolekcjonerskiej replice Asa Kosa?

— Nic. Nowy typ. Niestabilny, skomplikowany, nic nie mogą zagwarantować. Analiza zajmie miesiące.

Wtedy właśnie zadzwonił telefon Szefa i czas wykonał jeden ze swoich wspaniałych trików, jak film nagrany w tempie tysiąca klatek na sekundę puszczony czterdzieści razy wolniej. Masonowi wydawało się, że godzinami gałka oczna repliki wybrzuszała się, nim narodził się z niej niewielki pocisk pędzący ku dzielącej ich przegrodzie. Jednocześnie żuchwy rozchyliły się, jakby były na zawiasach. Góra głowy odpadła i z wnętrza zaczęły wylatywać przezroczyste bańki, cicho pękając.

Niczym odgłos przygotowywanego w oddalonej kuchni popcornu, pomyślał zrozpaczony Mason, wiedząc, co się stanie. Tworzywo puściło i Szef padł na podłogę, jeszcze zanim ostatni kawałek wirujących odłamków znieruchomiał. Nie była to dobra śmierć. W dodatku małą cząstką rozumu Mason akceptował to, że Ren podszedł do drgającego truchła repliki przyjaciela i błagał, szarpiąc go za rękę, „As, możemy już wrócić do domu? Nawet bez parówek?“. Wydawało się to logiczne i uzasadnione. Znacznie większa jednak część Masona zastanawiała się, czym jest dźwięk, zagłuszający syreny, nim zdał sobie sprawę, że to on wyje. To także wydawało się logiczne. Rozpaczliwy hymn bezsilności, nie niosący spokoju jasnego tonu trąbki na pogrzebie. Dotkliwa porażka. Stracili przywódcę i symbol. Oto kim był Rudy Kutas: świętym naszych czasów, szalonym i skutecznym. Kolos powalony w podstępnej rozgrywce, w której chodziło o to co zwykle.

W pomieszczeniu zagotowało się od ciężkozbrojnych. Rzeczywistość przez chwilę zachwiała się. Mason był pewny, że dreszcz, który go przeszył, rozszedł się koncentrycznie po całej Metropolii. Zmarszczka w samej strukturze świata. Cóż, fale rozejdą się i znikną, nagłówki zapłoną czerwienią z ostatniej chwili, nim zostaną zastąpione innymi. Odwrócił się i odszedł. Miał nadzieję, że pada. Tego mu było trzeba. Zimnych, oczyszczających kropel, które zmyją znużenie. Jutro kolejny początek. W myśli tej kryło się tyle radości, co w zaropiałym oku maltretowanego kota, nieważne czy repliki.

Za stary jestem…?

Krzysztof Piasek

Genius Creations, czyli wydawca powieści Marii Zdybskiej promuje „Wyspę mgieł”, przytaczając opinię innej swojej autorki — Melissy Darwood (nie dajcie się zwieść, to pseudonim naszej rodaczki) — która informuje, że mamy do czynienia z gatunkiem young-adult fantasy. Abstrahując od mojej niechęci do bezrefleksyjnych zapożyczeń z języków obcych, muszę powiedzieć, że w tym stwierdzeniu może być wiele racji. Oznaczałoby to, że absolutnie nie jest to lektura kierowana do mnie, co z kolei tłumaczyłoby, dlaczego „Wyspa mgieł” tak często wzbudzała moją irytację.

Nie przepadam za przylepianiem łatek powieściom czy też niekończącymi się dyskusjami o gatunkach, podgatunkach, podsubgatunkach. Podobnie jak za stawianiem zasieków: ta książka jest dla czytelnika w przedziale wiekowym od piętnastu do dwudziestu lat, a ta od dwudziestu jeden i trzech miesięcy do… Dajmy spokój. Oczywiście, że nie wszystkie lektury powinny trafiać w ręce ludzi niedojrzałych, choć nie zawsze wiek wyznacza cezurę. Rozumiem również, że jeśli autor zamierza skierować swe dzieło do jakiejś ograniczonej i zdefiniowanej grupy czytelników, to tak prowadzi fabułę, tak dobiera środki artystyczne, ażeby właśnie ci odbiorcy byli najbardziej ukontentowani. Ale czy to oznacza, że reszta osób musi znaleźć się na marginesie? Otóż uważam, że nie! Zarówno w świecie literackim, jak i filmowym jest na to wiele dowodów. Że wspomnę jedynie cykl o Harrym Potterze i współczesne bajki, jak „Shrek”, czy „Zaplątani”. Pozycje skierowane do bardzo młodych ludzi, ale jednocześnie gwarantujące rozrywkę, a niekiedy dające asumpt do refleksji przedstawicielom wszystkich grup wiekowych. Niestety, w mojej ocenie, „Wyspa mgieł” nie zdradza podobnych aspiracji.

Bohaterka powieści, Elirrianoi, to około siedemnastoletnia dziewczyna nieznająca swego pochodzenia. Jej pierwszym wspomnieniem jest scena, w której kapitan pirackiego statku ratuje ją z morskiej otchłani. Hego nie tylko wyłowił kilkuletnią dziewczynkę, ale również zaopiekował się nią. Pół dekady później prawdopodobnie doszedł do wniosku, że obecność podlotka płci żeńskiej na pokładzie jest nieco kłopotliwa i Lirrian trafiła na zamek w Ysborgu, w zasadzie jako… zakładniczka. Cztery lata później zaczyna się właściwa akcja „Wyspy mgieł”.

Lirr jest prawdziwą nastolatką. Co i rusz czytelnik dowiaduje się, że coś ją fascynuje, wkurza, zasmuca, że dziewczyna czegoś pragnie, albo już nie… Pocałuje mnie? Nie? To następnym razem ja go pocałuję! Chyba że jednak nie… Tego nie założę, bo zbyt długie, a to zbyt krótkie! Jak będziesz tak do mnie mówił, to ci, to ci… No, coś ci zrobię! Na dokładkę bohaterka klnie. Jak rozumiem, w swoim i Autorki mniemaniu dosadnie i malowniczo, w końcu kilka lat wśród piratów musiało zrobić swoje. Brzmi to na przykład tak: „Łajno wieloryba, szlam, jucha i ścierwo chędożonego Lewiatana!”. Cóż, Elirrianoi zdecydowanie bardziej kojarzy mi się ze współczesną, rozpieszczoną nastolatką niż młodą kobietą po przejściach, wychowaną w świecie miecza, magii i piratów.

Paradoksalnie Lirr wyróżnia się na tle pozostałych postaci, które są ledwie nakreślone. I nie dotyczy to tylko bohaterów dalekiego planu, ale również tych, którzy partnerują Lirrian. Co ciekawe, ten problem w sposób szczególny dotyka mężczyzn ukazanych na kartach powieści. Wyjątkiem — po części — jest kolejna, obok protagonistki, młoda dziewczyna, która aspiruje do miana postaci z krwi i kości, choć w istocie jest… rusałką.

O świecie przedstawionym na kartach powieści dowiadujemy się stosunkowo niewiele. Sprawę można podsumować stwierdzeniem, że mamy do czynienia z typową krainą rodem z fantasy. Linia fabularna również nie jest nazbyt oryginalna. Choć w tej materii rozbłysło kilka promyków niosących nadzieję na przyszłość. Bo w przyszłości będzie kontynuacja, wszak to pierwsza część całej serii pod tytułem „Krucze serce”.

Na dokładkę podczas lektury zdarza się, że kołek niewiary mocno trzeszczy, albo pojawiają się nielogiczności. Koronnym dowodem jest scena ucieczki rozgrywająca się podczas nawałnicy z błyskawicami rozdzierającymi niebo, wyjącym wichrem i deszczem siekącym poziomo. Lirr, nie mając innego pomysłu, galopem uchodzi do portu i sama konstatuje, że znalezienie tam pomocy byłoby cudem. Ale czego nie robi się dla głównej bohaterki! Na końcu nabrzeża napotyka statek pod komendą znajomego kapitana. Na kei dochodzi do awantury, podczas której postacie trochę na siebie krzyczą i rzucają butelkami rumu — przypominam o wyjątkowo korzystnej dla zabaw towarzyskich aurze — w konsekwencji, w każdym razie według narratora, wokół unosi się woń alkoholu. Potem powietrze przeszywa kilka bełtów. Dalej jest jeszcze lepiej. Jeden z marynarzy, strzelając z pokładu odpływającego statku, ognistą strzałą podpala kałużę rumu! A na koniec żaglowiec najspokojniej w świecie wychodzi w morze. Można pozazdrościć załodze kunsztu i odwagi. Po wszystkim dowiedziałem się jeszcze, że Lirr podczas rejsu śpi w kei i chcę mieć nadzieję, że to jedynie literówka.

Jakieś pozytywy? Owszem. W warstwie językowej powieść napisana jest dość sprawnie, więc czyta się ją bez potknięć. Styl — może poza prologiem i pierwszym rozdziałem — jest prosty, pozbawiony ozdobników, komunikatywny.

Genius Creations zdecydowało się wydać powieść publikowaną wcześniej na Wattpadzie (Autorka zarejestrowana jest na tym portalu pod nickiem Elise Blackpool). Nieco mnie to dziwi, ale chyba jeszcze bardziej dziwi mnie brak promocji zarówno „Wyspy mgieł”, jak i osoby pisarki. Najprostszą rzeczą, jaką obecnie robią wydawnictwa, jest zadbanie o możliwie dużą ilość recenzji w sieci. W przypadku debiutu Marii Zdybskiej na obrzeżach blogosfery można znaleźć ledwie kilka krótkich wpisów, a w zasadzie, mało merytorycznych okrzyków zachwytu. Część tych opinii jest powtórzona na portalu LubimyCzytac.pl. Fakt faktem ich autorami często są osoby związane z Wattpadem i Elise Blackpool. Udało mi się dotrzeć jedynie do dwóch bardziej rozbudowanych i merytorycznych recenzji i obie są mocno krytyczne. A wracając do poczynań promocyjnych wydawcy: nie natknąłem się również na żaden wywiad z Marią Zdybską, a chętnie bym przeczytał odpowiedzi na kilka nurtujących mnie pytań. Mało tego — nie odnalazłem również żadnej sensownej notki biograficznej. W mojej ocenie całość tych spostrzeżeń nie wróży najlepiej ewentualnej kontynuacji cyklu, chyba że wbrew moim odczuciom ten typ literatury znajdzie wystarczającą rzeszę miłośników wśród młodej publiczności. W każdym razie ja „Wyspy mgieł” moim córkom nie polecę.

Tytuł: WYSPA MGIEŁ

Autor: Maria Zdybska

Wydawnictwo: Genius Creations

Data wydania: 15 maja 2017 r.

ISBN: 978-83-7995-092-8

Liczba stron: 480

Gatunek: Fantasy

Enumeracja strachów

Krzysztof Piasek

„Bestia najgorsza i inne sny o wolności i miłości” to zbiór sześciu opowiadań pióra Michała Cetnarowskiego. Co prawda osoba Autora kojarzy się głównie z fantastyką, jednak tym razem nie mamy do czynienia z tym gatunkiem literackim. Mamy do czynienia… No właśnie: z czym?

Zanim spróbuję odpowiedzieć na tak postawione pytanie, z kronikarskiego obowiązku wypada mi wspomnieć, że dwa teksty otwierające zbiór swoje premiery miały już kilka lat temu, na łamach miesięcznika „Nowa Fantastyka”. Mowa o tytułowej „Bestii najgorszej”, która ukazała się w lipcu 2012 roku oraz o tekście „Pustynia rośnie”, który jest starszy równo o rok. Czwarte z kolei opowiadanie, „RP Productions”, także nie jest nowe, ukazało się w antologii „Pożądanie” wydanej nakładem Powergraph w lutym 2013 roku. W zbiorze są jeszcze trzy inne teksty – dla nich jest to pierwsza publikacja: „Kwantowi kochankowie”, „Strach. Rodzinna historia” oraz „Żadna na ziemi rzecz”.

A co znajduje się między okładkami? Sześć różnych opowiadań, galeria postaci i nade wszystko przegląd emocji, uczuć i przeżyć. Jeśli czegoś w tych tekstach brakuje, to akcji. Autor dokonuje wiwisekcji psychiki bohaterów, bazując na opisach i enumeracjach. Ten środek stylistyczny jest szkieletem, a niekiedy nawet tkanką zbioru i nie do końca jestem pewien, czy to wychodzi całości na dobre. Zanim jednak zacznę dzielić się swoimi wątpliwościami, wspomnę pokrótce, o czym opowiadają poszczególne teksty. Czyli nomen omen, będę wymieniał.

„Bestia najgorsza” to spotkanie z polskim terrorystą, który wysadził Pałac Kultury. Zniszczył również kilka innych znamienitych budowli, ale nie to jest najważniejsze. Kluczem do interpretacji tekstu jest… Poinformuję was natychmiast, gdy tylko tego się dowiem. Opowiadanie ma wiele cech groteski, z całą pewnością w wielu miejscach jest komentarzem do polskiej rzeczywistości, pokazuje mentalny stan zarówno tak zwanej Polski A, jak i B. Nie porwał mnie ten tekst, fragmentami wręcz zmęczył, więc skupiłem się na wyszukiwaniu smaczków, na rozważaniu ewentualnych ukrytych znaczeń. Możecie podążyć tą ścieżką i zastanowić się, dlaczego bohater nazywa się Jan Maria Rokita Pałuba, zauważyć, że Autor udzielił własnej odpowiedzi na pytanie Grabarza z Hamleta, czy spróbować dostrzec u protagonisty cechy postaci pozytywistycznej.

Kolejny tekst z całą pewnością robi wrażenie i to przygnębiające. „Pustynia rośnie” jest zapisem stanów emocjonalnych bohatera, który miał poukładane życie, a jednak coś poszło nie tak. Całość została skomponowana z serii niezwykle sugestywnie odmalowanych obrazów, pokazujących kolejne fazy przemiany. Co znalazło się na końcu ścieżki, którą Cetnarowski kazał podążać bezimiennemu mężczyźnie, sprawdźcie sami.

Trzecie opowiadanie — „Kwantowi kochankowie” — było pierwszym, które mnie naprawdę wciągnęło. Prosta, wręcz banalna historia, została przedstawiona w niezwykły sposób. Autor zaimplementował zasadę nieoznaczoności Heisenberga do opisu niepewności, wątpliwości, które na co dzień są udziałem każdego z nas. To trochę tak, jakby wszyscy wokół byli po trosze kotami Schrödingera, szczególnie gdy znikają po drugiej stronie powoli zamykających się drzwi.

Czytając początek „RP Productions”, chyba po raz pierwszy podczas lektury „Bestii…”, szeroko się uśmiechnąłem. Pomysł na studio produkujące patriotyczno-historyczne polskie porno jest tak obrazoburczy, że aż genialny. Ale kto się spodziewa, że ta idea, będąca kanwą opowieści, jednocześnie jest jej istotą, ten się zawiedzie — to tylko pretekst. Również w tym przypadku Cetnarowski skupia się na uczuciach bohaterów. Refleksja wypływająca z tekstu może nie jest szczególnie odkrywcza, ale skłania do przemyśleń.

Tytuł przedostatniego tekstu w zbiorze: „Strach. Historia rodzinna”, sam w sobie jest najlepszym streszczeniem opowiadania. Czytając kolejne akapity zapoznajemy się z galerią portretów członków rodziny Strachów. Babcia, rodzice, dzieci, każdy inny: są w różnym wieku, z różnym bagażem doświadczeń, ale jest coś, co ich łączy – tajemnica potwora. Przyznam się, że zakończenie mnie nie uwiodło i nie zaskoczyło. I to jest chyba najpoważniejsza wada tego utworu.

„Żadna na ziemi rzecz” zamyka zbiór i jednocześnie jest opowiadaniem, które najbardziej przypadło mi do gustu. Przypuszczam, że po części dlatego, że odnalazłem w tym tekście relatywnie dużo akcji. Jednakże frapujących elementów jest więcej. Chociażby dialogi bohaterki z pewnym księdzem. Wspomniana bohaterka jest nastoletnią dziewczyną. Chciałoby się rzec, że pod wieloma względami, kanoniczną nastolatką. Opowiadanie próbuje pokazać jej światopogląd oraz sposób oglądu rzeczywistości, a koniec końców przemiany, jakie zachodzą we wnętrzu Zuzanny. Jedyny zarzut jaki mam do „Żadnej…” polega na tym, że niekiedy główna bohaterka wydawała mi się nazbyt dojrzała, jakby wypadała z roli nastolatki.

Skoro uporałem się z zaprezentowaniem tekstów, teraz wrócę do wątpliwości, które zgłosiłem na początku. „Bestia najgorsza” już zawsze będzie mi się kojarzyć z nieskończonymi łańcuchami wyliczeń. Wolna od nich jest jedynie „Pustynia rośnie”. Przyznaję, te fragmenty są błyskotliwe, są także dowodem niezaprzeczalnej elokwencji Cetnarowskiego. Mają swoją rolę do spełnienia i siłę oddziaływania. Jednak czytając te litanie najpierw popadałem w podziw, później docierało do mnie, co było intencją Autora, wreszcie nadchodziło znużenie. Na koniec zwykle miałem ochotę krzyczeć: Dobra, odpuść, pojąłem, idźmy dalej.

Co jeszcze zapamiętam z tej lektury? Poza enumeracją, rzecz jasna. Przede wszystkim nieprawdopodobną sprawność w operowaniu słowem. Cetnarowski odmalowuje kolejne zdarzania, kolejne stany umysłu bohaterów w sposób mistrzowski. Przy tym język opowiadań nie jest przepoetyzowany, wręcz przeciwnie, potrafi być brutalny, dosadny i nie stroni od wulgaryzmów. Zapamiętam również kilka scen, które mnie szczególnie poruszyły. No i własną irytację na niektóre przegadane dłużyzny. Ale podstawową reminiscencją będzie poczucie, że Autor wymienił i nazwał wiele strachów czających się wokół nas, ale poprzestał na samym opisie. Ta opowieść pozbawiona jest puenty.

Tytuł: BESTIA NAJGORSZA

Autor: Michał Cetnarowski

Wydawnictwo: Powergraph

Data wydania: 7 kwietnia 2017 r.

ISBN: 978-83-6438-459-2

Liczba stron: 384

Gatunek: antologia, opowiadania psychologiczne

Między paskudną rzeczywistością a krainą ostów

Olga Niziołek

„Całe morze ostów i ani jednej ścieżki, wyobrażasz to sobie?” — daj się poprowadzić przez magiczne bezdroża i zaśnieżony Lublin. Być może ta druga wyprawa, z dala od fantastyki i wielkiego świata, okaże się dużo mroczniejsza, niż myślisz…

Olga i osty to wielowątkowa powieść, którą świetnie się czyta, a dużo gorzej recenzuje. Spróbujmy jednak wyjść od faktów. Tytułowa Olga ma trzydzieści parę lat, nadal mieszka z mamą i pracuje jako redaktorka i korektorka, utrzymując się z pojedynczych, słabo płatnych zleceń. Mimo że jest nieszczęśliwa, żyje z dnia na dzień i nie próbuje zmieniać swojej sytuacji. Zwrot w życiu Olgi następuje jednak sam, gdy ta, ratując poparzonego kota, trafia do Zaświatu. To tajemnicze, rządzące się własnymi prawami miejsce, w którym „słońce wschodzi na zachodzie i gdzie z trzech ziaren rzuconych w trzy skiby kiełkują trzy sny”. Mieszkają w nim złotorożce i szare — istoty służące Królowej Ostów, tej, której wszyscy się boją i unikają. Olga zostaje gospodynią czarodzieja Arolda i prowadzi odtąd podwójne życie — za dnia przebywa w Zaświecie, nocą zaś wraca do zwykłego świata. Do czasu. Bo gdy Aroldo znika, Olgę czekają kolejne zmiany.

Autorka bawi się klasycznymi fantastycznymi wątkami, każąc Oldze na głos zastanawiać się, czy to „początek wielkiej przygody w stylu RPG, w której (…) zostaję bohaterką Zaświatu — albo ginę?”. Czytelnik nie dostanie jednak prostej, jednowątkowej historii, dziejącej się tylko w wymyślonym świecie — Olga musi również mierzyć się z codziennym życiem. W pewnej chwili zjawia się w nim druga z głównych postaci Olgi i ostów. Jest nią Dominik, grafik komputerowy, przechodzący ostry kryzys życiowy spowodowany rozwodem. I on staje przed trudnym wyborem: w chwili rozpaczy spotyka tajemniczego mężczyznę, który proponuje rozwiązanie jego problemów…

Agnieszka Hałas zbudowała intrygujący świat, w którym nic nie jest oczywiste, i wrzuciła w niego sympatyczną, choć nieco pogubioną bohaterkę. Emocjonująca akcja w Zaświecie przeplata się z trafnym opisem rzeczywistości freelancera z branży wydawniczej (swoją drogą, szukam od jakiegoś czasu, ale jeszcze nie trafiłam na prozę wychwalającą uroki bycia korektorem, redaktorem czy tłumaczem) i życiowych problemów, jakie mogą przytrafić się każdemu — ciężkiej choroby bliskiego, szukania miłości czy depresji zagłuszanej jedzeniem. Autorka nie obiecuje przy tym łatwych rozwiązań — nawet najpotężniejszy czarodziej i całe stado złotorożców nie pomogą uciec od rzeczywistości. Agnieszka Hałas konsekwentnie unika prostych rozwiązań fabularnych, a zamiast happy endu pokazuje kilka możliwych ścieżek. Co się stanie? To zależy od czytelnika.

Osobny smaczek stanowią nienazwane wprost i obecne gdzieś w tle właściwej opowieści postaci baśniowe i mityczne, chociażby Pani Zima czy będący wiecznie w drodze Hermes. W ten sposób autorka wykorzystuje znane motywy do pokazania świata swojej bohaterki. Kolejnym plusem jest język Olgi i ostów — od lekkości narracji po słowotwórstwo autorki (piaskomyślna), a niektóre początkowo niepozorne zdania potrafią zatrzymać w miejscu („Czasem rzeki na pewien czas znikają z powierzchni ziemi, by płynąć pod nią”).

Podsumowując, Olga i osty to niejednoznaczna i miejscami trudna opowieść o życiu zwykłych ludzi. Moim zdaniem połączenie powieści obyczajowej z oniryczną rzeczywistością Zaświatu stanowi o sile tej książki. Potrafię sobie jednak wyobrazić, że czytelnicy szukający czystej rozrywki mogą rozczarować się lekturą. Może jednak warto zaryzykować wędrówkę po bezdrożach, zamiast po raz kolejny zawitać do karczmy, gdzie enty mag wda się w przewidywalną bójkę i przyjmie kolejną sztampową misję?

Tytuł: OLGA I OSTY

Autor: Agnieszka Hałas

Wydawnictwo: W.A.B.

Data wydania: 2016 r.

ISBN: 978-83-280-2195-2

Liczba stron: 412

Gatunek: realizm magiczny

Wars i Sawa,

czyli paranormalna jazda bez trzymanki po Warszawie

Marianna Szygoń

„Czy są takie dni, kiedy nie masz ochoty użerać się z praktykującym okultyzm sąsiadem? Masz dość duchów, hałasujących w piwnicy bloku, lub magicznej klątwy martwego akumulatora na osiedlowym parkingu? Masz kłopot z żywiołakiem ziemi w metrze? Żona cię zdradza i czci pogańskie demony? A może twój sklep osiedlowy jest nawiedzony? Pomożemy, tanio i dyskretnie”.

„Wars i Sawa” to zbiór opowiadań o nietypowej agencji detektywistycznej, ale nie dajmy się zwieść pozorom: dzieło Adama Podlewskiego nie jest kryminałem. Nie są to też opowieści z dreszczykiem — grozy w nich jak na lekarstwo, a jeśli już jest, to wzbudza ją bardziej niefrasobliwość bohaterów niż ożywieńcy czy bazyliszki. Warszawę na kartach tej książki zamieszkują nie tylko ludzie. Wcale nie tak trudno spotkać w tym mieście wodnika, żywiołaka, ducha szwedzkiego żołnierza czy nieśmiertelną egipską królową, a wielu mieszkańców z upodobaniem para się okultyzmem. Nadnaturalne postacie i fantastyczne stwory nie przerażają, co najwyżej budzą politowanie lub irytują. Często wywołują raczej współczucie i sympatię niż niechęć, sprawiając, że książce najbliżej do humorystycznego urban fantasy.

Ważnym bohaterem opowiadań jest stolica — oprócz dwóch historii, dziejących się nad Renem i jednej, rozgrywającej się w okolicach Wieży Spiskiej, większość tekstów ma za tło warszawskie scenerie. Wydaje się, że autor wielokrotnie „puszcza oko” do tych, którzy Warszawę dobrze znają, ale czytelnikom, ze stołecznych ulic kojarzącym co najwyżej Wiejską, na pewno umyka wiele smaczków i aluzji.

Bohaterami książki jest para paranormalnych detektywów, Zygmunt i Agnieszka, zwanych Warsem i Sawą. To studenci, którzy brak doświadczenia w branży nadrabiają młodzieńczym entuzjazmem, co sprawia, że efekty ich starań częstokroć są dalekie od zamierzonych. Działania bohaterów bywają chaotyczne i często podejmowane na żywioł, choć zauważyć można, że akcje starannie przygotowane i przemyślane też na ogół kończą się totalną katastrofą. Opowiadania przepełnione są humorem, choć nie zgodzę się z opinią, że jest on za każdym razem niewymuszony. Tak, parę razy się uśmiechnęłam, ale w kilku miejscach przewróciłam oczami lub wzruszyłam ramionami, bo gdzieniegdzie odczułam przesyt tych żartów. Autor ma niezaprzeczalny talent gawędziarski, ale czasem niestety miałam wrażenie, że twórca pisząc, bawił się lepiej, niż ja czytając.

Okładka zachęca do lektury, dobrze wprowadzając w warszawskie klimaty, choć jednocześnie nieco czytelnika zwodzi, obiecując obcowanie z co najmniej thrillerem. I tu zaskoczenie: „Wars i Sawa” to lekka literatura rozrywkowa, z dużą dozą sensacji. Nie znajdziemy tu głębokiej analizy charakterów ani skomplikowanych spraw kryminalnych, angażujących zbyt wiele szarych komórek, a coś pomiędzy parodią „Z archiwum X” i komediami Juliusza Machulskiego. Jest sporo strzelania (nie tylko śmiechem), wątek romansowy i mocno absurdalne (nieraz balansujące na granicy kiczu) zdarzenia, jak walka z armią ogrodowych krasnali. Magią posługują się nie tylko przeciwnicy detektywów, choć paranormalne zdolności Agnieszki — w stylu smarowania skrzypiącego roweru za pomocą „wygładzania strug żywiołu ziemi i wody” — wydają się wciskane w akcję nieco na siłę. Bohaterowie nie tylko korzystają z magicznych mocy, również kłamią jak z nut, podszywając się pod rozmaitych urzędników czy funkcjonariuszy, zdarza im się też „pożyczyć” to i owo, oczywiście w szczytnych celach. Do rozwiązania spraw (lub ogarnięcia ich opłakanych konsekwencji) Wars i Sawa nader często potrzebują pomocy przyjaciół. Przydaje się asysta studentki medycyny Celestyny, weterana — pogromcy duchów Jerzego i egzorcysty ojca Jana. Wspominany często chłopak Agnieszki, Błażej, zdaje się być w tym towarzystwie tylko statystą. Egipska arystokratka, pojawiająca się w opowiadaniu dziesiątym, zapoczątkowuje dość naciągany wątek romantyczny, który jednak zaskakująco dobrze wpisuje się w konwencję palpfikszynowej gawędy.

Zbiór zawiera dwanaście opowiadań. Niełatwo doszukać się w nich ciągłości fabularnej i właściwie mogłyby funkcjonować jako samodzielne utwory, zwłaszcza, że niektóre informacje zdają się powtarzać, tak jak natrętne napomknienia, kim dla Zygmunta była Celestyna. „Panią pustyni” i „Koniec świata na Szaserów” łączy osoba Sekmet. Dwa opowiadania („Szał” i „Zabójcza promocja”) zyskały narratorów w postaciach Jerzego Wawelskiego i ojca Jana. W większości są to teksty krótkie (z wyjątkiem „Pani pustyni”), i często odnosiłam wrażenie, że ledwo akcja ma okazję dobrze się zawiązać, gawęda już pośpiesznie zmierza do finału.

Podsumowując, „Warsa i Sawę” możecie z powodzeniem zabrać na wakacje. To lekkie opowiastki, które wciągną was na tyle, byście nie odczuwali nudy w pociągu, ale nie na tyle, żebyście — pogrążeni w lekturze — mieli przegapić swoją stację.

Tytuł: WARS I SAWA

Autor: Adam Podlewski

Wydawnictwo: Fantom

Data wydania: 2017 r.

ISBN: 978-83-63842-38-3

Liczba stron: 341

Gatunek: urban fantasy

O wiedźmie, co nie umiała czarować

Justyna Lech

W obcym współczesnemu człowiekowi, zniszczonym wielką wojną świecie rozgrywa się historia zaskakująco znajoma i bliska czytelnikowi — rzecz o konieczności przekraczania własnych granic i cenie, jaką trzeba za to zapłacić. „Czarownica znad Kałuży” dobrze wpisuje się w modny nurt opowieści lokalnych i wiejskich, nie tracąc przy tym nic ze swojej oryginalności.

Debiutancka powieść Artura Olchowego to lokalność w zaskakującym wydaniu — tradycyjny świat odradza się po zagładzie nowoczesności. Akcja toczy się na Mazurach, w okolicy niewielkiej wsi Okartowo i pobliskiego miasta Jańsborga — czyli dzisiejszego Pisza — wiele lat po wielkiej wojnie, o której przyczynach i ostatecznym wyniku niewiele wiadomo. Na gruzach cywilizacji wyrastają mniejsze i większe społeczności, które albo powoli odbudowują zniszczone miasta, albo żyją w sposób tradycyjny, tworząc niewielkie wsie. Wydanie powieści poprzedził artykuł autorstwa Olchowego „Panu Bogu świeczkę, a diabłu dwie”, wydany w kwietniowym numerze „Smokopolitana”. Tekst dotyczy postaci czarta w mazurskich podaniach, przy czym wśród oryginalnych historii autor przytacza jedną legendę wymyśloną przez siebie — tę samą, która rozpoczyna książkę — jednak doskonale wpasowaną w klimat mazurskich opowieści.

Choć akcja „Czarownicy…” rozgrywa się w pod wieloma względami urokliwym, posiadającym niepowtarzalną atmosferę zakątku, wśród ludzi zabobonnych i zależnych od kaprysów dzikiej przyrody, nie znajdziemy tu nastrojowych opisów kreujących klimat realizmu magicznego. Świat przedstawiony widzimy bowiem oczami bohaterki twardo stąpającej po ziemi — mieszkającej nieopodal Okartowa wiejskiej znachorki Koślawej, nazywanej Wiedzącą. Pozbawiony magii styl narracji rekompensują jednak wstępy do każdego z rozdziałów — związane z bohaterami lub samą okolicą legendy, opowieści, anegdoty. Te komentarze tworzą ciekawy klimat i pokazują świat takim, jakim widzą go niepiśmienni mieszkańcy Mazur.

„Czarownica znad Kałuży” ma niewiele wspólnego ze sztampową, powielaną w książkach i filmach wizją świata po apokalipsie — czytelnik nie dostaje opisu absolutnej anarchii i wojny wszystkich ze wszystkimi, krwawych starć uzbrojonych band i zombie albo mutantów snujących się wśród ruin opuszczonych miast. W mazurskiej wsi nie ma kanibalizmu, gwałtów i morderstw. Jest grupa ludzi, która stara się po prostu żyć — w świecie po wielkiej wojnie, bez elektryczności i silników spalinowych, bez wiedzy o przedwojennej historii i kulturze (poza religijną, która jednak bywa daleka od tradycji). Społeczność kontaktująca się ze światem zewnętrznym w stopniu minimalnym. Nie dowiemy się, co było kilkadziesiąt lat wcześniej punktem zapalnym, jak toczyły się walki i co rzeczywiście ocalało ze starego świata — dla Koślawej wojna to okrutni żołnierze, drony z trującym gazem, długie ukrywanie się w piwnicy przed śmiercionośnymi maszynami i epidemie, które wybuchały przez pogarszające się warunki sanitarne.

Motyw posiadanej przez główną bohaterkę wiedzy, która w oczach niepiśmiennych mieszkańców Okartowa staje się mocą magiczną, jest w powieści bardzo ciekawie rozegrany. „Czarownica…” pokazuje mechanizm tworzenia się podań, takich jak to o wiedźmie Koślawej, będącej w stanie oszukać samego diabła — podań, w które, dodajmy, wierzą wszyscy, łącznie z miejscowym proboszczem. Tymczasem „czarownica” to kobieta o wyższym (choć nie medycznym) wykształceniu, która w czasie rozpoczęcia walk akurat robiła w okolicy badania do doktoratu. Jej „magiczna moc” to efekt przedwojennej wiedzy oraz wielu lat studiowania zgromadzonych przez dawną przyjaciółkę ksiąg i zdobywania doświadczeń. Koślawa nie zaprzecza jednak własnej legendzie — przeciwnie, choć sama niewierząca i pragmatyczna do bólu, nie raz wykorzystuje ludzką wiarę w czary (choćby po to, by osiągnąć efekt placebo).

W świecie, gdzie dominuje myślenie magiczne, wiedza może być darem i przekleństwem. Głównej bohaterce zdarza się wykorzystywać swoją przewagę — daną jej choćby przez sam fakt, że potrafi czytać i pisać — jednak wyjątkowa pozycja Koślawej budzi podejrzenia i oddala ją od ludzi. Zwłaszcza, kiedy pojawia się inna wykształcona osoba — wikary, który dąży do przejęcia „rządu dusz” w Okartowie, wykorzystując do tego swój status i zabobonność mieszkańców. Populizm i polityka w wydaniu mikro (szczególnie w rządzonym przez obrotnego burmistrza Jańsborgu) to zresztą ciekawe i niewątpliwie poparte obserwacjami, choć w niewielkim stopniu rozwinięte wątki powieści. Podobnie, jak motyw wykorzystywania religii w celu zdobycia władzy.

Najważniejszy jest tu jednak rozwój samej bohaterki, jej wybory i ich konsekwencje w momencie, kiedy zostaje zmuszona do porzucenia bierności. Punktem zwrotnym w życiu starej kobiety staje się bowiem przyjęcie ucznia, niezwykle zdolnego Michała z Okartowa, który ma przejąć rolę Wiedzącego. Wobec zagrożenia dotyczącego nie tylko jej samej, ale też chłopaka, jego rodziny i całej wiejskiej społeczności, dotąd stosunkowo zgranej i bezkonfliktowej, Koślawa decyduje się na podjęcie radykalnych działań. I to, pomimo że przez całe swoje życie, nawet w trakcie i tuż po wojnie, starała się nie angażować bezpośrednio w żadną sprawę poza leczeniem i propagowaniem higieny i profilaktyki — działaniami niezwykle ważnymi, ale niewymagającymi trudnych i często obciążających sumienie decyzji.

Tymczasem Koślawa — z trudem poruszająca się staruszka — musi zacząć wybierać, a niemal każdy wybór niesie ze sobą ofiary. Ładnie pokazany etyczny paradoks sytuacji, w której nie ma idealnych rozwiązań to jedna z mocnych stron „Czarownicy…”. Paradoks ten wydaje się być zresztą ponadczasowy, a odniesienia do przedwojennej rzeczywistości nasuwają się nie tylko czytelnikowi, ale i samej bohaterce. Czy kłamstwa, wykorzystanie zabobonnych wierzeń i akty terroru, nieuchronnie pociągające za sobą niewinne ofiary to działania, które można zastosować w imię wyższego dobra? Wobec kogo należy być lojalnym i gdzie ta lojalność powinna się kończyć? Kiedy książka Olchowego zmienia się w opowieść o tym, jak niebezpieczni mogą być szaleńcy u władzy, jak łatwo manipulować tłumem, ale też jak trudno jest działać, nie naruszając żadnej z delikatnych, moralnych granic — wtedy staje się naprawdę wciągająca.

Zanim to jednak nastąpi, czytelnik musi zmierzyć się ze spokojną, ślimaczącą się akcją z początku utworu. Autor pokusił się o wiele szczegółowych, acz niekoniecznie potrzebnych opisów budynków zajmowanej przez Koślawą kolonii, używanych przez czarownicę ziół czy posiadanych przez nią przedmiotów, często pochodzących jeszcze ze „starego świata”. Dodatkowo z książki można dowiedzieć się z najdrobniejszymi szczegółami, jak bohaterka wraz z uczniem przygotowywała klasę lekcyjną czy jak przebiegało rozkładanie namiotów, by zapewnić schronienie Michasiowi i zwierzętom po pożarze jednego z budynków. Opisy te, szczególnie w pierwszej części powieści, spychają na drugi plan charakterystyki samych bohaterów, a jakiekolwiek związki między postaciami są właściwie słabo widoczne. Jest to ciekawy i w sumie uzasadniony zabieg — Koślawa przecież z początku też bardziej interesuje się przedmiotami i lekami niż ludźmi i choć leczy i przypomina o zasadach higieny, sama nie włącza się w społeczność. Nie nawiązuje głębszych więzi z sąsiadami z Okartowa, pogrążona w książkach, własnych wspomnieniach i codziennych problemach. Dopiero w drugiej części powieści następuje zwrot — kiedy znachorka zostaje niejako zmuszona do zmiany postawy, jej opisy rzeczywistości też stają się mniej „techniczne”: czytelnik bliżej poznaje innych bohaterów, widzi ich emocje i problemy. Takie prowadzenie narracji ma więc swoje uzasadnienie w fabule. Niemniej pierwsza część, skoncentrowana na konkretnych problemach życia w powojennym świecie, bywa nużąca w swojej suchej szczegółowości. I choć wypada docenić trud autora, który zadbał o detale, by dotrzeć do najlepszych momentów powieści trzeba przebrnąć przez niejeden blok tekstu wypełniony dokładnymi, nie zawsze interesującymi opisami.

W nowym świecie odpowiednią rolę spełniają przedmioty sprzed wojny — czytelnik widzi je oczami Koślawej, która komentuje takie zjawiska, jak wzrost wartości pieniądza (gdyż banknoty giną lub niszczeją i z roku na rok jest ich coraz mniej) czy coraz większe trudności w zdobyciu leków (czarownica antybiotyki produkuje bowiem sama, ale zapasu aspiryny nie ma możliwości uzupełnić). Szkoda, że autor nie pokusił się o nieco szersze wykorzystanie przedwojennych znalezisk — skoro wiemy, że ludzie zginęli głównie za sprawą rozpylanego przez drony sarinu, to nawet po latach niszczenia i szabru wiele rzeczy powinno się zachować. I choć wyobraźnia podpowiadałaby wizję dzieciaków wymieniających się porysowanymi obudowami telefonów albo klawiatury ozdabiające ratusz w Jańsborgu (nawiasem mówiąc, niemal nic nie wspomina się w książce o pozostałościach elektroniki, a przecież musiała takowa istnieć), to najbardziej dziwi, że w mieście, w którym nie wszyscy są analfabetami, a mieszkańcy znają się na zegarze, nie próbuje się uruchomić starych silników albo wykorzystać innych pozostałości upadłej cywilizacji. Zdumiewa też, iż wobec braku szczepionek największym problemem miejskich dzieci jest robaczyca, nie zaś grypa albo krztusiec.

To wszystko są jednak detale, które co prawda nieco psują przyjemność czytania, ale z pewnością nie zmieniają odbioru całej książki. „Czarownica…” — historia o braniu odpowiedzialności za siebie i innych, o cenie, jaką płaci się za wyjście poza obojętność i o tym, że lekcję od życia można dostać niezależnie od wieku i wykształcenia — to bardzo udany debiut.

Tytuł: CZAROWNICA ZNAD KAŁUŻY

Autor: Artur Olchowy

Wydawnictwo: Genius Creations

Data wydania: 17 czerwca 2017 r.

ISBN: 9788379951024

Liczba stron: 510

Gatunek: fantasy, postapo

Legendy stare i nowe

Anna Szumacher

„Wielka Księga Legend Warszawy” zwróciła moją uwagę już na reklamach — i to z dwóch powodów. Po pierwsze, lubię wszelkie baśnie, przypowieści, legendy — te miejskie i nie. Po drugie, bardzo dobrze patrzyło jej z oczu. Czyli od strony graficznej. To pierwsze wrażenie, a jak tak naprawdę przedstawia się wspólne dzieło Anny Wilczyńskiej (pisarki) i Małgorzaty Lewandowskiej (ilustratorki)?

W przedmowie dowiadujemy się od autorki, że książka, którą trzymamy w rękach, jest kompilacją: legend znanych — tych o Bazyliszku, Złotej Kaczce czy Warsie i Sawie, przypowieści znanych zdecydowanie mniej (i pewnie głównie co starszym mieszkańcom stolicy) oraz tworów własnych, opowiadań, które mogłyby wejść do kanonu legend warszawskich — bo właściwie czemu nie? W każdym zaułku, przy każdej fontannie i w niejednej witrynie sklepowej może się kryć jakaś fascynująca historia.

W sumie w „Wielkiej Księdze…” znajdziemy dwadzieścia pięć opowieści w jakiś sposób związanych z Warszawą. Jedne mówią nam o jej powstaniu („Praski brzeg Wisły”, „Wars i Sawa”), drugie o czasach historycznych („Szabla króla Zygmunta”, „Bazyliszek”, „Balon alchemika Okraszewskiego”). Niektóre są nam współczesne („Domek Mauretański”, „Dzwon na Kanonii”). Część z nich jest całkiem nieprawdopodobna i zahaczająca o realizm magiczny („Koński targ na Pradze”, „Panna i jednorożec”), a kilka opowiada o życiu ówczesnych mieszkańców Warszawy („Ptasi targ na Zapiecku”, „Dziadowska bitwa o Cmentarz Bródnowski”).

Wszystkie — pod względem przedstawienia, bo trudno oceniać wartość artystyczną legendy sięgającej czasów naprawdę odległych — są dosyć przyjemne w odbiorze, stylizowane na bajki lub przypowiastki, którymi można zająć dzieci. I niektóre właśnie mają głównie wartość bajki na dobranoc. Inne — jak „Latający smok Boratyniego”, „Szabla króla Zygmunta”, „Dobry gospodarz Wilanowa” czy wspomniany „Balon alchemika Okraszewskiego” — wymagają czytelnika nieco bardziej wyrobionego, a przynajmniej świadomego historii i słownictwa, bo poruszają kwestie techniczne, ale zahaczają również o intrygi polityczno-społeczne. Co prawda na końcu książki znajduje się słowniczek, ale — serio — kto tam zagląda? Chyba najsłabszym tekstem jest „Domek Mauretański”, który — choć opowiada ciekawą historię — ma tak irytującą narratorkę i zidiociałą współrozmówczynię, że ledwo doczytałam do końca. Natomiast trudno mi wybrać najlepszy tekst, podobało mi się naprawdę sporo i odkryłam kilka legend polskich, których dotąd nie znałam. Jeśli miałabym się do czegoś przyczepić, to do faktu, że autorka wspomina na początku, iż niektóre teksty są jej tworami własnymi — niestety nie wiadomo, które to są.

Książka jako taka prezentuje się naprawdę świetnie. Tekst jest ozdobiony inicjałami, stronice, dzięki nadrukowaniu odpowiedniego tła, udanie imitują stary papier, jak gdyby książka została wydana przed wieloma laty. Reszty dopełnia odpowiednio gruby papier i twarda oprawa, oraz, oczywiście, ilustracje autorstwa Małgorzaty Lewandowskiej, która zaprojektowała okładkę i oprawiła graficznie każdą z legend.

Niektóre rysunki są dosyć proste, ale bardzo udatnie dopasowane do stylizowanych na ludowe opowiastek. Inne są o wiele bardziej szczegółowe i widać, że pracochłonne. Kilka z nich spokojnie mogłoby się znaleźć w „Bestiariuszu Słowiańskim” Vargasa i Zycha, bo nie odbiegają poziomem od twórczości obu wspomnianych panów. Szczególnie zwracają uwagę dziewczyna z „Kupalnocki w Kamionie”, latający smok mechaniczny (s.100-101), kobieta z kanarkiem (s.146-147), Matka Boska (s. 180-181), trupki z „Cmentarza przy kościele św. Jerzego” i utopiec (s. 200-201).

Podsumowując „Wielka Księga Legend Warszawy” to bardzo udana pozycja, po którą spokojnie mogą sięgnąć nie tylko mieszkańcy stolicy.

Tytuł: WIELKA KSIĘGA LEGEND WARSZAWY

Autor: Anna Wilczyńska

Ilustracje: Małgorzata Lewandowska

Wydawnictwo: Skarpa Warszawska

Data wydania: 11 maja 2017 r.

ISBN: 9788363842420

Liczba stron: 300

Gatunek: legendy, baśnie

Dinozaury w ludzkiej skórze

Anna Szumacher

Alternatywne rzeczywistości stanowią nieskończone pole do popisu dla autorów. Karmią się tym cyberpunki i steampunki, także niejedna wojna skończyła się inaczej. A jak już o wojnie mówimy… kojarzycie nazistów? No więc w świecie Magdaleny Pioruńskiej wygrali wojnę. Poza tym światem rządzi cesarz, a po Afryce i w kilku innych miejscach biegają dinozaury. Czyli w sumie nic dziwnego, wszystko w normie.

Dinozaury wyginęły zgodnie ze znaną nam wersją historii, jednak w związku z eksperymentami genetycznymi nie tylko przywrócono do życia różne raptory i pterodaktyle, ale badacze posunęli się dalej. Połączyli DNA człowieka i dinozaura – nie, nie pytajcie, jak się to udało. Większość eksperymentów nie poszła zgodnie z planem, jednak kilka osób na świecie żyje jako połączenie dinozaura i człowieka. Ma to swoje zalety, ale też wady. Jeden z mutantów, Tyrs Mollina, staje się tematem badań, a jego istnienie omawiane jest na licznych konferencjach. Właśnie podczas jednej z takich konferencji dochodzi do krwawego ataku. Prawie wszyscy jej uczestnicy giną, a ocalała, badaczka Anna Guiteerez, ucieka do nieodległej Twierdzy Kimerydu — miasta, którego strażnikami są m.in. ludzie-dinozaury, w tym nie kto inny tylko Tyrs Mollina.

„Twierdza Kimerydu” jest opowieścią o polityce ogólnoświatowej, ale i intrygach ograniczających się do samej Twierdzy, miasta położonego w Afryce Południowo-Wschodniej. Bohaterami są wspomniani Anna i Tyrs, a także przyjaciele Tyrsa czy burmistrz miasta. Każde z nich opowiada swoją historię; służy temu wieloosobowa narracja pierwszoosobowa — czytelnik przeskakuje między bohaterami i widzi świat ich oczami.

„Twierdza…” to debiutancka powieść Magdaleny Pioruńskiej, znanej niektórym z portalu literackiego „Szuflada”. Autorka postawiła sobie poprzeczkę wysoko, wybierając temat trudny: badania genetyczne, polityka, wojna. Dodatkowo nie ułatwiła sobie zadania skomplikowaną narracją pierwszoosobową, która powinna być zróżnicowana w zależności od opowiadającego bohatera. Wiadomo, że taki sposób pisania jest trudniejszy, chyba że pisze się pamiętnik.

Czy udało się Pioruńskiej udźwignąć książkę warsztatowo i tematycznie? Nie do końca. O ile sama historia jest dosyć ciekawa, to postaci wydają się nieco jednowymiarowe, sztampowe i przerysowane zarazem. Ponadto, nazwanie wszystkich bohaterów męskich na tę samą literę powoduje, że przez pierwsze kilkadziesiąt stron czytelnik myli postaci. No i nie jestem fanką dinozaurów, co też mogło przełożyć się na średnio entuzjastyczny odbiór. Jest to jednak debiut i na niektóre kwestie można przymknąć oko, mając jednocześnie nadzieję, że z kolejnymi książkami Pioruńskiej ich poziom — pod każdym względem — się podniesie.

Tytuł: TWIERDZA KIMERYDU

Autor: Magdalena Pioruńska

Wydawnictwo: Novae Res

Data wydania: marzec 2017 r.

ISBN: 9788380834538

Liczba stron: 443

Gatunek: historia alternatywna

Dziwne listy od podejrzanego pana

Anna Szumacher

Kiedy byłam, kiedy byłam małym chłopcem, hej! Ano właśnie nie byłam i przy czytaniu „Trzynastej rzeczywistości” stanowiło to dla mnie nie lada problem. Może gdybym była trzynastoletnim chłopcem ta książka trafiłaby we właściwe ręce. Ale albo jestem za stara, albo fakt, że nie jestem chłopcem sprawił, że „Trzynasta rzeczywistość” okazała się książką męczącą i niewiarygodną fabularnie…

Zawsze uważałam się za osobę lubiącą przygody. Zaplanowane, do pewnego stopnia przemyślane i związane z zapakowaniem różnych niezbędnych oraz mogących się przydać rzeczy, ale jednak przygody. Gdybym jednak znalazła się w sytuacji, która spotyka głównego bohater powieści, moja historia okazałaby się co najwyżej nowelką, o długości dokładnie czterdziestu dziewięciu stron. I nie byłoby to specjalnie interesujące.

Głównym bohaterem „Trzynastej rzeczywistości. Dziennika osobliwych listów” jest zupełnie przeciętny, amerykański nastolatek, nazwany Atticus Higginbottom. Co sugeruje już na starcie, że albo jest bardzo daleki od normalności, albo jego rodzice są sadystami. Przy czym raczej stawiałabym na to pierwsze, bo dwie siostry Atticusa noszą imiona Lisa i Kayla, czyli jednak można nazwać dziecko sensowniej. Wspomniany Atticus (zwany dalej Tickiem), dostaje z Alaski bardzo podejrzany list. Osoba podpisująca się jako M.G. przysyła mu imienną wiadomość, w której twierdzi, że — jeśli Tick nie spali wspomnianej korespondencji — będzie go prześladował kolejnymi pocztowymi zagadkami, które doprowadzą go do nieprzyjemnego, bolesnego i potencjalnie śmiertelnie niebezpiecznego finału. Aha, pod koniec M.G. dodaje również: „Ten list sprowadzi na ciebie straszne rzeczy”. No cud, miód i orzeszki. Mnie, jako bohatera, z pewnością by to zniechęciło już na starcie. Raczej nie spaliłabym wiadomości, tylko ją wyrzuciła, uznając to za papierową wersję spamu, jednak Atticus tego nie robi. I zgodnie z zapowiedzią dostaje drugi list. A później dzieją się dziwne i nieprzyjemne rzeczy. Jakaś maszyna zaczyna drapać w szybę okna pokoju Ticka. W ciemnym zaułku napada go widmowa twarz, a następnie atakuje go mechaniczna potworność, w rezultacie czego chłopiec trafia do szpitala. I niespecjalnie tutaj spoiluję, bo te wszystkie wydarzenia są tylko przyczynkiem do dalszej fabuły. Tick oczywiście nie poddaje się, zamierza rozwikłać resztę zagadek i zrobić to, o co prosi go nieznajomy, diablo podejrzany pan. Który ma równie podejrzanych współpracowników, pojawiających się w życiu Ticka.

„Trzynasta rzeczywistość” nie jest zła pod względem językowym. Problem tkwi gdzie indziej. Albo autor James Dashner kompletnie nie rozumie psychiki i psychologii ludzi, a co za tym idzie swoich bohaterów, albo ich wszystkich nienawidzi. Czterysta trzydzieści dwie strony pierwszego tomu powieści, a mnie nikogo nie udało się polubić. Więcej, postaci budziły we mnie uczucia od niechęci po wyraźną antypatię. Pojawiające się na kartach „Trzynastej rzeczywistości” dzieci w wykonaniu Dashnera są samolubne, wredne, zadufane w sobie, brutalne i kompletnie pozbawione empatii. Dorośli są mniej więcej tacy sami, tylko dochodzi do tego brak ogarnięcia w świecie rzeczywistym, a w niektórych przypadkach również niezdiagnozowana choroba psychiczna. Wszystko to sprawiło, że zamiast interesować się fabułą, życzyłam większości bohaterów szybkiej i bolesnej śmierci. Co (uwaga, spoiler!) niestety nie następuje, więc super zwyczajny, ale nadzwyczajny Atticus, jego szurnięta koleżanka Sofia, jego ojciec — przykład dorosłego, który nie powinien mieć pod opieką żadnych dzieci, tym bardziej swoich — oraz psychopatyczny M.G. powrócą (koniec spoilera).

Co ciekawe, ten sam Dashner jest twórcą hitu pod tytułem „Więzień Labiryntu”, który zyskał takie uznanie, że na jego podstawie został nakręcony film, natomiast powieść stała się międzynarodowym bestsellerem i „jedną z najciekawszych książek tego gatunku”. Myślę, że i sam pomysł na „Trzynastą rzeczywistość” nie jest zły. Jest ciekawy. Szkoda, że autor zmarnował potencjał tkwiący w idei.

Tytuł: TRZYNASTA RZECZYWISTOŚĆ. DZIENNIK OSOBLIWYCH LISTÓW

Autor: James Dashner

Wydawnictwo: Wilga

Data wydania: 14 czerwca 2017 r.

ISBN: 9788328040007

Liczba stron: 443

Gatunek: young adult, urban fantasy

Skutki zostania bohaterem

Anna Szumacher

Płaszcze! Szpady! Przygoda! Zamachy! Spiski! Królobójstwo! I wielka misja do wypełnienia! Któż by nie chciał wieść takiego życia? Cóż, nie szukając daleko, Falcio val Mond, główny bohater „Ostrza zdrajcy”, który — owszem — chciał być bohaterem, ale chyba nie do końca rozumiał, na czym ta zabawa polega…

Czytam kilkadziesiąt książek rocznie — i to z paru powodów. Po pierwsze, dlatego że to nałóg, z którym nie da się zerwać, ale podobno każdy ma jakieś uzależnienie. Po drugie, bo ktoś musi książki recenzować, więc podejmuję rękawicę i staję w szranki z najdziwniejszą nawet literaturą. Po trzecie, bo to karmi głowę; mózg kogoś, kto sam tworzy, potrzebuje stałego dopływu bodźców, więc bezustannie wchłaniam książki, animacje, seriale, filmy. Po czwarte… Zresztą, punkt pierwszy chyba załatwia sprawę.

Większość książek w danym roku to przeciętniaki. Dobrze napisane, ale takie, które nie pozostaną długo w mojej pamięci. Sporadycznie trafia się straszliwy gniot, który nie powinien nigdy wyjść spod prasy drukarskiej. Jednak czasami… czasami spomiędzy wersów wypływa światłość niebieska, a chmury rozstępują się nad czytającym. Książką roku 2016 była dla mnie „Olga i osty” Agnieszki Hałas. Nominowana w tym roku do nagrody im. Żuławskiego znalazła zresztą swoje miejsce w recenzjach w tym numerze „Silmarisa”. Nie była to miła i lekka lektura. Mam po niej traumę, wciąż żywą zadrę i chyba wolałabym trafić do „Gry o tron”, gdzie ktoś wbiłby mi miecz w brzuch na pierwszych dziesięciu stronach, niż przeżywać apatię, depresję i smutek płynące ze świata „Ostów”, bo miecz w brzuchu mniej boli. I krócej. Ale tak, to była jednocześnie najlepsza książka, którą przeczytałam w tamtym roku. Dobiliśmy do półmetka 2017 i… znowu przydarzył mi się mały literacki cud. Przez tydzień, dzięki Sebastienowi de Castell, przeżywałam wspaniałe przygody, śmiałam się i martwiłam, wdychałam kurz gościńców oraz trucizny podłych księżnych. A podchodziłam do „Ostrza zdrajcy” z cyklu „Wielkich Płaszczy” z wrogością i nieufnością. Odrzuca mnie od książek o tak patetycznych tytułach i okładkach, które sugerują, że bohater zaraz się zabije o swój własny, kompletnie niepraktyczny ubiór. Chciałabym się tak mylić częściej…

Jednak skończmy już z tymi achami i ochami i przejdźmy do sedna. Czyli do tego, dlaczego ta książka mnie tak urzekła.

Głównym bohaterem i jednocześnie narratorem — fuj, narracja pierwszoosobowa, kolejna rzecz, która mnie odrzuca — jest Falcio val Mond, człowiek, któremu spełniło się największe życiowe marzenie. Co jednocześnie oznacza, że jest w strasznej du… to znaczy on i jego dzielni towarzysze, łucznik Brasti i szermierz Kest mają nieliche kłopoty. Kiedyś byli wielkimi, cenionymi wojownikami, Wielkimi Płaszczami (dającymi jednocześnie tytuł całej serii książek). Teraz Falcio, Kest i Brasti niby też są Płaszczami albo raczej tym, co z nich pozostało po rozwiązaniu Płaszczy i zdetronizowaniu władcy, któremu służyli. Wielkie Płaszcze zostały uznane za zdrajców, złodziei, morderców i pluskwy w ludzkich skórach, a król, cóż, jego głowa wylądowała na jakiejś pice. I to wcale nie był zły władca. Okazał się dobrym monarchą, sprawiedliwym i rozsądnym, a tacy ludzie zwykle nie podobają się możnowładcom, którzy uważają, że wyzysk i niewolnictwo są w sumie całkiem w porządku. Krótko mówiąc, król przeszkadzał książętom w życiu, a jego strzegące prawa i porządku Wielkie Płaszcze jeszcze bardziej. Dlatego teraz trójka bohaterów stara się zarobić na życie gdzie i jak popadnie, jednocześnie próbując utrzymać standardy Płaszczy: honor, uczciwość i tak dalej. Nie jest to łatwe, ale czasami trafi im się fucha w postaci ochraniania konkretnej osoby czy karawany. A problem jest taki, że poza byciem dużymi pluskwami, okazują się też kiepskimi ochroniarzami, bo pilnowany przez nich możny zostaje zamordowany we własnej sypialni, pod której drzwiami siedzą wspomniane Płaszcze. Teraz, znienawidzeni przez wszystkich, muszą dodatkowo uciekać przed książęcą gwardią, chcącą ich dorwać za morderstwo i zabić na miejscu. I uwierzcie mi, to jest najmniejszy z ich problemów, bo uciekając, wplątują się w aferę; a jej macki sięgają do każdego zakątka królestwa, nie omijając pałacu i stołka regenta.

„Ostrze zdrajcy” to cudowna, wartka opowieść z gatunku płaszcza i szpady. Nie ma tu dłużyzn fabularnych, dialogi są zabawne, lekkie i wyśmienicie skonstruowane. Do tego dochodzą retrospekcje, które w sposób sensowny i niewymuszony uzupełniają ważne luki w powieści. Postaci zdobywają serca czytelnika, a Falcio, Brasti i Kest mogliby spokojnie zostać współczesnymi Trzema Muszkieterami. Każdy z nich jest przemyślaną, dobrze skonstruowaną indywidualnością. Ma przeszłość, tło, nawyki i powiedzonka. I choć to Falcio jest głównym bohaterem i historia opowiadana jest z jego punktu widzenia, to każdy z trzech Wielkich Płaszczy ma ważną rolę do odegrania. Nie są oni jedynymi, którzy fruną z historią do przodu. Nieżyjący już król też ma swoje do powiedzenia — stąd ważna rola wspomnianych retrospekcji. Do tego dochodzi tajemnicza Krawcowa — prawdziwe serce Wielkich Płaszczy — załoga ochraniająca karawanę tajemniczej Valiany, a także sama Valiana, jej służka Trin, czy cudem uratowana z pożaru młodociana Aline. Tu każdy staje się niezbędny, nawet jeśli na początku tego nie widać.

I jest jeszcze coś, co źle wykorzystane stałoby się męczarnią dla czytelnika, a już ostatecznie przekonało mnie do tego, że „Ostrze Zdrajcy” i — prawdopodobnie — kolejne tomy będą moją ulubioną lekturą w najbliższych kilkunastu miesiącach. Otóż mówię o opisach walk szermierczych. Nie znam się na tym. Kilka razy widziałam ludzi walczących na miecze, ale o szermierce wiem mniej więcej tyle, że istnieje. I że dźga się ostrym końcem, która to prawda sprawdza się przy każdym typie broni białej. Źle wykorzystane opisy walki mogłyby z łatwością zabić całą powieść. Zanudzić lub zniechęcić do lektury. Tyle że autor nie tylko jest świetnym pisarzem; na dodatek zna się na rzeczy. Skończył archeologię (nie spodobało mu się) i został m.in. choreografem walk. Nie dość, że w małym palcu ma teorię i praktykę bronioznawstwa, to jeszcze umie o tym opowiadać w sposób porywający. Wygląda jak lepsza wersja Jareda Padaleckiego. I nazywa się bardziej fantastycznie, niż główny bohater. Sebastien de Castell — przecież to brzmi jak muzyka. Prawdę mówiąc, im bardziej chwalę i jego, i jego twórczość, tym bardziej mam ochotę go nie znosić. Ale poza wszystkimi wyżej wymienionymi, jeszcze chyba jest miłym człowiekiem. Napisałam do niego maila. Odpisał po dwóch dniach. Albo jest ukrytym psychopatą, albo istnieją na świecie ludzie bliscy ideału. Tak, wiem, brzmię jak psychofanka, ale nie pamiętam, kiedy ostatnio miałam tyle czystej, dziecięcej radości z czytania książki. Inne powieści, trafiające do mnie w tym roku, były po prostu rozczarowujące, więc będę się trzymała de Castella jak gwiazdy przewodniej w nocy, która jest ciemna i pełna strachów…

Na koniec warto wspomnieć, iż „Ostrze zdrajcy” zostało nominowane do Goodreads Choice Award w kategorii najlepsze fantasy oraz do Gemmel Mornigstar Award. A drugi tom, „Cień Rycerza” (uuu, więcej Brastiego!), powinien wyjść w Polsce we wrześniu.

Czytajcie, czytajcie i ściągnijcie go na jakiś konwent! Najlepiej na warsztaty z choreografii walki…

Tytuł: OSTRZE ZDRAJCY

Autor: Sebastien de Castell

Tłumacz: Paweł Podmiotko

Wydawnictwo: Insignis

Data wydania: 24 maja 2017 r.

ISBN: 9788365315991

Liczba stron: 420

Gatunek: fantastyka, przygodowo-awanturniczy

Oda do rewolucji

Magdalena Makówka

Alternatywna historia nie od dziś cieszy się popularnością. Nie dziwi to, w końcu kto nie chciałby wiedzieć, jak wyglądałby świat, gdyby Napoleon zwyciężył w bitwie pod Lipskiem? Piskorski postanowił pokazać swoją wersję historii w steampunkowej odsłonie.

Energiczna Litwinka Eliza Żmijewska pragnie się dostać przez Londyn^1 do Londynu^2, aby wykonać tam wyrok śmierci, wydany przez samozwańczy rząd emigracyjny, na jej dawnym przyjacielu Konradzie Załuskim. Ten jest jednym z bardziej znaczących brytyjskich fabrykantów produkujących maszyny etherowe. Mimo swojego bogactwa i pozycji nie wsparł powstania listopadowego, na co liczyli walczący. Jego zdrada nie została zapomniana i to do Elizy należy dokonanie zemsty. Nie okaże się to jednak łatwe, gdyż po drodze będzie musiała poradzić sobie z morskimi potworami, wciąż żyjącymi uciętymi głowami, funkcjonariuszami Scotland Yardu, stworami z innych światów atakującymi Ziemię i wścibską gosposią. Do tego nad Europą unosi się duch rewolucji, który w każdej chwili może przewrócić do góry nogami panujący porządek.

Cechą charakterystyczną świata wykreowanego przez Piskorskiego jest odkrycie przez ludzkość etheru. Dzięki niemu otworzyły się drzwi do innych, potencjalnie podbijalnych przez mocarstwa, wymiarów. Do tego ether pozwolił na rozwój wielu technologii, pojawiło się wykorzystujące go oświetlenie, maszyny napędzane jego mocą czy w końcu coraz doskonalsza broń. Autor wiele miejsca poświęcił opisowi świata. Starał się pokazać, jak odkrycie wpłynęło na życie ludzi, także to codzienne. Jednocześnie nie mamy w powieści długich opisów wyjaśniających mechanizmy funkcjonowania tego czy innego wynalazku, dzięki czemu fabuła niepotrzebnie nie zwalnia.

Główna bohaterka, Eliza Żmijewska, to Litwinka, która brała udział w powstaniu listopadowym u boku Emilii Plater. Udział w walkach okupiła ranami nie tylko fizycznymi, ale głównie psychicznymi. Mimo to pragnie zrealizować zadanie zlecone jej przez Juliusza Słowackiego i dokonać egzekucji dawnego przyjaciela. Jest nieustraszona, inteligentna i pomysłowa. Bez wątpienia jest to bohaterka przyciągająca uwagę i wzbudzająca zainteresowanie czytelnika, pytanie tylko, czy aby na pewno taka niewiasta mogła żyć w wieku XIX. Jest to o tyle ważne, że sam autor dba o zachowanie realiów historycznych. Nawet gdy wprowadza do fabuły elementy alternatywnej historii, to wciąż stara się oddać charakter prezentowanych postaci. Tak jest w przypadku Słowackiego, Mickiewicza — cały czas ze sobą skłóconych — czy też wiernego do ostatniej chwili Napoleonowi marszałka Murata.

Bohaterowie drugoplanowi są równie ciekawie zarysowani. Alfred Szklarski czy Konrad Załuski rywalizują na kartach powieści nie tylko o względy Elizy Żmijewskiej, ale też o zainteresowanie czytelnika. Chociaż to Załuskiemu autor poświęcił znacznie więcej uwagi, także Szklarski jest intrygującą postacią.

Piskorski operuje słowem w sposób mistrzowski. Do tego akcja jego powieści toczy się wartko, dlatego trudno oderwać się od lektury książki i wrócić do obowiązków. Świat wykreowany przez niego jest spójny. Nie po raz pierwszy autor udowadnia, że w kwestii tworzenia nowych uniwersów niewielu pisarzy może mu dorównać. Jedynym zgrzytem podczas lektury jest zakończenie, w którym pojawia się zbyt wiele elementów w stylu deus ex machina.

W Czterdzieści i cztery Piskorski po raz kolejny udowodnił, że zalicza się do grupy najzdolniejszych polskich pisarzy fantastyki. Interesujący bohaterowie, świat wykreowany w najmniejszych szczegółach i miejscami wręcz porywająca fabuła sprawiają, że powieść pochłania się, zarywając noce, a po przeczytaniu ostatniej strony budzi się w czytelniku żal z powodu zakończenia tej literackiej przygody.

Tytuł: CZTERDZIEŚCI I CZTERY

Autor: Krzysztof Piskorski

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie

Data wydania: 2016 r.

ISBN: 978-83-08-06199-2

Liczba stron: 547

Gatunek: fantasy, historia alternatywna, steampunk

Kiedy rzeczywistość dogania fantastykę

Część druga: Morskie Opowieści

Gawędzi Jacek Łukawski

W części pierwszej rozmawialiśmy o polach bitew, a dziś nadszedł czas na zmianę dekoracji. Tym razem zabieram Was w klimaty drogie memu sercu, czyli marynistyczne. Tak więc all hands on deck i zaczynamy!

Ciekawym przykładem sytuacji, gdy rzeczywistość dogoniła fantastykę, jest książka Edgara Allana Poe pod tytułem „Przygody Artura Gordona Pyma” z 1838 roku. W tej książce kilku marynarzy statku Grampus, po perypetiach związanych z buntem, zostaje na pokładzie bez jedzenia i wody. W akcie desperacji, by ratować życie, postanawiają zabić i zjeść tego, kto wyciągnie najkrótszą słomkę. Szczęścia nie ma Richard Parker, który zostaje zamordowany i skonsumowany przez zdesperowaną załogę. Tyle fikcji. A rzeczywistość?

Otóż w roku 1884 (czyli czterdzieści sześć lat po wydaniu książki) jacht Mignonette opuszcza Anglię i udaje się w kierunku Sydney. Niestety po kilkunastu dniach rejsu jednostka tonie, a czwórka marynarzy dryfuje w szalupie ratunkowej. Po wielu dniach bez jedzenia i picia, w akcie desperacji zabijają i zjadają rannego chłopca okrętowego. Wiecie jak się ten chłopak nazywał? Richard Parker!

Płyńmy dalej w motyw, który powinien być znajomy: największy na świecie statek pasażerski, nazywany niezatapialnym, wypływa w swój dziewiczy rejs do Nowego Yorku, by kilkaset kilometrów od Nowej Fundlandii zderzyć się z górą lodową i zatonąć. Ilość szalup jest zbyt mała, by uratować wszystkich pasażerów i Leonardo nie wpełza na drzwi… Aż chce się zakrzyknąć: TITANIC! Ale nie krzyczcie, bo Leonarda tam nie było. Powyższe bowiem, to zarys fabularny noweli, która ukazała się pod tytułem „Płonność” („Futility”), a znana jest szerzej jako „Wrak Titana” („Wreck of Titan”). Jej autorem jest amerykański pisarz Morgan Robertson, który opisał katastrofę łudząco podobną do tej, jaka stała się udziałem słynnego Titanica.

Co ciekawe, nie tylko przyczyny tragedii, ale nawet takie szczegóły jak konstrukcja i wielkość statku, prędkość w momencie zderzenia, ilość pasażerów i czas zatonięcia były łudząco podobne do okoliczności katastrofy prawdziwego Titanica. Można by powiedzieć, że Robertson zerżnął słynny motyw, gdyby nie pewien szczegół. Otóż Robertson wydał swoją nowelę w 1898 roku, a pomysł budowy Titanica (i jego dwóch braci) pojawił się dopiero w 1907 roku. Sama katastrofa — jak pewnie pamiętacie — miała miejsce dopiero w 1912 roku. Wychodzi więc na to, że „Wrak Titana” został wydany na dziewięć lat przed tym, gdy Titanic pojawił się na deskach kreślarskich. Przypadek, czy sprawa dla komisji Maciere… A nie, to nie ta bajka.

W pewnym sensie nowela Robertsona odegrała jeszcze jedną rolę. W 1935 roku frachtowiec Titanian miał wypłynąć w tę samą trasę co słynny transatlantyk. Marynarz pełniący wachtę w nocy z 14 na 15 kwietnia nazywał się Wiliam Reeves i dzień wcześniej przeczytał książkę Robertsona.

Tknięty złym przeczuciem, tuż przed godziną 23:40 zatrzymał statek w samą porę, by uniknąć zderzenia z kryjącą się w ciemnościach górą lodową, która wkrótce przedryfowała majestatycznie przed dziobem jednostki i z pewnością była mocno zawiedziona faktem, iż zasadzka się nie udała.

Ta historia ujrzała światło dzienne w 1967 roku, gdy list Reevesa został opublikowany w piśmie morskim. Wiele osób uwierzyło w nią i są tacy, którzy wierzą do dzisiaj.

Prawda jednak była nieco inna.

Frachtowiec istotnie wypłynął w rejs, lecz jego trasa przebiegała kilkaset mil od miejsca, gdzie zatonął fikcyjny Titan i prawdziwy Titanic, a na domiar złego pełniący nocną wachtę Reeves wcale nie wykazał się szóstym zmysłem i przyrżnął łajbą w kawał lodu. Uszkodzenia były znaczne, lecz na szczęście statek zdołał dowlec się do portu.

Wygląda więc na to, że Reeves po latach próbował wykorzystać książkę „Wrak Titana” do zbudowania swego fikcyjnego bohaterstwa, co na szczęście można było zweryfikować na podstawie zachowanych meldunków, które tego dnia nadawały jednostki znajdujące się w pobliżu. Ot, kłamczuszek.

Jeden z moich ulubionych, marynistycznych wątków, o jakim chcę wam opowiedzieć, wydarzył się na początku I Wojny Światowej. Bohaterami były dwa statki pasażerskie: brytyjska Carmania i niemiecki Cap Trafalgar.

Oba wcielono do marynarki wojennej, przekształcając w tak zwane krążowniki pomocnicze. Zdemontowano, co zbędne, zamontowano na nich uzbrojenie i wysłano, by patrolowały określone sektory. Oba spotkały się ze sobą 14 września 1914 roku w bitwie pod Trindade, gdzie Carmania zatopiła Cap Trafalgar i ostatkiem sił dowlekła się do portu.

Gdzie tu motyw fantastyczny, który mógłby inspirować twórców?

Otóż oba statki, co oczywiste, działały na wodach, gdzie w każdej chwili mogły spotkać wroga. Jako że ich zdolność bojowa była licha i w potyczce z normalnym okrętem wojennym nie miały szans, obaj kapitanowie wpadli na pomysł, aby upodobnić własny statek do jakiejś jednostki nieprzyjaciela. W tamtych czasach środki łączności były wystarczająco prymitywne, by taki fortel mógł się udać. W wypadku dostrzeżenia wroga krążownik pomocniczy mógł zmienić kurs w celu uniknięcia spotkania i liczyć na to, że z daleka zostanie uznany za „swój”, a co za tym idzie, przeciwnik nie podejmie pościgu. Brak odpowiedzi na ewentualne sygnały można było wytłumaczyć strachem lub awarią. Oczywiście w wypadku spotkania sprzymierzeńca wystarczyło nadać kod rozpoznawczy i kontynuować rejs.

Obaj kapitanowie postanowili więc upodobnić statki do wrogich jednostek, które byłyby zbliżone wielkością i wyglądem, a w dodatku operowały w tym samym rejonie — wiadomo, chodziło o to, by nie wzbudzać podejrzeń. Krążowniki przemalowano. Na Cap Trafalgar zdemontowano środkowy komin, który stanowił w istocie atrapę, i przebudowano mostek, a na Carmanii pomiędzy dwoma kominami postawiono atrapę trzeciego… Teraz pewnie się już domyśliliście, że w efekcie Carmania „przebrała się” za Cap Trafalgar, a Cap Trafalgar za Carmanię. I oba, w tych właśnie przebraniach, stoczyły bitwę morską. Wyobrażacie sobie miny marynarzy na obu pokładach?

Na koniec, jako ciekawostkę, opowiem Wam o ostatnim napędzie wiatrowym, jaki wymyślono dla jednostek pływających. Żagle, choć piękne i romantyczne, zawsze przysparzały kłopotów i dlatego eksperymentowano z innymi sposobami wykorzystania siły wiatru. Jednym z pomysłów był napęd w postaci klasycznego wiatraka, jaki znacie ze skansenów. Budowano go na pokładzie w taki sposób, aby można było obracać skrzydła na wiatr i za pośrednictwem wałów i kół zębatych obracał śrubę.

Autor: David De Maus, De Maus Collection, Alexander Turnbull Library.

Nie mam pojęcia, czy obsługiwali go mechanicy, czy młynarze, ale, jak się zapewne domyślacie, nie był to super wydajny napęd i nie zrobił kariery.

Jednakże ostatecznie udało się dokonać rewolucji, mogącej zmienić oblicze żeglugi — gdyby nie pojawiła się za późno. Mowa o rotorowcach, a więc statkach, w których żagle zastąpiono długimi, obracającymi się walcami.

Autor nn., ze zbiorów Biblioteki Kongresu USA,

Zasada działania tej konstrukcji wykorzystuje efekt Magnusa i została opracowana w 1923 (patent zgłoszono w 1919), a pierwszym pełnowymiarowym okrętem o takim napędzie był szkuner Buckau, który przebudowano, demontując klasyczne maszty, w zamian stawiając na pokładzie dwa wielkie cylindry z cienkiej, jednomilimetrowej blachy. Miały ponad piętnaście metrów wysokości, prawie trzy średnicy i osadzono je na trzpieniach, a dwa małe silniczki elektryczne wprawiały je w ruch obrotowy. Je natomiast napędzała niewielka spalinowa prądnica o mocy 45 KM. Konstrukcja była tak dziwaczna, że nawet pracownicy stoczni, którzy ją montowali, pukali się w głowę. Tymczasem statek na napędzie rotorowym, nie dość, że samodzielnie pływał, to na dodatek okazał się zwrotniejszy i szybszy niż na trzech masztach, które miał wcześniej. Co ciekawe, w swój pierwszy rejs z ładunkiem wyruszył w 1925 roku z Gdańska. Po drodze do Wielkiej Brytanii napotkał sztorm i dowiódł swojej dzielności. Cylindry, mimo dużych, jak by się zdawało, rozmiarów, były o wiele lżejsze od żagli, a więc polepszały stateczność statku.

Napęd rotorowy górował nad żaglowym i mógł z powodzeniem konkurować z parowcami, lecz pojawił się w chwili, gdy morza i oceany podbijały już szybkie statki z silnikami spalinowymi. Do dziś jest czasem stosowany jako alternatywny napęd (przykładem niech będzie Alcyone i Calypso 2 Jacquesa Cousteau, czy niemiecki E-Ship 1), lecz nie ma co ukrywać, iż spóźnił się na swoje „pięć minut” i świata już nigdy nie zawojuje.

Na dziś to wszystko. Do zobaczenia w kolejnym numerze!

Elf, czyli jedno imię – wiele znaczeń

Magdalena Makówka

Przez ostatnie miesiące zgłębialiśmy świat czarów i osób, które magią się parały. Lecz średniowiecze i początek nowożytności to nie tyko wiara w wiedźmy i czarowników. Człowiek żyjący w tamtych czasach całkiem na poważnie spodziewał się, że może spotkać istoty, dzisiaj kojarzące się nam ze światami fantasy. Ich prezentację zaczynamy od elfów, przed wiekami bardzo różniących się od znanych nam z dzisiejszych powieści i filmów wysokich blondynów.

Samo określenie pewnej kategorii stworzeń mianem elfów wywodzi się z mitologii skandynawskiej. W języku staronordyckim określano je mianem álfr, po islandzku álfar, po szwedzku czy norwesku zaś alv. Według mitologii nordyckiej elfy miały status pomniejszych bóstw i dzieliły się na dwie rasy: elfów jasnych, zwanych Liosálfar, oraz elfów ciemnych, Döckálfar, które wraz z karłami zamieszkiwały pod ziemią. Wyobrażano je sobie jako istoty ludzkiego wzrostu o olśniewającej urodzie i utożsamiano z Vanirami — boską dynastią zamieszkującą krainę Wanaheim. Często ukazywano elfy jako kusicieli, zwodzących manowce. Wraz z wyprawami Normanów wiedza o tych bytach dotarła na Wyspy Brytyjskie. Tamtejsze wyobrażenia szczególnie podkreślały niebezpieczną naturę elfów, sprowadzających ludzi na złą drogę. Z czasem określenie aelf stało się w języku angielskim synonimem słowa szatan. Negatywny odbiór elfów pogłębiło chrześcijaństwo, które sprawiło, że zaczęto je utożsamiać ze złymi duchami. Na terenach niemieckich uznawano je za istoty sprowadzające złe sny. W epoce nowożytnej mianem elfa określano wiele różnych stworów, niemających prawie nic wspólnego z nordyckim pierwowzorem. Można wręcz stwierdzić, że polski elf z tym angielskim nie znalazłby wspólnego języka…

Stworzenie elfa, czyli moc sprawcza Szekspira

Bez wątpienia najsłynniejszymi przedstawicielami elfiej rasy do czasów Tolkiena byli Oberon i Tytania ze Snu Nocy Letniej mistrza ze Stratfordu. Jednak elfy, które opisywał renesansowy dramatopisarz, niewiele mają wspólnego ze swymi nordyckimi odpowiednikami. Szekspir w swej sztuce utożsamił istoty z mitologii celtyckiej, znane jako fairy, właśnie z elfami. Za jego sprawą na wiele wieków utrwalił się w kulturze obraz przedstawicieli tej rasy jako małych, latających istot ze skrzydłami, dodatkowo sprawiających wiele kłopotów Bogu ducha winnym ludziom. O roli, jaką odegrał Szekspir w tworzeniu obrazu elfa w świecie anglosaskim, świadczy najlepiej fakt, że do dzisiaj wiele słowników języka angielskiego traktuje słowa fairy i elf synonimicznie.

Jednak już w nowożytności zaczęto utożsamiać oba te określenia. W szkockich procesach o czary nie rozróżniano, czy dana oskarżona sięgała w swych praktykach magicznych po pomoc istot z mitologii celtyckiej, czy też nordyckiej. Elfy były bowiem używane do sprowadzania snu, który prowadził do śmierci. Wiele skazanych czarownic widziano przed procesem właśnie w towarzystwie elfów, które to miały pomagać im w zbrodniczej działalności.

Polskie elfy

Także na terenach związanych z Polską nie brakuje wzmianek o elfach. Na Warmii utożsamiano je z koboldami z wierzeń germańskich. Uważano je również za bożki ognia albo też gnomy.

Troska o takowego elfa była wskazana; uważano, iż jeżeli zapewni się takiemu stworzeniu dobre pożywienie i opierunek, to odwdzięczy się sprowadzeniem dostatku do domu. Za złe traktowanie potrafiło zaś się zemścić, zamieniając się w kulę ognia i wywołując pożar. Istoty określane mianem elfów pojawiały się w aktach procesów o czary, które toczyły się przed pruskimi sądami. Oskarżone kobiety miały trzymać je w domach, karmić, rozmawiać z nimi, a nawet przedstawiać gościom. Czasami tego typu domownicy przysparzali swym gospodyniom wiele problemów. Niejaka Müllerowa z Gołdapi miała trzymać w swym domu elfa, lecz pozwalała mu jeść z garnka dopiero, gdy posilili się wszyscy inni. Gość ten poczuł się urażony takim traktowaniem i z zemsty spalił dom kobiety. Częściej jednak elfy występowały jako przydatni sojusznicy czarownic, zapewniający im bogactwo albo służący za narzędzia zemsty. W oskarżeniach często przewija się motyw wywołania pożaru właśnie z ich pomocą. Podstawą oskarżenia mogło być jednak samo utrzymywanie z elfami kontaktów, bez wykorzystywania ich do jakichkolwiek niecnych uczynków.

„Kto pędzi na koniu przez ciemny las?”

Pisząc o elfach epoki nowożytnej, nie można zapomnieć o ich najsłynniejszym literackim przedstawieniu autorstwa Johanna Wolfganga Goethego. Jego „Król elfów” do dziś cieszy się niesłabnącą popularnością. Utwór powstały w 1782 roku opisuje historię ojca podróżującego z synem przez las, w którym dziecko widzi elfy zapraszające ich do wspólnej zabawy. Inspiracją dla tego utworu była duńska ballada Johanna Herdera „Córka króla elfów”. Bohaterem tego dzieła jest młody Oluf, który w przeddzień swego ślubu jedzie przez las. Spotyka tam córkę króla elfów, zapraszającą go do tańca. Młodzieniec stara się oponować, lecz ostatecznie cała przygoda kończy się dla niego tak samo, jak dla chłopca z utworu Goethego.

W niemieckim i duńskim folklorze król elfów występuje dość często. Ma być duchem ukazującym się ludziom tuż przed śmiercią. Nic dziwnego, że fascynował twórców szukających inspiracji w niezwykłym świecie, który był tuż na wyciągnięcie ręki.

Jak widać, pod nazwą elfa kryła się w nowożytności niejedna istota. Rzadko kiedy utożsamiano je z dostojnymi półbogami z mitologii nordyckiej. To znaczenie słowa elf powróciło do powszechnej świadomości dopiero z twórczością Tolkiena. Częściej wyobrażano je sobie jako stworzenia sprawiające ludziom kłopoty i przynoszące nieszczęścia. Czasem elfy bardziej przypominały złośliwe skrzaty, czasem wróżki ze współczesnych bajek. Jednym z niewielu stałych elementów w wyobrażeniach o elfach przed wiekami jest to, że ich celem było szkodzenie gatunkowi ludzkiemu…

Bibliografia:

W. Góczyk, Elfy — istoty fantastyczne w mitologii nordyckiej, „Kultura i historia” 2009, nr 16.

A. Hall, Getting Shot of Elves: Healing, Witchcraft and Fairies in the Scottish Witchcraft Trials, „Folklore” 2005, vol.116, no. 1.

J. Herder, Erlkönigs Tochter, http://www.zeno.org/Literatur/M/Herder,

+Johann+Gottfried /Liedsammlung/Volkslieder/Zweiter+Theil/Zweites

+Buch/27.+Erlk%C3%B6nigs+Tochter, [dostęp:17 lipca 2017].

J. Wijaczka, Magia i czary, Toruń 2008.

Magazyn Silmaris

ISSN: 2451-3261

Redaktor Naczelny:

Adam Wołodźko   AdamKB

Wszystkie prace redakcyjne, wydawnicze oraz korektę wykonał zespół:

Sylwia Finklińska   Finkla

Bogusz Jaśniak   vyzart

Justyna Lech   Mirabell

Barbara Mikulska   Bemik

Olga Niziołek   Olga

Agnieszka Osikowicz-Chwaja   ocha

Krzysztof Piasek   KPiach

Rafał Piotrowicz   Sethrael

Anna Szumacher   Cet

Marianna Szygoń   Marianna

Współpraca:

Katia Ken   Katia72

Tomasz Kozłowski

Małgorzata Lewandowska   Goria

Jacek Łukawski

Magdalena Makówka

Dorota Stefańska   Dot.i

Antonina Weber   Blondi

Ilustracja i projekt okładki:

Rafał Piotrowicz   Sethrael

Skład:

Bogusz Jaśniak   vyzart

Adresy redakcji:

http://silmaris.pl

https://www.facebook.com/MagazynSilmaris/

redakcja@silmaris.pl

Adres korespondencyjny:

ul. Polskich Skrzydeł 2/64

03-982 Warszawa

Propozycje prac prosimy przesyłać na:

literatura@silmaris.pl

grafika@silmaris.pl

Wydawca:

Silmaris Michał Wołodźko

ul. Polskich Skrzydeł 2/64

03-987 Warszawa

Materiałów niezamówionych redakcja nie zwraca.

Przedstawiane w tekstach wprost lub tylko sugerowane poglądy i opinie Autorów nie muszą być zgodne z poglądami i opiniami zespołu redakcyjnego.

Wszystkie zamieszczone materiały pozostają własnością ich autorów i podlegają ochronie prawnej. Kopiowanie dowolnymi technikami części bądź całości treści utworów bez uzyskania pisemnej zgody twórców stanowi naruszenie przepisów prawa z wyłączeniem prawa do cytowania w myśl art. 29 i 35 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.).

Magazyn ukazuje się w postaci plików elektronicznych w kilku formatach do wyboru. Jakiekolwiek modyfikowanie tych plików bez zgody Wydawcy jest zabronione. Wydawca dokłada wszelkich starań, aby pliki elektroniczne były wolne od wad, w szczególności złośliwego kodu. W celu zachowania bezpieczeństwa urządzeń i oprogramowania czytelników Wydawca uprzejmie prosi o niedystrybuowanie plików Magazynu Silmaris w innych miejscach niż wskazane przez Wydawcę oraz o niepobieranie tych plików z niezaufanych źródeł. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za nieuprawnione modyfikacje plików elektronicznych Magazynu Silmaris wykonane przez osoby trzecie oraz za skutki wywołane przez te modyfikacje.